Əsəd Qaraqaplan - “Qazaxşina” hücuma keçdi
19.02.13

“Qazaxşina ən qorxulu xəstəlikdir”
(Asif Ata)

Mən elə bilirdim qazaxşinanın repressiyası təfəkkürü 37 repressiyasından başlayıb və hardasa müstəqillik qazandığımız dövrə kimi davam edib. Amma qəti yanılmışam. Bugün bunun daha cahil formasını şəxsən özümə qarşı görürəm. Nə var, nə var, bir balaca yazıda analitik təfəkkürlə fundamental olaraq “qazaxşina” haqqında olanları yazmışam.

Düzü, hələ yüngül və 3 min işarəlik köşəyə sığan bir mətnlə bütün bu yazdıqlarımın “real mənzərəsini” görəcəyimi heç təsəvvür etməzdim. Həm də söyüşlə, təhqirlə və bu qədər cahilliklə...

Hələ adını belə bilmədiyim, özünə alim deyən bir adamın yazımın altında, (!) 3 yazım boyda, ağzınagələn və başdan-ayağa təhqirlə qolu şərhini oxuyanda gördüm ki, bu adam heç “Qazax” sözünü də düz yaza bilmir. Bir mətndə düz 8 dəfə “Qazax” sözünü səhv yazmışdı: “Qazağ”.

Hələ bu adamın bu “yazını” facebook-da paylaşması və ona gələn şərhlər... Başına da bir dəstə qazaxlını yığıb... İndi özünüz təsəvvür edirsiz də...

Hələ söyüşləri, təhqirləri bir yana qoyaq, orda biri daha da irəli gedib belə bir şey də yazmışdı: “Azərbaycan Gəncədən o yana – Qazaxdan başlayır”. İndi buna nə ad verəsən? Necə deməyəsən ki, qazaxşina yoxdu?

Ürəyi bununla da soyumayan bu “alim” facebook-da da mənə təhqir və söyüşlərlə dolu bir mesaj yazdı ki, ay şərəfsiz, sən nə zibilsən ki, Qazaxı müzakirə edirsən. Səni biabır edəcəm-falan... Düzü, cavab vermədim, belə birinin səviyyəsinə enib, sözüşlər, təhqirlər yazmaq bizə yaraşmazdı. Üstəlik, belə bir stuasiyada yazı yazmaq əvəzinə, söyüşdən istifadə edən biri bütün bunlarla öz içini, kimiliyini göstərmiş və əslində özünü söyüb-təhqir etmiş olmurmu?

Hələ telefonuma gələn zənglərdəki təhqirlər, söyüşlər və yenə facebook-da “inboks”uma gələn məktublardakı eyni “mənzərə”lər... Və bütün bunların arasında yazı, ədəbiyyat adına bircə tutarlı cüməlinin də olmaması...

Qəribəsi odur ki, mənim yazımda kimisə söymək, kimisə təhqir etmək, hələ üstəlik kiminsə şəxsinə yönəlik bir şey yox idi. Doğrusu qazaxşina bu qədərini də gözləmirdim. Deyirdim bəlkə fikirlrim anlayışlı qarşılanar.

Amma, ancaq, lakin, fəqət onların “iddialarının” tam əksini sübut eləyən o yazıda bir məqam da var idi. Orda mən açıq-açığına belə yazmışdım: “Qazax da Azərbaycanın ən gözəl bölgələrindən biridir, həm də sazlı-sözlü bölgələrindən biri. Amma burada söhbət ədəbiyyatdan və ədəbiyyatdakı “qazaxşina”dan gedir”.

Dediklərimin çoxusunu səhv başa düşməklə qalmayan qazaxlılar, Səməd Vurğunla bağlı dediklərimi yanlış anladılar. Guya mən orda Səməd Vurğunu da təhqir etmişəm, ona “mənəvi ölü” demişəm-filan. Halbuki mən orda Səməd Vurğun haqqında deyilənlərin tam əksinə belə yazmışdım: “37-də Səməd Vurğunu məlum səbəblərdən fizikən məhv etmədilərsə də, mənən məhv elədilər. Əslində Səməd Vurğun da repressiya qurbanlarından oldu, həm də ən faciəvi qurbanlarından biri...” Yəni Sovet rejimi Səməd Vurğunu da o biri repressiya qurbanları kimi mənən məhv etdi. Yəni ürək ağrıdan bir fakt... Bu qədərmı çətindi mənim yazdığımı olduğu kimi anlamaq?

