Azər Abdulla - Bazarlıq
06.09.13

Hekayə

Bu dəfə Bəhram talonu deşəndən sonra dönə-dönə sürücüyə göstərib, tramvayın son pilləkənində yuxarı qaldırıb havaya buraxdı. Yolun qırağında alma, fındıq, yumurta satırdılar.

- Camaatda ağıl yoxdu, belə almanı qoyub gedib od bahasına bazardan alırlar,- dedi. Heç kim ona məhəl qoymadı. O, fındıq növbəsində dayanmış adamlara, ağzı açıq kisəyə yaxınlaşıb bir ovuc fındıq götürdü, ağırlığını yoxladı, “sən öl, əməlli-başlı fındıqdı da!” – deyib birini ənginə salıb sındırdı, iri, sağlam fındıq çıxdı. Ağzına atıb yeyə-yeyə adamların üzünə baxdı. Yenə ona məhəl qoyan olmadı. Ovcundakı fındığı kisəyə atdı. Yumurta satılan yerə yaxınlaşdı. Əlində dolu zənbil tutmuş qadından:

- Neçiyədi?- soruşdu.

- Bir otuza.

- Onu, eləmi?

- Onu olmamış, otuzu olmayacaq ki!?

- Təzədi deyəsən...

Qadın ona baxmadan başını təpədib “hə” – dedi.

Bazarın qapısı yanında bir qadın dayanmışdı, əlindəki mal kəlləsini gəlib-gedənə göstərirdi. Bəhram qadına yaxınlaşdı:

- Görüm nətəri şeydi, - deyib malın başını qadının əlindən aldı, qulaqlarından tutub diqqətlə o yanına – bu yanına baxdı. Qadın da maraqla Bəhramın uzun, nazik boynuna, boynunun üstündə tez-tez o yan- bu yana çevrilən balaca yumru başına, iri gözlərinə, ucu getdikcə bizləşən uzun burnuna baxırdı. Bəhram ağacdələnə oxşayırdı. Qadına elə gəlirdi ki, Bəhram indicə malın başını dimdikləyəcək.

- Nə eləmisən, belə şişib, bu köklükdə mal başı olar?.. Düzünü desən alacam.

- A bala, gülməli danışırsan, kəsik başa nə eləmək olar?

- Neçiyə verirsən?

- Beşə apar.

- Yaxşı, de görüm, bu yazıq heyvanın başını ülgücnən qırxmısız, yoxsa elektrobiritvaynan?

Qadın gülə-gülə:

- Ülgücnən, - dedi.

- Bizlərdə təndirdə, ocaqda ütərdilər. Yaxşı, bunun əl-ayağı yoxdur?

- Yox.

- Mən yaman xaş yeyənəm, əl-ayağından xoşum gəlir. Olsaydı, alardım...
Bəhram bazara girdi, göy satılan yerə yaxınlaşdı. Qırmızı, yumru turplardan birini sıxıb bərkliyini, boşluğunu yoxladı, qıymətini soruşdu. Bir dəstə kişniş götürüb o yanına- bu yanına baxdı, yerinə qoydu. Bir dəstə soğan götürdü, ynındakı şılyapalı kişiyə göstərdi:

“ Belə də şey olar, dörd – beş dənədən dəstə bağlayıblar...” Şilyapalı kişi başını bulayıb uzaqlaşdı. Bəhram soğanı yerinə qoydu. Üç yol göy satılan piştaxtanın başına dolandı. Gözünə şüyüd dəydi. Bir qoca kişi satırdı. Qabağında vur- tut üçcə dəstəydi. Bəhram şüyütləri bir-bir götürdü.

- Əmi, bunların hay- hayı gedib...

- Özümə oxşayır... Qardan üşüyüblər.

- Bir dəstə yaxşısından ver, altdan.

- Qalan elə budu.

- Onda ikisini on köpüyə ver.

- On beş ver, üçünü də apar.

- Mənə biri lazımdı, sənin xətrinə ikisini götürürəm.

Bəhram dönə-dönə şüyütləri gözdən keçirib ikisini götürdü. Pılaşının qoltuq cibindən çıxartdığı əzilmiş kağız kisəsinin qatını açıb şüyüdləri içinə qoydu. Qarşıdakı kişiyə yaxınlaşdı. Yarımçıq kisədən bir ovuç arpa götürdü. Bir arpaya baxdı, bir yiyəsinə.

