Cavid Zeynallı - Kinonun qoca qarğaları... 
27.06.13

“Əşşi, bizimkilər kino çəkə bilir?” – elə ki Azərbaycan kinosunun bu günündən söhbət düşdü, az qala hamının dilindən bu daşdan ağır, tənədən betər sözlər qopur. Şəxsən məndən ötrü bu məşhur və mənfur cümlənin, düşüncələrdə daşlaşmış fikrin ağırlığı utanc gətirici nədir, üstəlik, xəcalət vericidir. Müdafiə edirsən, qarşına fakt qoyurlar: ssenari köhnə estetika, rejissor işində fantaziya deyilən şey yox, dialoqlar bayağı, aktyor oyunu süni, səsyazma qüsurlu və başqa nələr...
 
Bunları görmək üçün mütəxəssis olmaq lazım deyil, orta statistik tamaşaçının “maraqlı deyil, yapışmır” deməyi, əslində, sadalanan bu komponentlərin yerinə olmadığının sübutudur. Məsələ onda deyil ki, illərdir Azərbaycan kinosu can verməklə məşğuldur, dərd həm də ordadır ki, bu can verən zavallının halına ya vəlvələdən, ya zəlzələdən yanan olmayıb.
 
Ortalıqda hər mənada yaxa cıran (!) adamlar illərdir yığılıb qalan problemləri həll etməkdə acizdirlər, əlbəttə. Amma doğrudanmı bu illər ərzində həqiqi canıyananlar olub? Yəni öz mənafeyini, marağını güdməyən, içində kino sevgisi gəzdirən bir ovuc ziyalı olmadımı, bu işin bir çözümünü düşünsün?   
 
İkicə gün əvvəl kinostudiyanın direktoru Müşfiq Hətəmovla müsahibədə etdik. Bu qosqoca zavallı binanı təpədən dırnağa qədər süzmək bəsdi ki, bizdə niyə kino yoxdur sualına cavab tapasan! Cavab tapasan və utanıb yerə girəsən! Bu miskin binanın həyətində avaralanan süləng itdən tutmuş qapı-bacasından asılan paslı qıfıllara qədər hər şey adamın qəlbini sonu görünməyən ümidsizliyə yuvarladır.
 
O qoca göyərçinlər təkcə utandığından başını qaldırıb dik baxa bilməyən Cəfər kişinin heykəlini yox, həm də bizim ümidlərimizi murdarlayırlar.  Bu miskin tikilinin qapısından içəri ayaq basdınmı, adama nəyi xatırlatsa yaxşıdır  - mağaranı: qaranlıq, səssiz, vahiməli...  
 
Heç onca dəqiqə keçmədi, bizimki müsahibə yox, dərdləşmək oldu: bir az sərt, bir az miyana suallarla kinoya cavabdeh şəxsin saqqızını oğurlaya bildik. Və söhbətboyu məndə kinomuz üçün doğrudan-doğruya iş görmək, əlləşib-vuruşub illərlə yığılıb qalan problemlərin öhdəsindən gəlmək istəyən insan təəssüratı yaradan Müşfiq bəyin tez-tez nigaranlıqla diktofona baxıb, nəyisə dilinin ucunda öldürmək niyyətini sezəndə, səsyazanı da söndürdüm. Qoy, olsun!
 
Və yenə üstüörtülü danışsa, illər boyu itirilən çox şeyə təəssüfləndiyini acı-acı sezdirsə də, mən o görüşdən  çox şeyi anladım. Anladım ki, ortalıqda bir nəsil itib, daha doğrusu itirilib, kinoya aid hər nə varsa dağıdılıb. Qalıb bir həsir, bir də Müşfiq Hətəmovun kinostudiyası! O kinostudiya ki, divarları arasında kiminsə başına güllə sıx, xəbər tutan olsa, deməli, bizdə kino da var, üstəlik kinoteatr da! Və o görüşdən kinonun gələcəyi haqqında böyük ümidlərlə ayrıldım. Nə xoş ki, Müşfiq Hətəmov tənqidə açıqdır, mətbuatla sağlam münasibət qurmağa can atır, gənclərin özünütəsdiqi üçün şərait yaratmağa çalışır. Təki hər şey düşündüyüm kimi olsun, nə vaxtsa sadəlövh düşüncələrə qapılmağımın utancını yaşamayım!
 
Bəli, Azərbaycan ədəbiyyatından tutmuş kinosuna  qədər  hər sahədə məhz gənclərin özünü reallaşdırmağı problemi var. Qadağalar boğazacan, yol kəsən Ərəbzəngilər hər yerdə, zəhmi dağdan ağır ağsaqqal-əməkdarlar onlarla... Biz İlqar Fəhminin, Sevda Sultanovanın ssenarist, Rövşən İsaxın, Elxan Rzayevin, Əli İsa Cabbarovun, Fehruz Şamıyevin rejissor, Gülzar Qurbanovanın, İlqar Cahangirovun, Rza Rzayevin, Rasim Cəfərovun aktyor potensialını ekrandan görmək istəyirik. Adını çəkdiklərimin potensialına bələdəm, üstəlik şəxsən tanıyıram, lap bir köynək özümə yaxın bilirəm deyə adlarını çəkdim. 
 
Əlbəttə, mənim tanımadığım, onlarla istedadlı insan var ki, ya bayağı seriallarla baş qatırlar, ya da... ya da necə deyərlər, papağı günə verib boşuna ötən günlərinin, içlərində reallaşmayıb ölən istedadlarının əsəbini-qəzəbini xırd eləməklə məşğuldurlar. Biz Kurasavanın, Trierin, Məcidinin filmlərini istəmirik, billah! Bizə sevinci sevincimizdən, kədəri kədərimizdən olan, əzilən-ucalan, aqibəti-güzəranı gözümüzün qabağındaca yellərə pay olan  AZƏRBAYCANLInın həyatına “ekran tutan” filmlər lazımdır.
 
Bu ölkədə bizim gözümüzü sevindirən neçə film çəkdiniz ki, əvəzində sağlam tənqid, bərbəzəkli tərif eşitmək istədiniz? /kulis.az/

Yenililklər
04.06.20
Moskvada “Azərbaycanlılar. XIX-XX əsrlərdə millətin formalaşmasının başlıca mərhələləri” kitabı çapdan çıxıb
04.06.20
“Açar” filminin tizeri təqdim olunub
03.06.20
Arif Məlikovun qəbirüstü abidəsi ucaldılıb
03.06.20
“Azərbaycan ədəbiyyatında alleqoriya” monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.06.20
Yeni Azərbaycan kinosunun ABŞ-da qazandığı uğur
02.06.20
Bədirxan Əhmədli - Romantizm: bütün yönləri ilə
02.06.20
Cəlil Cavanşir: "Bəşəri, intellektual ədəbiyyat yaratmaq iddiam yoxdur" - Müsahibə
02.06.20
“Dünya ədəbiyyatı”nın yeni sayı - “Elmi baxış”
02.06.20

Dövlət Rəsm Qalereyası tədbirlərini onlayn formatda davam etdirir

02.06.20
Əlyazmalar İnstitutu: “Müqəddəs zilhiccə bayramları” kitabı nəşr olunub
01.06.20
Adın zirvələrə çoxdan yazılıb...
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.