Nigar Rzayeva - Paris Notr-Dam kilsəsi və ya susmuş vicdanlar
26.03.13

Uşaqlığımdan bəri bir sıra filmlər var ki, müəyyən yaş keçdikdən sonra onu daha yaxşı dərk edirəm,mənasını anlamağa dərk etməyə çalışıram. Çünki uşaqlıq düşüncəmizlə sonrakı yaşda bəzi məsələləri daha yaxşı çözməyə, adi, mənasız, ötəri dediyimiz bəzi məqamlar sonradan həyatda çox ciddi məsələyə çevrilir. Belə filmlərdən biri 1956-cı ildə Jan Delaunnanın çəkdiyi "Paris-Notr Dam kilsəsi" filmidi.

Fransanı orta əsrlər tarixini, dinin insanları, cəmiyyəti öz əsarəti altında saxladığı, hüquqsuzluq, cəhalət və s. kimi məsələlərə toxunulur. Amma mən daha çox filmdə mənim diqqətimi çəkən, filmdə hadisərin əsas mərkəzində dayanan əsas obrazlardan biri Kvazimodadı. Zahirən, ilk baxışda Kvazimodanın görüntüsü insanda vahimə oyadır, ətrafdakılar onun bu görkəmindən xoflanır, onu bəzən ələ salmaqdan belə çəkinmirlər. Amma biz insanların ən zəif cəhəti odur ki, insanların daxili aləmini, içindəki gözəlliyi görə bilmirik və ya görmək istəmirik, sadəcə zahiri görünüş bizim üçün çox önəmlidi, ona daha çox üstünlük verilir. Viktor Hüqo bunu bir yazıçı kimi çox orijinal, mükəmməl şəkildə təsvir etmişdi. Kvazimodanın zahiri görüntüsüylə daxili aləminin ziddiyyəti çox gözəl şəkildə təsvir olunub. Əvvəldən sanki Tanrı Kvazimodanı bəxtsiz, talesiz yaratmışdı. Dünyaya gəldiyi andan kilsə qarşısına atılır, keşiş Klod Froll onu himayəyə götürür ona "əksi-tamamlanmış" mənasını verən "Kvazimoda" adını verir. Ona kilsə zəngləri çalınmaq və kilsə həyatına,  ömürlük cəmiyyətdən təcrid olunmaq məhrumiyyətinə məhkum olunur.Ətrafdakılardan gizlənir, insanlara yaxşılıq etmək, onlar kimi yaşamaq istəyir, amma nə yazıq ki, cəmiyyətin sərt ,amansız qaydalarını əzib keçmək, sındırmaq mümkün deyil. Bunun əzabını Kvazimoda daxilində çəkir, həyatını bu cür əzablarla davam edir ta ki onun hisslərini alt-üst edəcək qaraçı qızı Esmeralda ilə qarşılaşana qədər....

Qaraçılar tərəfindən böyüdülən Esmeralda buranın qanunları ilə yaşayır. Qeyri-adi gözəlliyi və gözəl rəqsi ilə hər kəsi heyran edir, kimsə ona laqeyd deyildi. Klod Froll, Pyer Qrenquar və digərləri çox heyran idilər bu qeyri-adi qıza. Amma bu insanlar içində onu ən təmiz, ən saf, pak hisslərlə sevən Kvazimoda da var. O isə bu hisslərini gizlətmək məcburiyyətindədi. Bu, ən ağrılı məqamdı. Məni daha çox təsirləndirən məqam, özünün komplekslərinə görə hətta hisslərini, sevgisini gizlətmək məcburiyyətidir. Axı Kvazimoda da bir insandı. Nə olsun ki onu Tanrı başqalarından fərqli yaradıb, onun da sevib-sevilməyə haqqı çatır, başqaları kimi olmaq, normal insanlar kimi yaşamaq istəyir, ancaq olmur, cəmiyyət ona bu cür olmağa, yaşamağa imkan vermir. Bu gün ətrafımızda belə hallar yaşanmır ki? Bir az fiziki qüsurlu, fərqli insan görəndə o dəqiqə üzümüzü çeviririk, qulağımızı çəkirik, dərhal uzaqlaşırıq. Bu obraz mənə xüsusilə çox təsir edir. Real həyatda mən bunu yaşamışam. İnsanların bu qədər soyuqluğu, biganəliyi məni çox ağrıdır. Kimsə istəməz onun bir qüsuru,çatışmazlığı olsun. Amma həyatdı. Bir gün heç gözləmədiyimiz halda elə bir hadisə ilə qarşılaşa bilərik ki, bir anın içində ömrümüz alt-üst ola bilər,hər şey bir dəqiqədə baş verə bilər. Bir şeyi unutmayaq ki, hamımız insanıq. Fərq etməz sağlam və ya fiziki qüsurlu əsas insanlıqdı,mənəviyyatdı. Nə yazıq ki, bunu hər kəs anlamır. Buna görə bu obraz, əslində ,hər birimizə bir çağırışdı, bir səsləmədi. Yazıçı Kvazimodanın timsalında bizə, əslində, öz simamızı göstərir. Kvazimodanın səsləndirdiyi kilsə zəngləri susmayan vicdanların səsidi. Bu filmin, əsərin yaranmasından uzun illər keçib, amma günü bu gün də maraqla izlənir, oxunur. Esmeraldanın simasında gözəllik hər şey demək deyil. Parıltılı gözəllik göz görmədən uçurumun ən dərin yerinə səni ata bilər. Esmeralda da Tanrının ona verdiyi gözəlliyin qurbanına çevrilir, cəmiyyət onu məhv edir. Klod Froll onu nifrət qarışıq məhəbbəti ilə sevdiyi qadının qatilinə çevrilir, sevgisinin, hisslərinin qarşılıqsız olduğunu, rədd edildiyin görüncə cinayət törədib, günahı Esmeraldanın üzərinə atır, cəmiyyət onu rədd edir, hətta Phoebus bele ondan üz döndərir. İnsanların,c əmiyyətin amansız siması ilə üzbəüz qalır. Günahsızlığını sübut etməyə çalışsa da, kimsə onu dinləmir və sonunda məhv edilir .Göründüyü kimi Viktor Hüqo böyük ustalıqla iki situasiyani qarşı-qarşıya qoyur. Bir tərəfdən qozbel, qüsurlu olduğundan rədd edilən, təhqir olunan, cəmiyyətdən təcrid olunan insani hisslərdən uzaqlaşdırılan Kvazimoda, bir tərəfdən də gözəlliyi ilə ağılları başdan alan, lakin sonunda bunun qurbanına çevrilən,haqsız yerə günahlandırılan və məhv olan gözəllik ilahəsi Esmeralda...