- İçində bircə dənə də olsun daş yoxdu. Ay Xanəlinin boz eşşəyi burda ola ha! Bircə ovuc ver, iki çuval dəni yüklə, bir nəfəsə dəyirmana sür!
Arpanın yiyəsi zarafatınnan qalmadı:

- Xanəlinin eşşəyi burda olsaydı hamısını keçirərdim başına, mənim də canım qurtarardı...

Bəhram dərinə getmədi, üzüsulu uzaqlaşdı,. Yan-yana düzülmüş sarımsağın, ağ lobuyanın, qırmızı lobyanın, mərciməyin, noxudun yanından dinməzcə otdü, qiymətlərini gözdən keçirdi. Gəlib ucaboy, dolu bir kişinin yanında dayandı. Kişinin qarşısında ağzı açıq kisələrdə qoz ləpəsi, fındıq, fındıq içi, alça, gavalı, gilas, əncir quruları vardı. Bəhram, xına kimi sapsarı işıldayan altı manatlıq ərik qurusundan birini götürüb baxdı.

- Necə eləyirsiz belə gəşəng olur, sapsarı?

- Uzun işdi...

- Ordubaddı deyilsən?

Kişi sevincək:

- Dadaş, hardan bildin? – soruşdu.

- Dədəmin bir ordubadlı dostu vardı. Bizə gələndə həmişə bunlardan gətirərdi.

- Ürəyin nə istəyir, götür ye.

Bəhram “çox sağ ol!” – deyib əlindəki ərik qurusunu ağzına qoydu. “ Br şey çıxır? ” – soruşdu. Kişi papağının yanını qldırdı, başını qaşıya-qaşıya:

- Dolanırıq da, - dedi.

Bəhram yenə də bir gavalı qurusu götürdü. Tanış kimi sağollaşıb kişidən aralandı. Sumax, turşu lavaş, istiot, ayrı-ayrı toxumlar ordubadlı kişiyə yaxın olduğundan Bəhram onlara gözucu baxıb ötdü. Azca aralıda xurma satana yaxınlaşdı. Kilosu bir manata idi. Bəhram irilərindən birini götürdü. Satan oğlan:

- Basma da, onsuz da ötüb, - dedi.

- Niyə qorxursan, qaqaş, əzilsə götürərəm.

- Yox də...

- Bir az ucuz ver, götürüm.

- Nə qədər istiyirsən?

- Bir kilo.

- Yox...

Bəhram uzaqlaşdı, armudun, almanın, heyvanın yanından keçdi. İri-iri, dəymiş əzgilin yanında ayaq saxladı. Bir manat iyirmi qəpiyə verirdilər. Bəhram “ dadına baxmaq olar?” – deyib birini götürdü.

- İstəyirsən, ikisini, üçünü götür.

- Bəhram əzgili yeyəndən sonra baş barmağını yuxarı tutub:

- Əla! - dedi. - Alma, armud alacam. Qayıdanda alıb üstdən yığaram ki, əzilməsin.
Bəhram gəlib qalaq- qalaq yığılmış qıpqırmızı nar komalarının qarşısında dayandı.

Kəsilmiş, qan kimi narın iki giləsini qoparıb ağzına atdı. Nar satan ucaboy, yaraşıqlı bir oğlandı. Dəblə geyinmişdi. Pırpızlı şərfini yaxası açıq “ Tiklas ” plaşının üstünə salmışdı.

Qıraqdakı seçmə narlar lap iriydi. Bəhram onlardan birini götürüb o yanına – bu yanına baxdı.

- Buna söz ola bilməz! Mən beləsini axtarırdım.
Oğlan göz ucu Bəhrama baxdı, ancaq tez də üzünü başqa səmtə çevirdi.

- Hələ bir de görüm, innən belə bunları nə qədər saxlamaq olar?

Oğlan könülsüz:

- Bir aya söz olmaz! – dedi.

- Hə, iyirmicə gün qalsa bəsdi. Dedin nə qədərdi?

