Nahid - Başlıqsız yazı
29.10.13

“Abraham Lincoln” filmini rejisor, gündəlikdən bir parçanın oxudulması iə başlayır. Bu cür izahatlar tarixi kinoların ən sevdiyim hissəsidi. Bu hissəni neçə saniyə və ya neçə dəqiqə çəkdiyi məni heç bir zaman maraqlandırmayıb. Nə deyildiyi və necə başa düşəcəyimə fikir vermişəm. Məsəlçün; ən sevdiyim filimlərdən biri “Troya”da, sonlara yaxınlaşdıqda Axilles və Gektorun cəsədlərinin yandırılma səhnəsi var. Həmin səhnədə yenidən rejisorun izahat həmləsi “Qoy onlar desinlər ki, biz Axillesin, Gektorun zamanında yaşadıq”  məni bu filmə dəfələrlə baxmağa həvəs oyadır. Tarix bir millətin, bir dövlətin şərəfidi, vicdanıdı. Hər bir millətin, hər bir dövlətin vicdanı necədirsə tarixidə də o cür yazılır.
Bir zamanlar dozası daşacaq dərəcədə patriot olduğum vaxtlar da olub. Vətənimin torpağını yeyəcək qədər, adı hallananda gözlərim dolacaq qədər sevirdim. Ancaq indi mənə tarix lazımdı. Elə bir tarix ki, daşına toxunduğumda keçmişimizin istiliyini duyum. Elə bir tarix ki, varlığının təsdiqinə şübhə kimi yanaşılan Axilles, var olan qəhrəmanımızın adı altında yoxa çıxsın. Mən elə bir tarix istəyirəm ki, ilk səhifənin girişini oxuyanda ürəyim ağrımasın, ürəyim sevinsin. İstanbulun Qalata körpüsündən boylananda şərəfli, məğrur görünsün.

Mənim yaşda olan hər bir gəncin uşaqlıq qəhrəmanıydı Rembo. Bizi manqurta çevirən televizorun qarşısında əyləşib Cekin dünyanı xilas etməsini dəfələrlə izləmişik. Film qurtaran kimi, qardaşımızla, bacımızla Cekin, Rembonun obrazına girib xəyali düşmənlərimizin üzərinə yerimişik. “Hi-Men” olmuşuq. Taxta qılınclarımızı göyə qaldırıb kölgələrdən güc istəmişik. İstəmişik istəməyinə ancaq onu, bunu... Bir adam, bir insan oğlu bizə bizi göstərməyib. İnanın, tariximiz Trabzondan da görsənmir.
Orta məktəbdə “Roma” imperiyasına həsəd aparırdım. Hər yeni dərsdə romalılar dünyanı səhifə-səhifə işğal etdikcə, qonşu partada oturan “Firon”un adamı Nəsibə, qalib gözüylə baxırıdım. Sonradan anladım ki, əslində “Roma”nı seçməyim məğlub olmaq qorxusunu boğmaq üçünüymüş. Artıq məğlubların yanında olmağa razılaşmamağımdan irəli gəlirmiş. Çünki mən, məğlub idim. Kürəyimdə Qarabağ kimi məğlubiyyətim vardı və mən bunu Qüdsün işğalı kimi ömür boyu daşıyacağam.

Tarix qəhrəmanları sevir. Bəli bizə qəhrəman lazımdı. Nə Koroğlu, nə Babək, nə də Şah İsmayıl kimi yox, əsil qəhrəman. Ölməyi bacaran qəhrəman.

“Kurtlar Vadisi” başlayanda və Polad kimi qəhrəmanla tanış olanda içimdə balaca uşaqlar kimi sevinmişdim. Çünki anlayırdım ki, Polad, Cekin bütün izlərini bu millətin beynindən söküb atacaq. Polad Türkün qəhrəmanı olacaq. O, ona atılan güllələrdən ölməsə də, hər zaman qalib gəlsə də, mərminin üstünə düz yerisə də, iyirmi nəfər əli aftomatlı insanların arasından sağ-salamat çıxsa da o, uşaqların, uşaqlarımızın qəhrəmanı olacaqdı, olmalıydı. Film qurtarandan sonra, onlar Polad olacaqdı, Memati olacaqdı. Yəni Türk olacaqdı, TÜRK. Ancaq kirlədilər Poladı. Tarixə, satılan qəhrəman yaramaz, tarix onları epizodik olaraq xatırlayar.

Hər zaman, inanın hər zaman “Cəsur ürək” filmində Villiam Vollasa baxanda nə üçün Babəki xatırlamadığımı özümə sul verirəm. Hər iki fərqli ağızdan səslənən “Azadlıq” sədasının, hansının doğma olduğunu düşünürəm. Qolları, ayaqları doğranan Villiama nə üçün Babəkdən çox canımın yandığını, gözlərim dolduğunu utancla sual edirəm. Nə üçün?

