Raqif Raufoğlu -  Yeniseyin fətvası
17.07.13

Hərdən mənə elə gəlir ki, Monqolustanda heç bir hadisə baş vermir. Elə bil ki, bu Monqol qardaşlarımız Rusiya ilə Çinin ortasında sıxılıb qalıblar. Biz bu ölkənin əsas simvolunu öz manatımızda gəzdirsək də, axırıncı dəfə Monqolustan haqqında nə eşitməyim yadıma gəlmir və həmişə də düşünürəm ki, niyə bizdən başqa heç bir dövlət Orxon-Yenisey əlifbasına bu qədər diqqətlə yanaşmır. Təkcə onu bilirəm ki, 90-cı illərdə biz müstəqil olan kimi Monqolların qoxusu burnumuzu vurdu. Hamı əski əlifbamızdan danışmağa başladı. Dalbadal dərgilər, kitablar çıxdı. Biz birinci sinifdə oxuyanda sinifimizdə Orxon-Yenisey əlifbası başlığı altında böyük bir lövhə asılmışdı. Hətta 1993-cü ildə prezidentin 15 mart tarixli 343 nömrəli əmri də var idi. Yazılmışdı ki, Orxon-Yenisey abidələrinin oxunuşunun 100 illiyi ilə əlaqədar Təşkilat Komitəsinin yaradılsın.

Sonra birdən nə oldusa bizə dedilər ki, monqolsuz, nə Orxan, nə Yenisey, oturun rus dilinizi oxuyun. Monqollları tupoy-monqol eləyib, bizdən ayırdılar. Mən hələ də başa düşmürəm ki, monqol sözü bizdə nəyə görə aşağılayıcı anlamda işlənir. Bəyin oğurlanması filmində olduğu kimi: “Görəsən, monqol turistlər, monqol dublyonkanı buradan niyə alıb aparırlar?..”

Sonra öyrəndim ki, ruslardan da qabaq Monqolların və Orxon-Yeniseyin fətvasını ərəblər veriblər. Bizim ərazilər ərəb xilafətinin tərkibinə keçən vaxtdan bu mədəniyyət unutdurulub. Yəni bunu mən demirəm, tarixçilərimiz yazır. İndi bu mənzərənin fonunda Yenisey bir 5 manalığın üzərində qalıb, bir də bizim Aqşinin ləqəbində. Və sanki bu gün bizim şair Yenisey o Yeniseyin qisasını almaq üçün götürüb baltanı kökündən vurub. İndi də aləm dəyib bir-birinə. Aqşin, Yeniseyin qisasını alıb. Dünyəvi dövlətin vətəndaşı olaraq qələm dostumun düşüncələrini həmişə bəyənmişəm, amma bu axırıncı yazını doğrudan da Aqşinə yaraşdırmadım. Çünki nə din, nə də dinsizlik başqalarının dəyərlərinə toxunmağa icazə verməz. Aqşin bunu məndən də yaxşı bilir, amma siz də başa düşün ki, bizi əsrlərdir monqol yerinə qoyub dəyərlərimizdən uzaqlaşdırıblar. Dəyəroloji travmamız var. Qoy bizim nəsil də ölsün, yaxşı oalcaq. Nə baş qoşursuz e, Monqoluq da...


Avanqard.net

Yenililklər
21.01.20
İradə Musayeva - Kirovun ölümü ilə başlayan cəhənnəm, yaxud repressiyanın 80 illiyi
14.01.20
Gürcüstanda Zəlimxan Yaqubun xatirəsinin əbədiləşdirilməsi təklif olunub
14.01.20
“Təhsil terminlərinin izahlı lüğət”i çap olunub
14.01.20
Nəsiminin həyat və yaradıcılığına müasir baxışı əks etdirən monoqrafiya çap edilib
14.01.20
 “Manqurt” tamaşası növbəti dəfə nümayiş ediləcək
09.01.20
“Ədəbi Proses – 2018” kitabı çap olunub
31.12.19
Mahirə Nağıqızı: "İstənilən ixtisası ən böyük zəhmət hesabına qazanmaq olar, amma şair kimi doğulmaq lazımdır" - MÜSAHİBƏ
28.12.19
Məmməd Cəfər Cəfərova həsr olunan elmi sessiya keçirilib
28.12.19
Ülvi Babasoy: "Çağdaş ədəbiyyatda dil bəlkə də heç onuncu yox, iyirminci yerdə dayanır" - MÜSAHİBƏ
28.12.19
"Ulduz” jurnalının dekabr sayı işıq üzü görüb
27.12.19
Bakı Mühəndislik Univeristetində Səxavət Sahilin yeni kitabı müzakirə olunub
27.12.19
Mərahim Nəsib - Şəms Təbrizinin məktubu
27.12.19
AYB-nin Gənclər Şurasının üzvləri ədəbi orqanların redaksiya heyətinə qəbul edilib
26.12.19
Əhməd Cəfəroğlunun 120 illiyilə bağlı elmi sessiya keçirilib
26.12.19
Qulu Ağsəs tələbələrə nə vəd etdi? - Pedaqoji Universitetdə GÖRÜŞ - FOTOLAR
25.12.19
Səxavət Sahil - Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında
25.12.19
Fərid Hüseyn Serbiya Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul edilib
24.12.19
Gülbala Dadaş - Sonsuz dərya gizlədib, özündə bu adanı. 
23.12.19
“Metafizika” (ISSN 2616-6879) jurnalının 2019/4 sayı nəşr edilib
21.12.19
Şəhla Aslan - Feminizmindən qorxanlar...
21.12.19
AMEA-nın İctimaiyyətlə əlaqələr şöbələrinin hesabat iclası keçirilib
17.12.19
“Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında” kitabı haqqında bir neçə söz
16.12.19
Cəlil Cavanşirin “Azğın” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib
12.12.19
İmadəddin Nəsimiyə həsr olunmuş elmi-nəzəri seminar keçirilib
12.12.19
Tamilla Əliyevanın “Qafqaz müharibəsi rus ədəbiyyatında” monoqrafiyası  olunub
10.12.19
“Bir əsrlik Nəsimi araşdırmaları” kitabının təqdimatı olub
09.12.19
“Ey Nəsimi, cahanı tutdu sözün...” II Beynəlxalq Elmi Konfransı keçirilib
09.12.19
Pərvanə Məmmədli - Rza Bərahəni yaradıcılığından seçmələr
07.12.19
Rasim Qaraca - Kəpənəkli günlər
07.12.19
Nemət Mətin - Sonuncu uçuş
06.12.19
Yazıçı Kənan Hacı ABŞ-da mükafat aldı
06.12.19
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb
06.12.19
Azərbaycan Universitetində Mişel Fukonun “Sözlər və nəsnələr” kitabının təqdimatı olub
03.12.19
"Ulduz"un noyabr sayı çap olunub
03.12.19
Cəlil Cavanşirdən 18+ roman gəldi
03.12.19
Pərvanə Məmmədli - Tatyana Çaladzeni qədrini bilmədik
02.12.19
Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illiyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib
02.12.19
Səxavət Sahilin “Nar ağacının nəğmələri” kitabı çap olunub
02.12.19
Adil Mirseyidin "Son şeir, son vəsiyyət"i təqdim olundu
02.12.19
Cavanşir Yusiflinin "Mətn. İşarə. Məna" kitabı təqdim olundu
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.