Oğlan tez tərəzinin arxasına – öz yerinə keçdi. Aşağı əyildi, qutuları gözdən keçirib:

- Nə qədər istəsən düzəldərik, - dedi.

- Bir əlli kilo lazımdı. Moskvaya aparacam.

- Əlli?

Oğlan Bəhramı başdan – ayağa yenidən süzdü.

- Göyçay narıdı, eləmi?

- Hə.

- Nujeli sizin əlli kilo belə narınız yoxdu?

Yaxşı, dörd əllidən on beş kilo ver, götürüm. Qalanını da başqasınnan alaram.
Oğlan tələsik aşağı əyildi. “ Nə deyirəm ” , - dedi. Bəhram “ belə yumuşalarsan ha... ” – düçündü. Özündən razı qaldı.

- Qardaş, qoy bir hərlənim görüm, beləsini tapıb üstün düzəldə biləcəyəmmi. Bu dəyqə qayıdıb gəlirəm.

- Yaxşı, oldu.

Bəhram səkkiz, doqquz addım aralanmışdı, arxadan başqa bir oğlan onu səslədi:

- Qardaş, sənə yaxşı nar lazımdı?

- Hə, bir əlli kilo.

- Gəl bura sənə nar verim.

- Yaxşısı lazımdır e, irisi, əzilməmişi. Gülövşədir?

- Dedim gəl də.

- Qaqaş, dörddən versəm alaram.

- Əmioğlu, sən nətəri adamsan, gəl bir mala bax, sora danışarıq. Bazarda mənim narım kimisini tapsan, sənə müftə verəcəm.
Bəhram nə qədər çalışdı, yaxasını oğlandan qurtara bilmədi. Oğlan Bəhramı bir kişinin yanına gətirdi. “Alt qutudakı narı buna göstər, bu dəyqə qayıdıram ” - deyib getdi.

Qutular çox kip yığılmışdı. Darısqal olduğundan kişi yerindən tərpənəmmirdi. O, pencəyini soyundu, üstəki qutuları götürüb altdakını çıxarınca çox əlləşdi. Arada iki müştəri gəlib nar istədi. Kişi onlara məhəl qoymadı. Bəhramın ona yazığı gəldi. Kişi qutunun ağzına vurulmuş taxtalardan birini çıxartdı. Bəhram:

- Görünür, görünür, daha sökmə! – dedi. Kişi qulaq asmayıb taxtalardan ikisini də çıxartdı.

Narlardan ikisini götürüb Bəharama uzatdı:

- Hərəsi yeddi yüz, səkkiz yüz qıramnan aşağı deyil – dedi.
Bəhram ömründə bu irilikdə, bu gözəllikdə nar görməmişdi. Narın o üzünə baxdı, bu üzünə baxdı:

- Özü də sapsağlamdı! – dedi.

Kişi sevincək narlardan ikisini də çıxartdı:

- Bir giləsi də əzilməyib.

Bəhram deməyə söz tapmadı. Bir də əyilib qutuya baxdı:

- Deyirsən hamısı belədi?

- Qardaşoğlu, çıxarım bir-bir bax, bəyənmədiyini götürmə.

Bəhram narı yavaşca tərəzinin yanına qoydu:

- Bəs qab işini neyniyək? – dedi.

- Qab da verərəm, qutuların birinə yığarsan.

Bəhramın bir gözü onu bura gətirən oğlanda idi. Bilirdi ki, o, qayıdıb gəlsə, işlər lap çətinləşəcək. Bu hay-küydən sonra ona dişindən çıxanı deyə bilərdilər. Bəhram:

- Narına söz olmaz! – dedi. – Onda qoy yoldaşımı da çağırım, o da baxsın.

- Nə deyirəm...

Bəhram özünü bazarın tünlük yerinə verdi. “Ağrımaz başa dəsmal bağlamaq, buna
deyərlər ” – düşünüb, arxasına baxa-baxa tramvay dayanacağına yönəldi.

Tramvayda adam az idi. O, qabağa gəldi döş cibindən dəftərçəsini çıxardıb arasından bir təzə talon götürdü, talonu deşib yan-yörəsinə baxdı. Geri qayıdıb iki adamlıq yerlərin birində əyləşib dərindən nəfəs aldı.

Tramvayın pəncərəsindən çölə baxdı. Sulu qar yağırdı...