Adamlar hələ mənə irad tuturlar ki, guya mən Vaqifi, Vidadini-filan oxumamışam və bunlar da qazaxlıdı. Hələ oxumağı-filan bir kənara qoyuram, axı mən o yazıda 37 repressiyasından sonrakı dövrdən danışıram. Onda Vaqif, Vidadi vardı? Onda, məsələn, Hüseyn Arif var idi ki, “Şair haralı olar? Qazaxlı!” deyirdi...

Bütün bunlardan sonra hələ yenə də deyirlər ki, guya mən Qazaxın özünü, oradakı insanları təhqir etmisən. Bəsdirin, ayıbdı vallah. Mənim o qədərmi işim-gücüm qurtarıb və kiminləsə şəxsi qərəzliyim var ki, durum bu işlərlə məşğul olum? Hər şey qazaxşina çərçivəsində deyil və onunla da yekunlaşmır axı...
Bütün bu təhqirləri, söyüşləri, virtual qəhrəmanlıqları görəndən sonra mən də facebook-da belə bir status yazdım ki, Qazaxşinayla bağlı yazıma qazaxlılardan gələn reaksiyalardan sonra bir daha əmin oldum ki, əsl həqiqəti yazmışam, həmişə olduğu kimi, vicdansız bir cümlə də yazmamışam.

Bundan sonra qazaxşinanın qafiyə təfəkkürlü şairi, az-çox “qazaxşina əleyhdarı” kimi tanıdığım Bəxtiyar Hidayət başladı, nə başladı. Deyir, “Vaqif Nəsibi oxumamısan, Şaiq Vəlini, Məmməd İlqarı, Elnuru, İbrahimi, məni... oxumamısan. Deyirsən belədi - Qazaxdan ədəbiyyat çıxmayıb”.

Mənsə o yazıda bu məqamı belə ifadə etişdim: “Repressiyadan sonrakı Qazax şairlərinin də haqqını yemək olmaz. Amma gerçək olan bu ki, onlar öz dövrlərinin ƏN YAXŞI ŞAİRİ ola bilmədilər, həmişə onlardan YAXŞISI oldu”. Üstəlik o dövrünün ən yaxşı şairi olanların konkret adlarını da çəkmişdim.

Deyirəm: “Bəxtiyar, birincisi, dediklərini oxumuşam və çox yaxşı da bilirəm nə yazdıqlarını. Sadəcə görürəm ki, sən də o söyüş söyənlər kimi yazını düzgün başa düşməmisən. Burda yazdıqlarının heç biri yoxdu o yazıda. Sadəcə sən də bir qazaxşina olduğunçün belə başa düşmüsən və belə yazmısan. İndi sənə sual verirəm, qazaxlı olmasaydın, belə danışardınmı?”

Adam yenə dediyini deyir və əlavə edir ki, “zəif yazıdı”, “yazı alınmayıb-filan”.
Deyirəm, ay qardaş, bəs bütün bu "canfəşanlıq", ortaya düşmək hamısı "yazı alınmayıb", "zəifdi" söhbətinə görədi? Dediyin adamlar da hamıya bəllidilər də. ÖZ DÖVRLƏRİNİN ƏN YAXŞI ŞAİRLƏRİ deyillər də. Bunu anlamaq və səmimi qəbul etmək bu qədər çətindi?
Yenə də dediyini deyir... Nə isə...

Bir şeyi deyim ki, mənimçün dünyada yalnız iki millət var: Yaxşılar və Pislər. İndi bir daha başa düşürəm ki, “qazaxşina” Qazaxın pislərindən ibarət imiş. O pislər ki, haqqında yuxarıda danışdım.

Bəli, o yazıda sərt ifadələr var, ama bunlar qazaxlılara yox, qazaxşinalıq eləyənlərə aiddi. Kim özünü qazaxşina hesab edirsə danışsın, artıq buna qarışmıram. Əlbəttə, mən o yazını yazanda elə bir niyyətdə olmamışam ki, ay mənə cavab yazsınlar, nə bilim, neyləsinlər. Madam ki, bu qədər toxunub onlara, söyüş söymək əvəzinə oturub yazı yazsınlar. Axı özləri deyir, ora ədəbiyyat, söz sənəti yurdudu, mədəniyyət beşiyidi. O zaman niyə yazı yazmaq əvəzinə söyüş söyürlər? Əgər mən doğrudan da heç nə bilməyən, və mədəniyyətsiz biriyəmsə, qoy onda onlar hər şeyi bilən, mədəniyyətli-filan olsunlar da. Bəs niyə bunun əksini göstərib, öz iddia etdiklərinin tam tərsini edirlər? Biz yazarıq, sözümüzü yazıyla deyirik. Əgər kimsə özünü yazar hesab edirsə və başqasının yazısını yalnış görürsə, buyursun yazsın...

