Aqşin Yenisey: Gülavazla Hitlerin davası
24.04.13

1938-ci il. Hitler Almaniyanın bütün avaralarını başına yığıb faşist düzəldir və Birinci Dünya müharibəsindən məğlub çıxan vətəninin ləyaqətini özünə qaytarmaq üçün İkinci Dünya müharibəsini başlayır. 

2013-cü il. Bizim ev və kənddən əlizənbilli bir qohumum gəlib, gözlərini həkimə göstərəcək. Ayaqlarını yuyub divanda televizora baxır. Mənsə arvadla əl-ələ verib mətbəxdə ona cay dəmləyirəm, kənddən gətirdiyi toyuğu qaynadıram və s. Bu vaxt qonşu otaqdan məni haraylayır: “Ə, gəl, izah elə görüm bu zənənlər nə danışırlar”. Televizorda 20-30 nəfər qadın uşaqların qeysəriyyə yolu ilə götürülməsinin fəsadlarını müzakirə edir. Ömründə kitab üzü açmayan, hərf görəndə qanı qaralan, dünyanın kürə şəklində deyil, üç öküzün belində yastı-yapalaq olduğuna əminliklə inanan bu kişi indi məndən soruşur ki, qeysəriyyə nə deməkdi? Dedim, əmican, keysəriyyə bətndəki uşağın dədə-baba qaydası ilə deyil, cərrahi yolla kəsilib götürülməsidi. 

- Necə yəni kəsilib götürülməsi, uşağı da kəsib götürərlər?

- Uşağı yox, ananı kəsirlər, indi sizin vaxtınızda olduğu kimi dədə-baba qaydasıyla doğulmaq dəbdə deyil.
Kişini od götürdü, yumdu gözünü, açdı ağzını: “Ə, qurumsaq, - zarafatımız var, deyə məni belə çağırır – mənim nənəm (analarına “nənə” deyirlər) on dörd uşaq doğub; on oğlan, dörd qız. Hamısını da dədə-baba qaydasıyla, palazın üstündə. Hamısı da turp kimi”.
Soruşdum ki, arvad özünü niyə belə zülmə salıb, heç toyuq toyuqluğuyla bu qədər yumurtlamır, qaz il ərzində 6-7 dənə yumurta ancaq çatdıra bilir. İnək cəmisi bir bala verir. Nə olmuşdu bu arvada ki, dalbadal on dörd uşaq doğub? Hə, söhbətin məğzi burda məlum oldu: demək, Hitler Sovet imperiyasına hücum eləyib camaatı qırmağa başlayanda, xəbər gəlib çatır Gülavaz xalanın qulağına. Gülavaz da and içir ki, Hitler, sən sən ol, mən də mən! Sən qırdığının ikiqat artığını doğmasam, dədəmin qızı deyiləm və bu söhbətdən sonra Hitlerlə Gülavazın arası dəyib, bir ucdan Hitler milləti qırırmış, bir ucdan da Gülavaz doğurmuş. Axırda Hitler görüb ki, belə getsə Almaniyanın hərb sənayesi Gülavazın gəlhagəlinin qarşısında duruş gətirə bilməyəcək, odur ki, üzüsulu müharibəni uduzduğunu boynuna alıb, hətta arvad xeylağına yenildiyi üçün 1945-ci ildə intihar edib. 

İndi bizim evdə divana uzanıb televizorda arvadların qeybətinə baxan kişi deyir, Hitlerlə o vaxt inada girən nənəsi Gülavaz 1941-ci ildən bu yana faşizmin acığına o qədər doğub-törəyib ki, doğma övladlarını özü də tanımır. Deyir hətta nənəmin bir neçə qızı var ki, yaşca nənəmin özündən böyükdürlər. Müharibə vaxtı doğub və ara qarışıb, məzhəb itib, yaddan çıxıblar. 
Qohumumun qanlı-qadalı illərdən bəhs edən söhbətlərinə qulaq asa-asa televizordakı arvadlara da göz qoyurduq. Adamın dediklərində də klassik bir həqiqət var; deyir doğa bilməyəcəksinizsə, niyə soyunursunuz? 
İstədim Əlmərdan əmiyə deyəm ki, bu, hələ harasıdı? İndi dünyada uşaqlar süni mayalanma yoluyla dünyaya gəlirlər, ancaq kişini ihfarkt vuracağından qorxub demədim. 

Əslində, bu uşaq-muşaq söhbətlərinin loru şəkildə izahı bizim folklorumuzdan gəlir; uşağı hacıleylək gətirir, uşaq, guya, yırtıq zənbillə göydən düşür və s. 

Dünya praktikasında belə bir statistika var; müharibə vaxtı ölkədə daha çox oğlan uşaqları doğulur. Ancaq indi bu adama bu reallığı necə izah edim, necə izah edim ki, tikiş maşını onu icad edən adam haqqında nə qədər bilirsə, insan da onu yaradan Tanırı haqqında o qədər bilir.

2013-cü il. Nə dəxli var uşaqlar dünyaya haradan gəlirlər, əsas odur ki, gəlirlər, gələcəklər. /simsar.az/

Yenililklər
04.06.20
Moskvada “Azərbaycanlılar. XIX-XX əsrlərdə millətin formalaşmasının başlıca mərhələləri” kitabı çapdan çıxıb
04.06.20
“Açar” filminin tizeri təqdim olunub
03.06.20
Arif Məlikovun qəbirüstü abidəsi ucaldılıb
03.06.20
“Azərbaycan ədəbiyyatında alleqoriya” monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.06.20
Yeni Azərbaycan kinosunun ABŞ-da qazandığı uğur
02.06.20
Bədirxan Əhmədli - Romantizm: bütün yönləri ilə
02.06.20
Cəlil Cavanşir: "Bəşəri, intellektual ədəbiyyat yaratmaq iddiam yoxdur" - Müsahibə
02.06.20
“Dünya ədəbiyyatı”nın yeni sayı - “Elmi baxış”
02.06.20

Dövlət Rəsm Qalereyası tədbirlərini onlayn formatda davam etdirir

02.06.20
Əlyazmalar İnstitutu: “Müqəddəs zilhiccə bayramları” kitabı nəşr olunub
01.06.20
Adın zirvələrə çoxdan yazılıb...
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.