Yenililklər
10.08.20
"Ən böyük arzum Azərbaycan Mühacirət Muzeyini qurmaqdır" - Dilqəm Əhmədlə müsahibə
10.08.20
İzmirdə mifoloji varlıq olan Satyrosun heykəli aşkarlanıb
08.08.20
Nadir şah Əfşarın Azərbaycanın xristian əhalisi ilə münasibətlərinə dair kitab nəşr olunub 
08.08.20
“Eurovision” mahnı müsabiqəsinin Amerika versiyası yaradılacaq 
08.08.20
Məmməd Məmmədli - Avropa kinosu kreativlik nümayiş etdirir
07.08.20
"Ulduz" jurnalının iyul sayı çap olundu
07.08.20
Nizami Cəfərov - Azərbaycan dilinin orijinal qrammatikası 400 il sonra
07.08.20
Haqverdiyevin kitabı macar dilində nəşr edilib
07.08.20
“Ümmətçilikdən millətçiliyə keçid dövrümüzün fəlsəfəsi” monoqrafiyası nəşr olunub
07.08.20
90 yaşlı Toğrul Nərimanbəyov
07.08.20
Mədəniyyət Nazirliyi ictimaiyyətə müraciət edib
06.08.20
Elçin İbrahimov - Azərbaycanda dil siyasəti
06.08.20
Şamaxıda Antik dövrə aid nekropol aşkar olunub
06.08.20
Respublika Kinematoqrafçılar İttifaqı Milli Kino Günü ilə bağlı kino xadimlərinə pul mükafatları təqdim edib
06.08.20
Çingiz Aytmatova həsr olunmuş monoqrafiya çap olunub
03.08.20
“Azərbaycan əlyazmaları dünya kitabxanalarında” mövzusunda V beynəlxalq elmi-nəzəri konfrans keçiriləcək
03.08.20
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının illik mükafatının qalibləri elan olunub
03.08.20
Əziz Mirəhmədovun “Seçilmiş əsərləri” çap olunub
30.07.20
Məşhur amerikalı aktrisa vəfat etdi
30.07.20
İsmayıllıda “DOST Evi” Yaradıcılıq, Sərgi və Satış Mərkəzinin təməlqoyma mərasimi keçirilib
30.07.20
Qazaxıstanda Xoca Əhməd Yasəvinin məqbərəsi bərpa edilib
30.07.20
“Xəzərin dalğaları” adlı Beynəlxalq Sulu Boya Festivalına 500-dən çox sənət əsəri göndərilib
29.07.20
Çağdaş Monteneqro şeiri - Eşq barədə gecə şeiri və sairə
29.07.20
Rembrandtın avtoportreti rekord məbləğə satılıb
29.07.20
"Azərbaycan ədəbi tənqidi" kitabı dəyərli elmi-nəzəri mənbə və birliyin təcəssümü kimi
29.07.20
Azərbaycan filmi Venesiya Film Festivalında əsas müsabiqəyə seçilib
29.07.20
Qismət Rüstəmovun kitabı Türkiyədə çap olundu
28.07.20
Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin görkəmli nümayəndəsi - Vasif Adıgözəlov
28.07.20
Vüsal Bağırlı - Qəribə adam
28.07.20
Çağdaş dövrümüzdə biri-birini təkrarlayan şairlər
27.07.20
XI Bakı Beynəlxalq Qısa Filmlər Festivalına film qəbulu başladı
27.07.20
Qahirə Universitetində Azərbaycan ədəbiyyatı tədqiq olunacaq
24.07.20
Dan Braunun "Cəhənnəm" romanı
24.07.20
Şəhid general-mayor Polad Həşimovun xatirəsinə həsr olunmuş film çəkiləcək
24.07.20
Konstantin Simonov - Evin sənə əzizsə...
23.07.20
Polad iradəli, ay Polad paşam...
23.07.20
Vladimir Korotkeviç - Kitabdaşıyanlar
23.07.20
Azərbaycanın ilk peşəkar qadın rəssamı
23.07.20
Elçin Hüseynbəyli - Bir adamlıq şəhər...
22.07.20
“#ulduzlu nəşrlər” seriyasından növbəti kitab işıq üzü görüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.