P.S. O yazıya yazılan bir-iki cavabı da oxudum. Təhqirdən yenə qaça bilməyən bu “cavablar”, başdan-ayağa pafos, saxta vətənpərvərlik duyğuları və yuxarıda saydığım yalnış anlaşılmalarla doluydu... /azvision.az/

Yenililklər
31.01.23
“Eurovision 2023” beynəlxalq mahnı müsabiqəsinin loqo və şüarı təqdim olunub
31.01.23
Günay Əfəndiyeva türk dövlətlərinin gənc şair və yazarları ilə görüşüb
31.01.23
Kinoteatrlarda “Qarabağ hekayələri: Dünən, bu gün, sabah” kinoalmanaxının nümayişinə başlanacaq
30.01.23
Bakı Atatürk Mərkəzində “Türkologiyanın aktual problemləri” mövzusunda elmi-praktik seminar keçirilib
30.01.23
Günay Əfəndiyeva “2023-cü il Avropanın Mədəniyyət Paytaxtı” Veszpremdə keçirilən rəsmi açılış mərasimində iştirak edib
30.01.23
“Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı kitabxanası” seriyasından yeni kitab nəşr edilib
27.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Bəyanatı
27.01.23
Vaqif Bayatlı Odər: "Qarabağdan ancaq Azərbaycanın Türk və Şərəf Damarını keçirməklə nəyəsə nail olmaq olar"
27.01.23
Günay Əfəndiyeva TDT-nin Macarıstandakı Nümayəndəliyini ziyarət edib
26.01.23
“Filologiya və sənətşünaslıq” jurnalının növbəti sayı çap olunub
24.01.23
“Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması haqqında” qanun layihəsi hazırlanacaq
24.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Türkiyə Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə İstanbulda sərgi təşkil edib
24.01.23
Antonis van Deykin əsəri 3 milyon dollara hərraca çıxarılıb
23.01.23
"İnanıram" tamaşasının premyerası olub
23.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Türk Tarix Qurumu bir araya gəlib
23.01.23
Qara Qarayevin əsərləri Filarmoniyada səslənəcək
20.01.23
Günay Əfəndiyeva Ankarada Türkiyə Ali Təhsil Şurasının (YÖK) rəhbəri Erol Özvar ilə görüşüb
18.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu qarşılıqlı əməkdaşlığı daha da gücləndirir
16.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Şuşa ilə bağlı layihələri davam edir
11.01.23
Vaqif Osmanov - Kimdir günahkar, insanlarmı, yoxsa zaman?
06.01.23
“Poetika.izm” jurnalının növbəti sayı çap olunub
05.01.23
“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olunub
30.12.22
Əhməd Cavad 130: “Mən bir Turan yolçusuyam”
29.12.22
“Ömər Faiq Nemanzadə” fotoalbomu nəşr olunub
29.12.22
İki beynəlxalq Türk təşkilatı bir arada
26.12.22
Azərbaycanın dünya ədəbiyyatındakı boş qalmış yeri - Kənan Hacı yazır
26.12.22
Almaxanım Əhmədli və sənət dostları İsveçdə konsert verib
26.12.22
Günay Əfəndiyeva Astanada keçirilən Mərkəzi Asiya Media Forumunda çıxış edib
24.12.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Kamran Məmmədovun 100 illik yubileyi qeyd olunub
23.12.22
Bu il hərraclarda satılan ən bahalı rəsm əsərlərinin adı açıqlanıb
23.12.22
Günay Əfəndiyeva Qazaxıstan İnformasiya və sosial inkişaf naziri ilə görüşüb
22.12.22
Əziz Dövlətabadinin “Süxənvərani-Azərbaycan” kitabı çapdan çıxıb
22.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Qazaxıstanın mədəniyyət və idman naziri ilə görüşüb
22.12.22
“Atabəylər: Şəmsəddin Eldəniz” layihəsinin musiqi tərtibatı üzrə müsabiqə elan edilib
21.12.22
“II Sumqayıt Kitab Sərgisi”nin proqramı açıqlandı
21.12.22
Günay Əfəndiyeva Qırğız Dövlət Dil və Dil Siyasəti üzrə Milli Komissiyanın sədri ilə görüşüb
20.12.22
“Mifoloji lüğət” kitabı işıq üzü görüb
20.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Türk dövlətləri: Şərq və Qərb arasında körpü” adlı dəyirmi masa keçirilib
19.12.22
Aleks de Val - Aclıq və feminizm
19.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun birgə əməkdaşlığı ilə beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.