Aqşin Yenisey - Elm axtarır, cadugərlik “tapır”
17.04.13

XXI əsrə qədəm qoymağımıza, elmin Mars planetində həyat axtarışları aparmasına, tibbin bir adamın qaraciyərini “hop” deyib başqa bir adama köçürməsinə, canım sənə desin, ərindən uşaq doğa bilməyən arvadların sünü mayalanma yoluyla əkiz uşaq dünyaya gətirməsinə baxmayaraq, bu gün hələ də adına “qara camaat dediyimiz” zümrə öz bəxtini, gələcəyini daha çox falçılara, pirlərə etibar edir. Millət düşüb yazıçı dostum Həmid Herisçinin arxasınca. Herisçinin ideyası aydındır, o, doğrudan da, Mirzə Fətəli Axundovun ələ saldığı, doladığı hansısa ucqar Qarabağ kəndində oturub nəzir yığmaqla dolanan müsəlman dərvişin cinlər, ifritələr vasitəsilə Parisi dağıtdığına inanır. Dərviş Məstəlinin partlatdığı barıtın tüsütüsü hələ onun burnundan getməyib. O, sübut etməyə çalışır ki, dünyanı insanlar yox, əcinnələr idarə edir. Amma onun bu fikrini də qəribçiliyə salmaq olmaz; dünya tarixində xeyli nümunələr var ki, xalqların, müharibələrin taleyində rol oynamış cadugərlər, mistik məxluqlar az olmamışdır. Məsələn, Qədim Romanın dağılması haqqında belə bir rəvayət var ki, guya, qallar onlara sehrli iksirin gücü ilə qalib gəliblər. Guya, bu iksiri içən Abeliks və Asteriks Sezarın bütün qoşununu darmadağın edirmiş. Yaxud Messinq – yəhudi cadugəri. II Dünya müharibəsi illərində Hitler bütün dünyayla vuruşmaqla yanaşı, həm də onunla vuruşurdu. Faşist kəşfiyyatı bütün Avropada onu axtarırdı, çünki o, özünün magik gücü ilə hər yerdə faşizmi hipnoz hala sala bilirdi, o, olan yerdə faşizmlə birlikdə Almaniya da yoxa çıxırdı. Yazılanlara görə, bir dəfə hətta onu yaxalaya bilirlər, hətta onu tanıyan alman zabiti bir yumruq vurub bir neçə dişini sındırır və xurd-xəşil olmuş bu yəhudi cadugərini gətirib həbsxanaya atırlar. Hamı sevinə-sevinə Hitlerin üstünə muştuluğa qaçır ki, tutduq o əclafı. Hitler sevincindən qol götürüb oynayır və yollanır həbsxanaya ki, Almaniyanı girinc eləmiş bu yəhudi cadugərinin edamına özü şəxsən nəzarət etsin. Həbsxanaya çatanda isə ona ayrı söz deyirlər: “O, kamerada yoxa çıxıb”. Messinq həbsxana gözətçilərini hipnoz edərək aradan çıxmışdı, hətta açarları da özüylə aparmışdı. Sonra o, canını qorumaq üçün Stalinə sığındı.

Orta məktəbdə oxuyanda Rusiya tarixindəki şair Rasputinlə cadugər Rasputini həmişə qarışıq salırdım, daha doğrusu, bunlar eyni adamlardı. Sonra bir kitab əlimə keçdi və nə qədər yanıldığımı anladım. Sən demə, II Nikolayın evini elə cadugər Rasputin yıxıb. Bu adamın heç bir təhsili-filanı olmayıb, atası da, özü də at oğrusu imiş. Yeniyetməlik illərində Rasputində bizim molla dediyimiz kənd keşişinin oxuduğu dini moizələrin təsiri ilə gözəgörünməz qüvvələrin mövcudluğuna maraq yaranır və bu gənc rus kəndlisi trans halına düşməkdən, mistik güclərlə görüşməkdən ötrü, hətta günlərlə özünü qamçılamaqdan belə çəkinmir. Eynən bizim Aşura günü zəncir vurub, özünü al-qana qərq etməklə Allaha qovuşduğunu zənn edən gənc dindar oğlanlarımız kimi. Bütün bu özünücəzalandırmalar nəticəsində onda mənəvi, ruhani pozğunluq yaranır və o, ona öz dilimizdə desək, vergi verildiyinə inanır: buyur, bu da sənə yeni bir cadugər. Kənd-kənd gəzib rusların falına baxır, yara-xora tökənləri, vərəm olanları, cüzamlı xəstələri sağaldır.

Kiçik bir haşiyə: sözsüz ki, mən dərdim olanda həkimi qoyub molla yanına gedənlərdən deyiləm, lap həyatım bahasına olsa belə. Amma həyatımda belə bir hadisə baş verib; uşaq vaxtı ayaqlarıma ziyil düşmüşdü, get-gedə çoxalırdı. Kimsə anama demişdi ki, oğlun ayağındakı ziyilləri saysın və toyuq ciyərinə bu ziyillərin sayı qədər arpa toxumu sancıb torpaqda basdırsın, arpalar çürüdükcə ziyillər də çürüyüb töküləcək. Belə də etdim, Allah haqqı, bir həftəyə bütün ziyillər yoxa çıxdı.
Rasputinin cadugərliyi Rusiyada o qədər məhşurlaşır ki, II Nikolayın cinə-şeytana sitayiş edən arvadı onu paytaxta dəvət edir. Əsl həngamə bundan sonra başlayır. Özü də onu deyim ki, Rasputinin “xəstələrinin” əksəriyyəti avam və kübar rus qadınları, vəzifəpərəst rus zadəganları idi.
Rasputin artıq sarayda nəinki müalicəvi cadugərliklə məşğul olurdu, o, bir kəlməsiylə kimisə nazir qoydurur, kimisə vəzifəsindən uzaqlaşdırırdı, yəni demək olar ki, möhvümata inanan çariçanın vasitəsilə imperiyanı idarə edirdi.