Filmin sonunda Esmeralda söyləyir "Həyat gözəldi". Doğrudan da, belədi həyat çox gözəldi, yaşamaq da yaratmaq da.Bir dəfə yaşayırıq bu işıqlı dünyada. Hər şey gözəldi həyatda, əgər bir zərrə gözəllik yarada bilsən...

Avanqard.net

Yenililklər
19.08.19
Fərid Hüseynin kitabı Serbiyada nəşr edilib
30.07.19
Güclü insan sorağında - Əhməd bəy Ağaoğlu-150
30.07.19
Azərbaycan-Qırğız ədəbi əlaqələrində yeni səhifə
29.07.19
“Türk dilləri araşdırmaları” jurnalının ilk nömrəsi işıq üzü görüb
29.07.19
Əhməd bəy Ağaoğluna həsr olunan konfrans keçiriləcək
29.07.19
“Qoşa qanad” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
29.07.19
Ədəbiyyat İnstitutu Avrasiya Türk Araşdırmaları İnstitutu ilə memorandum imzaladı
26.07.19
“Hüseyn Cavid əbədiyyəti” mövzusunda respublika elmi konfransı keçiriləcək
26.07.19
Məhəmməd Tanhu - 8-ci günün qeydləri
26.07.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Qırğızıstan yazıçıları ilə görüş təşkil olunub
24.07.19
XI Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında 11 ölkədən musiqiçilər çıxış edəcək
24.07.19
Nemətullah Naxçıvaninin “Şərhi-Gülşəni-raz” əsərinin iki müxtəlif nüsxəsi əldə edilib
24.07.19
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması Türkiyədə nəşr olunub
23.07.19
Prezident Murad Köhnəqalaya ev verdi
23.07.19
Svetlana Alekseyiviçin növbəti romanı yayımlanıb
23.07.19
Amerikalı yazıçı-satirik vəfat edib
22.07.19
Tanınmış jurnalist Amil Novruzovun 60 illiyinə
22.07.19
Aida Feyzullayevanın “Komparativistikanın işığında” kitabı işıq üzü görüb
22.07.19
"Gənc Qırğız şeiri antologiyası" Bakıda və Bişkekdə təqdim olunacaq
22.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
22.07.19
“Türkologiya” jurnalının əlavəsi akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyinə həsr ediləcək
18.07.19
“Plyus bədii yaradıcılıq” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
18.07.19
İradə Musayeva - Üçlü formul müəmmasına düzəliş... 
18.07.19
Etimad Başkeçid yazır - Qırxayaq hər addımını düşünsəydi...
18.07.19
Nəsiminin dilinin dialektoloji tədqiqinə həsr olunmuş yeni kitab çap olunub
18.07.19
Azərbaycanda ilk dəfə türkdilli əlyazmaların toplu kataloqu nəşr olunub
18.07.19
Yazıçı Andrea Kamilleri vəfat edib
17.07.19
Yeni kitab: “Dilin elmi və estetik problemləri”
17.07.19
Aşıq sənətinə həsr olunmuş növbəti kitab işıq üzü görüb
16.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
16.07.19
“Qoşa qanad: VI Fizika və lirika konfransı” keçirilib
15.07.19
The Guardian: Audiokitab mütaliənin gələcəyidir
15.07.19
Azərbaycanda növbəti Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat Festivalı keçiriləcək
12.07.19
Alber  Kamyunun "Xoşbəxt ölüm" kitabı çap olunub
12.07.19
Fərid Hüseyn AYB-nin Gənclər Şurasının sədri seçildi
12.07.19
Nəsiminin qəzəl və rübailəri Moldovada nəşr olundu
11.07.19
Məczub Təbrizinin “Divan”ı Təbrizdə nəşr olunub
11.07.19
Məmməd Səid Ordubadinin "Qanlı Sənələr"i çap olunub
11.07.19
Dillər Universitetində Səlim Babullaoğlunun almanca kitabının müzakirəsi
10.07.19
Şəhla Aslan yazır - Eynşteyn və nağıllar
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.