Mənə tarix lazımdı. Ağzı köpüklü tarix müəllimlərinin əzbərlədiyi tarix yox, yaddaşa hopacaq tarix. Elə bir tarix ki, sinəsinə başımı qoyub ağlasam da, məğrurluğu ilə fəxr edim.
 

Yenililklər
27.02.20
Əlyazmalar İnstitutu XIX əsrdə nəşr olunan “Bakinskiy listok” qəzetinin elektron versiyasını əldə edib
27.02.20
"Günə min işarə yaza bilsəm, papağımı göyə ataram" - Mübariz Örən
27.02.20
Müşfiq Şükürlü - Cavid bizim ustad təqlidçilərimizdəndir
27.02.20
Gülşən Mustafanın "Hasar" adlı hekayələr kitabı işıq üzü görüb
26.02.20
Filologiya elmində Turxan Gəncəyi zirvəsi
26.02.20
Əli bəy Hüseynzadə haqqında ilk fundamental biblioqrafiya işıq üzü görüb
25.02.20
Rasim Qaraca: “Hər ad günümə bir kitab hədiyyə edirəm” - VIDEO-SÖHBƏT
25.02.20
Bəxtiyar Vahabzadənin şeirləri Koreya dilində
24.02.20
Rəvan Cavid - “Azğın”: roman, yoxsa cızma-qara gündəlik?
24.02.20
"Kitabi-Dədə Qorqud”un üçüncü – Günbəd əlyazması" cap olunub
24.02.20
İlham Qəhrəmanın tərtibatında Aşıq Alının “Nə qaldı” kitabı çap olunub
24.02.20
Azər Abdulla - Peşmanlıqdan sevincə keçid
23.02.20
Elçin Hüseynbəyli - Qarağac - Romandan parça
23.02.20
Bədirxan Əhmədli - Gerçək və intellektual türkçü Muhsin Kadıoğlu
23.02.20
Könül Nuriyeva - "İsanın İncili"ndəki sonsuz suallar
23.02.20
Əlyazmalar İnstitutunda “Nəsimidən nəsimlər” kitabının təqdimatı olub
23.02.20
Ədəbiyyatşünaslığın inkişafına dəyərli töhfələr verən alim – akademik Həmid Araslı
21.02.20
İnsanın əzəməti – Dino Butsatinin hekayəsi
21.02.20
Tramp “Oskar” mükafatının Cənubi Koreya filmi “Parazitlər”ə verilməsini tənqid edib
21.02.20
Məşhur yazıçı hekayəsini 1 ABŞ dollarına satdı
21.02.20
Müslüm Maqomayev haqqında çəkilən serialın treyleri yayımlandı - VİDEO
21.02.20
Xalq rəssamı Böyükağa Mirzəzadənin anadan olmasından 99 il ötür
21.02.20
Taleh Eminoğlu - Knut Hamsun: bir medalın iki üzü
21.02.20
Bakıda Beynəlxalq film festivalı keçiriləcək
21.02.20
"Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq" jurnalının yeni sayı çıxıb
21.02.20
Hacı Ələmdar Mahirin anım günü
18.02.20
Özbəkistanda “Hər anımız Vətən desin!” adlı şeir müsabiqəsi elan olundu
12.02.20
"Təkrarın tənhalığı”nda "Sevdiyim əsər” – Fərid Hüseynin kitab təqdimatından reportaj
10.02.20
Gülbala Dadaş - “Hər kəsin öz eşqi” kitabı haqqında
07.02.20
Fərid Hüseynin kitablarının təqdimat mərasimi keçiriləcək
05.02.20
Bəsirə Əzizəlinin Muhsin Kadıoğlu haqqında monoqrafiyası çap olunub
05.02.20
İradə Musayeva -  Süleyman Rüstəmi əksinqilabçı adlandıran repressiya qurbanı
03.02.20
Cavanşir Yusiflinin Səlim Babullaoğlu haqqında kitabı nəşr edilib
02.02.20
İradə Musayeva - Bağırovun gizli tapşırığı: “Boynuna qoyuluncaya qədər döyün!”
01.02.20
"Qanun” nəşriyyatında "The Paris Review müsahibələri” adlı kitab nəşr edilib
01.02.20
Rusiya Yazıçılar İttifaqı ilə AYB arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb
29.01.20
İradə Musayeva - Bağırov bu tərcüməçimizi həbs etmək üçün Stalindən icazə istəmişdi
28.01.20
Fərid Hüseyn - İnsanın unutqanlığı bəzən onun ədalətidi
28.01.20
AYB-nin Gənclər Şurasının “Ulduz”u nəşr edildi
25.01.20
İradə Musayeva - Müstəqil Azərbaycan” sözü dilinizdən çıxmadımı?
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.