Sevinc el Sevər - Yazıçı olmaq

17.05.13

2006-cı ilin Nobel mükafatçısı, bu məşhur mükafatı alan ilk türk yazıçısı Orxan Pamuk “Atamın çamadanı” adlı Nobel nitqində ədəbiyyatın tərifini verir: “ədəbiyyat öz hekayəmizdən başqalarının hekayələri kimi və başqalarının hekayələrindən öz hekayəmizmiş kimi bəhs edə bilmək hünəridir”...

Biz gənc yazarlar niyə gedib –gəlib Orxan Pamukun adını çəkirik kimi sual yarana bilər. Artıq hər dəfə o kişinin adını çəkəndə özüm də bir az sıxılıram...Nə qədər bir adamdan bəhs eləmək olar? Orxan Pamukun taleyi bapbalaca da olsa, bəlkə bizimkisiylə oxşar olduğu üçündür. Həmin çıxışında Orxan deyir: “Bir başqa yarımçıq həyat narahatlığı da, təbii, istər rəsm çəkmək olsun, istər ədəbiyyat olsun, sənətçisiylə çox maraqlanmayan, ümid də verməyən bir ölkədə yaşadığımı artıqlamasıyla bilməyim idi”... 

O günlərdə qohumlarımdan birinin əlinə köhnə bir hekayəm düşüb. Zəng edib nə desə yaxşıdır: “Niyə hekayəndə ananın adını yazmısan? Bəs deməzlər ki, doğrudan anasından yazıb, ya yox?”... Gülmək məni götürdü. Birincisi, ona görə ki, mənim ondan artıq hekayəm var və onların hamısının qəhrəmanı qadınlardı. Oxucu nə bilir anamın adı hansıdı. İkincisi, bəlkə mən anamı sevdiyimdən onun adını “əbədiləşdirmək” istəmişəm? Ya da anamın adaşı olan başqa qadından yazmışam. Üçüncüsü, ana mənimdi, özüm bilərəm. Dördüncüsü, mənim ədəbiyyat müəllimimin düşüncəsinə bax! 

O adama deyəndə Orxan Pamuk da anasının, qızının yaxınlarının adlarını verir qəhrəmanlarına. “Onlar eləyir, bizə nə gəlib?”- dedi tərs adam. 

Yeni romanımı bitirmişəm. Şərif Ağayarda redaktədədir. Elə adlar olub ki, onları qəsdən düşünüb tapmışam, yerinə otursun deyə. Elə adlar da var ki, yazı prosesində ağlıma gəldiyi kimi yazmışam. İndi onun fikrini eləyirəm ki, tanışlar tökülüb gələcəklər, mənim qızımın, ya oğlumun adını niyə qəhrəmanına vermisən? 
Atamın iki adı var. Biri pasportda olan, biri hamının onu tanıdığı, çağırdığı adı. Atamın iki adının olmasının tarixçəsi var. Əvvəlki adını atası veribmiş adama. Özü də heç nəyə görə yox, həmin adı sevdiyindən. Günlərin bir günü iyirmi ildən artıqdı savaşdan qayıtmayan oğlunu gözləyən qoca qadın dayanır babamın qapısına. “Sən mənə göz dağı vermək üçün oğluna bu adı qoymusan! Onu çağırdıqlarında, sorağı yayılanda mən öz balamı fikirləşib dərd çəkəcəm”... Babam ha çalışıb başa sala ki, ay xala, daha yaxşı, sənin oğlun qəhrəmanlıq eləyib, vətən uğrunda həlak olub, biz də onun adını oğlumuza qoymuşuq. Nolar, nə var ki, burda? Qadın Nuh deyib, peyğəmbər deməyib. Babam hökm çıxarıb: bir nəfər bu uşağı o arvadın oğlunun adıyla çağırsa, məndən inciməsin! Mənə elə gəlir ki, o vaxt atamın təkcə adını yox, taleyini də kəllə-mayallaq elədilər.

Orxan Pamuk deyir: “mənim üçün yazıçı olmaq demək, içimizdə gəzdirdiyimiz, daha artıq gəzdirdiyimizi bir az bildiyimiz gizli yaralarımızın üzərində dayanmaq, onları səbrlə kəşf eləmək, tanımaq, ortaya çıxarmaq, bu yaraları və əzabları yazımızın, şəxsiyyətimizin şüurla sahib olduğumuz bir parçası halına gətirməkdir. Yazıçılıq hamının bildiyi, amma bildiyini bilmədiyi şeylərdən söz açmaqdı. Bu bilginin kəşfi, onun inkişaf etdirilib bölüşdürülməsi oxucuya çox tanıdığı bir dünyada heyrətlənə-heyrətlənə dolaşmağın zövqlərini verir”... 

Eyni zövqü bizim oxucularımızın əksəriyyəti ala bilmir. Onlar tanıdıqları dünyanı onlara göstərdiyinə görə müəllifə qəzəblənirlər. /publika.az/

Yenililklər
04.06.20
Moskvada “Azərbaycanlılar. XIX-XX əsrlərdə millətin formalaşmasının başlıca mərhələləri” kitabı çapdan çıxıb
04.06.20
“Açar” filminin tizeri təqdim olunub
03.06.20
Arif Məlikovun qəbirüstü abidəsi ucaldılıb
03.06.20
“Azərbaycan ədəbiyyatında alleqoriya” monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.06.20
Yeni Azərbaycan kinosunun ABŞ-da qazandığı uğur
02.06.20
Bədirxan Əhmədli - Romantizm: bütün yönləri ilə
02.06.20
Cəlil Cavanşir: "Bəşəri, intellektual ədəbiyyat yaratmaq iddiam yoxdur" - Müsahibə
02.06.20
“Dünya ədəbiyyatı”nın yeni sayı - “Elmi baxış”
02.06.20

Dövlət Rəsm Qalereyası tədbirlərini onlayn formatda davam etdirir

02.06.20
Əlyazmalar İnstitutu: “Müqəddəs zilhiccə bayramları” kitabı nəşr olunub
01.06.20
Adın zirvələrə çoxdan yazılıb...
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.