Aqşin Yenisey - Bacısının günahını yuyan qardaş
02.04.13

IX əsrdə işğalçı ərəb ordusunun altı “diviziyasını” məğlub edən, amma sonda adaşım Afşinin xəyanəti nəticəsində məğlub olan xürrəmilərin təqviminə görə, artıq bahar gəlib. Əsgərlikdə hələ də hansı səbəbdən öldüyü məlum olmayan əmim oğlunun qara xəbəri ilə Novruz bayramı bizə eyni gündə gəldi. Hər ikisini qarşılamaq üçün yığışıb getdik kəndə və doğurdan da, kəndimizə həm doğma bir meyit gəlmişdi, həm də yam-yaşıl yaz. Təbiət gülür, biz ağlaşırdıq. Ölənlə ölünməz deyiblər, qəbristanlıqdan dağılışandan sonra ayda-ildə bir dəfə ya yasa, ya toya getdiyim kəndimizin yenilikləri ilə maraqlanmağa başladım və elə siftədən məlum oldu ki, kənddəki evlərin çoxunda yel vurub, yengələr oynayır, yəni lələ köçüb yurdu qalıb. Yəni, kənddəki boş daxmaların itləri hürür. Yəni, o evlər artıq ev deyil – viranədi, xarabadı.

Gör hələ nə baş verib: İki il bundan qabaq qarımış bir qız Novruz bayramında kəndin məscidini yandırmışdı. Yandırılmış məscid haqqında o vaxt şəhərə qayıdandan sonra bir yazı da yazmışdım.
Demək, iki il qabaq sübh vaxtı, uşaqların dərədə “ağırlığım-uğurluğum” deyib, axar suyun üstündən hoppandığı, itlərin hürüşmə, bayquşların ulaşma sədaları altında evlərə dağılışmışdıq ki, kəndə çaxnaşma düşdü. Qocaların sehrli “sübhənallah...sübhənallah...” avazları yarımçıq kəsildi, inəklər mıxda böyürdü, itlər ağız-ağıza verib hürüşdü, xoruzlar səsə yuxudan oyanıb hinlərdə uzun-uzadı banlaşdılar, atlar kişnədi, uzunqulaqlar anqırdı və məlum oldu ki, kənd məscidi yanır.

Kişilər gecə tuman-köynəyində, əllərində çalov, vedrə məscidə tərəf götürüldülər. “Ay qız, qara geyməyəsən, vedrəni gətir!”, “Ədə, boynun sınmasın, çalovu tap!”, “Əşi, qırağa dur, yandın!” “Ay arvad, başın batmasın, uşağı tut!” kimi fövqaladə hallar üçün nəzərdə tutulmuş deyimlər kəndi başına götürdü. Məscid kənd məktəbiylə yanaşı idi. Birində Quran oxunurdu, o birində Mendeleyevin “Elementlərin dövrü sistemi” Əvvəlcə məktəb uçub dağılmışdı, indi də məscid yanırdı.

Sözümün canı axrıncı abzasda çıxacaq.
Kənd qızlarının inancına görə, guya, İlaxır çərşənbə axşamı şam işığında qızın ərə gedəcəyi gədənin sifəti gəlib durur onun gözünün qabağında, ancaq gərək onu görməyə tək gedəsən, yanında başqa adam olanda gədənin xəyalı özünü mataha mindirir, gözə görünmür. Görüş yeri haradı? Kəndin məscidi. Bu qarımış qız da düz otuz il nəzir-niyaz verib, şam yandırıb, ancaq gözünə bu otuz ildə bir bəni-insan övladının xəyalı görünməyib ki, görünməyib. Həhayət, bayramdan-bayrama şam yandıra-yandıra yaşı əllini ötüb, yəni artıq istifadə müddəti bitib. Məscid sahibi onun bütün yaşıdlarını ev-eşik yiyəsi, oğul-uşaq sahibi etsə də, bu qızın arzularını, bir növ, qulaqardına vurub və on yeddi yaşından başlayaraq hər il bəxt dalınca məscidə ayaq döyən qız, axır ki, məscid tərəfindən get-gələ salındığını anlayıb və qisas almaq fikrinə düşüb.

Yenə İlaxır çərşənbə gecəsi niyyət bəhanəsiylə məscidə gələn bu çarxı çevrilənin qızı lal-dinməz yandırdığı şamın dabanını nəlbəkiyə deyil, kilimə yapışdırıb və qayıdıb evlərinə. Day onun həmin gecə məscid sahibi ilə nə danışdığı heç kimə agah deyil. Yəqin, deyib ki, a kişi, məni niyə bu vaxta qədər girinc-giriftar elədin, get-gələ saldın? Niyə bir çolaqdan, topaldan qarşıma çıxarmadın? Sənə nə pisliyim dəymişdi? Kimin qızından əskik idim, kor idimmi, şil idimmi?

