Cəlil Cavanşir - Günahsızlıq təsəllidir
11.06.13

Həbs olunmasından təxminən bir il sonra, Fərid Hüseyn mənə “...qandalı görməsin” kitabını “azadlıq ləzzəti ilə” (avtoqrafda belə yazıb) hədiyyə etdi. Yolunu gözlədiyim kitablardan idi. Bilmirəm,  nədənsə lap əvvəldən Fəridin və ya Şəhriyar Del Geraninin zindan xatirələrini yazacağını gözləyirdim. Ən ümidsiz anlarda belə onların azad olunacağına inanırdım. Hərdən ümidsizliyə qapıldığımız anlar da olurdu. Hansısa sayt bilərəkdən dostlarımızın edam olunacağı xəbərini yayır, dostlarımızın ailəsini və onların yolunu səbirsizliklə gözləyən bizləri həyəcanda saxlayırdı. Mən dua-zad edən deyiləm, sadəcə onların azadlığa qovuşmasına inanırdım, bu azadlığı ürəkdən arzulayırdım.
 
***
 
Onların həbsdə olduğu dörd ay müddətində, hər gün onları xatırladıq. Çalışdığımız iş yerlərində söhbətimizin əsas mövzusu, gündəmimiz onlardı. Hətta içki məclislərində belə unutmurduq. Onların günahsızlığına inanırdıq. Onlar da günahsızlıqlarına görə təsəlli tapırmış. Fərid yazır ki, “Günahsızlığım mənə bir təsəlli idi. ....Görünür insanın təmiz olması onun xilasıdır”. Biz də onlara inanırdıq!
 
Onların azadlığı üçün çalışan hər kəsi təqdir etdik, onların ölkəyə dönməsi üçün əziyyət çəkənlərə dəstək verdik. Hər şey yaxşı qurtardı. 127 gün sonra döndülər, kabus bitdi. Hər ikisi zəngin təəssüratla dönmüşdü. Zarafat deyil, zindan kimi bir məktəb keçmişdilər. Azadlığa təşnə ikən, zindanın soyuq divarlarına üz söykəmişdilər...
 
Gələn kimi də yazmağa başladılar. Şəhriyar hərbi xidmətə yola düşməmişdən öncə “İntihar hörükləri” romanını təqdim etdi. Hekayələr, şeirlər yazdı. Fərid də qaynar yaradıcı axtarışlar içində, hər zamankı zəhmətkeşliyində idi. Saytlarda, qəzetlərdə demək olar ki, hər gün imzası görünürdü. Nəhayət ki, iki kitabı birdən təqdim elədi.
 
Fəridin yaradıcılığının nəsr tərəfi mənim daha çox diqqətimi çəkir. “...qandalı görməsin” kitabından öncəki nəsr nümunələri də olduqca maraqlı və oxunaqlı, özünəməxsusdur. “...qandalı görməsin” isə bir başqa kitabdır. Həbsxananın, qürbətin, günahsızlığın, ümidin və ümidsizliyin hər üzü var bu kitabda. Oxuduqca o günlərə qayıtdım. Dostların, medianın, valideynlərinin narahatlığı yadıma düşdü. Narahat günləri xatırladım.
 
“...qandalı görməsin” İranın simasını göstərən güzgüdür. İran zindanlarında verilən işgəncələr, qanunlarındakı boşluqlar, islam ölkəsinin cinayətkar mühiti, hüquq və cəza sistemi haqqında ələ düşməz faktlar var bu kitabda. Fərid bu kitabla islam ölkəsinin maskasını bir az da cırmış oldu. Zatən dünya İranın necə bir ölkə olduğunu bilir, amma Fərid ortalığa danılması, inkar edilməsi mümkün olmayan faktlar qoyub. Mühafizəkar bir ölkədə insanların necə bəsit arzularla yaşadığını göstərdi. Fərid bu kitabın, yazıların qəhrəmanı deyil və məncə bu çox önəmli məqamdır. Fərid danışdığı əhvalatların müşahidəçisi, bəzi hallarda iştirakçısıdır. Hər şey bəzək-düzəksiz, olduğu kimi yazılıb.
 
Fəridin ayaqlarının tutulması, Şəhriyarın siqaretsiz qalması, güzgüylə “görüşməsi”, yerli dustaqların qəribə arzuları məni çox kövrəltdi.
 
“...qandalı görməsin”  sarsıdıcı həqiqətlərə işıq tutur. Fərid hər şeyi çılpaqlığı ilə yazıb. Nə özünü, nə də Şəhriyarı qəhrəman kimi təqdim edir. Hadisələr bir-birinə o qədər bağlıdır ki, oxucu kitabı əlindən yerə qoymaq istəmir.  “...qandalı görməsin” birnəfəsə oxunsa da uzun müddət kitabdakı hadisələrin təsirindən çıxmaq mümkün olmur.
 
“...qandalı görməsin” oxuduqdan sonra azadlığın nə qədər gözəl nemət olduğunu hiss edəcəksiniz.
 
Yaxşı ki, o günlər artıq arxada qalıb. Fərid də, Şəhriyar da azadlıqda, sıralarımızdadır.  İllər sonra bu hadisələri xatırlamaq üçün isə Fəridin “...qandalı görməsin” kitabı yaddaş kitabçası rolunu oynayacaq. Və oxuyan hər kəsə o günlərin ağrısını, həyəcanını yaşadacaq... /kulis.az/

Yenililklər
04.06.20
Moskvada “Azərbaycanlılar. XIX-XX əsrlərdə millətin formalaşmasının başlıca mərhələləri” kitabı çapdan çıxıb
04.06.20
“Açar” filminin tizeri təqdim olunub
03.06.20
Arif Məlikovun qəbirüstü abidəsi ucaldılıb
03.06.20
“Azərbaycan ədəbiyyatında alleqoriya” monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.06.20
Yeni Azərbaycan kinosunun ABŞ-da qazandığı uğur
02.06.20
Bədirxan Əhmədli - Romantizm: bütün yönləri ilə
02.06.20
Cəlil Cavanşir: "Bəşəri, intellektual ədəbiyyat yaratmaq iddiam yoxdur" - Müsahibə
02.06.20
“Dünya ədəbiyyatı”nın yeni sayı - “Elmi baxış”
02.06.20

Dövlət Rəsm Qalereyası tədbirlərini onlayn formatda davam etdirir

02.06.20
Əlyazmalar İnstitutu: “Müqəddəs zilhiccə bayramları” kitabı nəşr olunub
01.06.20
Adın zirvələrə çoxdan yazılıb...
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.