Amma Rusiyanın başının üstünü almış bu mistik təhlükəni görənlər də az deyildi və onların qərarı amansız olduğu qədər də sadə oldu: Rasputin öldürülməlidir!

Rasputin qarlı qış gecələrinin birində dəvət olunduğu zadəgan malikanəsində öldürüldü.

Sözümün canı: əgər bəşəriyyət cadugərliklə, cadu-pitiylə şəfa tapsaydı, elmə, ümumiyyətlə, ehtiyac olmazdı. Əgər cadugər şişib partlamaqda olan kor bağırsağının şişini dua oxuyub sağalda bilirsə, nəyə lazımdı o boyda iynə-dərman? Tutaq ki, yıxıldım ayağım sındı və qapı qonşumuz falabaxan Gülavaz xala gəlib “sınan ayaq” duası yazdı və ayağım sağaldı, onda mənim nəyimə lazımdı ki, travmotoloq sahəsi üzrə professor Ələmdar Cabbarlıya bir ətək pul xərcləyim? /simsar.az/

Yenililklər
22.01.20
İlham Əziz - O dünyadan gələn səslər
22.01.20
İradə Musayeva - Repressiya dəhşətləri
22.01.20
Yazıçı-publisist Aqşin Babayevin daha bir kitabı çapdan çıxıb
22.01.20

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin növbəti kitabı işıq üzü görüb

21.01.20
İradə Musayeva - Kirovun ölümü ilə başlayan cəhənnəm, yaxud repressiyanın 80 illiyi
14.01.20
Gürcüstanda Zəlimxan Yaqubun xatirəsinin əbədiləşdirilməsi təklif olunub
14.01.20
“Təhsil terminlərinin izahlı lüğət”i çap olunub
14.01.20
Nəsiminin həyat və yaradıcılığına müasir baxışı əks etdirən monoqrafiya çap edilib
14.01.20
 “Manqurt” tamaşası növbəti dəfə nümayiş ediləcək
09.01.20
“Ədəbi Proses – 2018” kitabı çap olunub
31.12.19
Mahirə Nağıqızı: "İstənilən ixtisası ən böyük zəhmət hesabına qazanmaq olar, amma şair kimi doğulmaq lazımdır" - MÜSAHİBƏ
28.12.19
Məmməd Cəfər Cəfərova həsr olunan elmi sessiya keçirilib
28.12.19
Ülvi Babasoy: "Çağdaş ədəbiyyatda dil bəlkə də heç onuncu yox, iyirminci yerdə dayanır" - MÜSAHİBƏ
28.12.19
"Ulduz” jurnalının dekabr sayı işıq üzü görüb
27.12.19
Bakı Mühəndislik Univeristetində Səxavət Sahilin yeni kitabı müzakirə olunub
27.12.19
Mərahim Nəsib - Şəms Təbrizinin məktubu
27.12.19
AYB-nin Gənclər Şurasının üzvləri ədəbi orqanların redaksiya heyətinə qəbul edilib
26.12.19
Əhməd Cəfəroğlunun 120 illiyilə bağlı elmi sessiya keçirilib
26.12.19
Qulu Ağsəs tələbələrə nə vəd etdi? - Pedaqoji Universitetdə GÖRÜŞ - FOTOLAR
25.12.19
Səxavət Sahil - Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında
25.12.19
Fərid Hüseyn Serbiya Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul edilib
24.12.19
Gülbala Dadaş - Sonsuz dərya gizlədib, özündə bu adanı. 
23.12.19
“Metafizika” (ISSN 2616-6879) jurnalının 2019/4 sayı nəşr edilib
21.12.19
Şəhla Aslan - Feminizmindən qorxanlar...
21.12.19
AMEA-nın İctimaiyyətlə əlaqələr şöbələrinin hesabat iclası keçirilib
17.12.19
“Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında” kitabı haqqında bir neçə söz
16.12.19
Cəlil Cavanşirin “Azğın” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib
12.12.19
İmadəddin Nəsimiyə həsr olunmuş elmi-nəzəri seminar keçirilib
12.12.19
Tamilla Əliyevanın “Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında” monoqrafiyası  olunub
10.12.19
“Bir əsrlik Nəsimi araşdırmaları” kitabının təqdimatı olub
09.12.19
“Ey Nəsimi, cahanı tutdu sözün...” II Beynəlxalq Elmi Konfransı keçirilib
09.12.19
Pərvanə Məmmədli - Rza Bərahəni yaradıcılığından seçmələr
07.12.19
Rasim Qaraca - Kəpənəkli günlər
07.12.19
Nemət Mətin - Sonuncu uçuş
06.12.19
Yazıçı Kənan Hacı ABŞ-da mükafat aldı
06.12.19
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb
06.12.19
Azərbaycan Universitetində Mişel Fukonun “Sözlər və nəsnələr” kitabının təqdimatı olub
03.12.19
"Ulduz"un noyabr sayı çap olunub
03.12.19
Cəlil Cavanşirdən 18+ roman gəldi
03.12.19
Pərvanə Məmmədli - Tatyana Çaladzeni qədrini bilmədik
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.