Bu, iki il bundan qabağın söhbətidir. İndi naməlum sevgilisinin uğrunda məscidi yandıran qız əlini hər şeydən, hamıdan üzüb, qaxılıb oturub dədəsinin xarabasında.
Amma onun Rusiyaya köçmüş qardaşı kənddə boş qalan evini məscid elan eləyib. Qocalar hər gün gedib bu evdə namaz qılırlar.
Bacıların günahını çox vaxt qardaşlar yuyurlar. /simsar.az/

Yenililklər
21.01.20
İradə Musayeva - Kirovun ölümü ilə başlayan cəhənnəm, yaxud repressiyanın 80 illiyi
14.01.20
Gürcüstanda Zəlimxan Yaqubun xatirəsinin əbədiləşdirilməsi təklif olunub
14.01.20
“Təhsil terminlərinin izahlı lüğət”i çap olunub
14.01.20
Nəsiminin həyat və yaradıcılığına müasir baxışı əks etdirən monoqrafiya çap edilib
14.01.20
 “Manqurt” tamaşası növbəti dəfə nümayiş ediləcək
09.01.20
“Ədəbi Proses – 2018” kitabı çap olunub
31.12.19
Mahirə Nağıqızı: "İstənilən ixtisası ən böyük zəhmət hesabına qazanmaq olar, amma şair kimi doğulmaq lazımdır" - MÜSAHİBƏ
28.12.19
Məmməd Cəfər Cəfərova həsr olunan elmi sessiya keçirilib
28.12.19
Ülvi Babasoy: "Çağdaş ədəbiyyatda dil bəlkə də heç onuncu yox, iyirminci yerdə dayanır" - MÜSAHİBƏ
28.12.19
"Ulduz” jurnalının dekabr sayı işıq üzü görüb
27.12.19
Bakı Mühəndislik Univeristetində Səxavət Sahilin yeni kitabı müzakirə olunub
27.12.19
Mərahim Nəsib - Şəms Təbrizinin məktubu
27.12.19
AYB-nin Gənclər Şurasının üzvləri ədəbi orqanların redaksiya heyətinə qəbul edilib
26.12.19
Əhməd Cəfəroğlunun 120 illiyilə bağlı elmi sessiya keçirilib
26.12.19
Qulu Ağsəs tələbələrə nə vəd etdi? - Pedaqoji Universitetdə GÖRÜŞ - FOTOLAR
25.12.19
Səxavət Sahil - Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında
25.12.19
Fərid Hüseyn Serbiya Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul edilib
24.12.19
Gülbala Dadaş - Sonsuz dərya gizlədib, özündə bu adanı. 
23.12.19
“Metafizika” (ISSN 2616-6879) jurnalının 2019/4 sayı nəşr edilib
21.12.19
Şəhla Aslan - Feminizmindən qorxanlar...
21.12.19
AMEA-nın İctimaiyyətlə əlaqələr şöbələrinin hesabat iclası keçirilib
17.12.19
“Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında” kitabı haqqında bir neçə söz
16.12.19
Cəlil Cavanşirin “Azğın” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib
12.12.19
İmadəddin Nəsimiyə həsr olunmuş elmi-nəzəri seminar keçirilib
12.12.19
Tamilla Əliyevanın “Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında” monoqrafiyası  olunub
10.12.19
“Bir əsrlik Nəsimi araşdırmaları” kitabının təqdimatı olub
09.12.19
“Ey Nəsimi, cahanı tutdu sözün...” II Beynəlxalq Elmi Konfransı keçirilib
09.12.19
Pərvanə Məmmədli - Rza Bərahəni yaradıcılığından seçmələr
07.12.19
Rasim Qaraca - Kəpənəkli günlər
07.12.19
Nemət Mətin - Sonuncu uçuş
06.12.19
Yazıçı Kənan Hacı ABŞ-da mükafat aldı
06.12.19
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb
06.12.19
Azərbaycan Universitetində Mişel Fukonun “Sözlər və nəsnələr” kitabının təqdimatı olub
03.12.19
"Ulduz"un noyabr sayı çap olunub
03.12.19
Cəlil Cavanşirdən 18+ roman gəldi
03.12.19
Pərvanə Məmmədli - Tatyana Çaladzeni qədrini bilmədik
02.12.19
Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illiyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib
02.12.19
Səxavət Sahilin “Nar ağacının nəğmələri” kitabı çap olunub
02.12.19
Adil Mirseyidin "Son şeir, son vəsiyyət"i təqdim olundu
02.12.19
Cavanşir Yusiflinin "Mətn. İşarə. Məna" kitabı təqdim olundu
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.