Kənan Hacı - “Yaddaş kartı” mənim mənsub olduğum ədəbi nəslin ilk memuar-romanıdır” - MÜSAHİBƏ

13.11.13

Yazıçı Kənan Hacının bu günlərdə “Yaddaş kartı” adlı memuar-romanı çapdan çıxdı. Kitabla bağlı müəllifə bir neçə sualla müraciət etdik.


-Kənan bəy, “Yaddaş kartı” kitabınız yenicə çapdan çıxıb. Təbrik edirəm.


-Çox sağ olun.

-İstərdim ki, kitab haqda danışasınız. Bu kitab nədən bəhs edir və hansı zərurətdən yarandı?


 -Mən ümumiyyətlə, memuar ədəbiyyatını çox sevirəm. Memuar ədəbiyyatı müəyyən bir dövrün mənzərəsini dolğun şəkildə gözümüz önündə canlandırır, tarixi şəxsiyyətləri, artıq bizdən çox-çox uzaqlarda qalmış ədəbi simaları bu əsərlərdə sanki canlı olaraq görürük. Bu, çox ciddi bir janrdır, gələcək tədqiqatçılar üçün ən etibarlı mənbələr məhz memuarlardır. Azərbaycan ədəbiyyatının işıqlı simaları haqqında ən müfəssəl məlumatları biz indi Həmidə xanımın, Əziz Şərifin, Abdulla Şaiqin xatirələrindən oxuyub öyrənirik. Çoxdan idi ki, avtobioqrafik, memuar tipli roman yazmaq istəyirdim. Amma bir qədər tərəddüd edirdim, çünki memuar yazmaq üçün yaşım çox az idi. 2010-cu ildə Sabir Əhmədlinin “Yazılmayan yazı” adlı bir kitabı çıxdı, bu kitabı onun qızı çapa hazırlamışdı. Kitab çıxanda yazıçı artıq dünyasını dəyişmişdi. Bu əsər Sabir müəllimin əvvəlki romanlarından fərqli olaraq, sırf avtobioqrafik bir əsər idi. Yazıçı həmin əsərdə həyatını yazıb, dövrünü, mühitini təsvir edib. Mənə olduqca maraqlı gəldi, hətta kitab haqqında bir yazı da yazdım. Yaşımın az olmağına baxmayaraq, (amma indi düşünürəm ki, az deyil, artıq qırx yaşın astanasındayam) düşündüm ki, mən də memuar tipli bir əsər yazım. Mənim yaşıdlarım arasında hələ ki, memuar yazan olmayıb. Oturub bu kitabı yazdım, əsər iki ilə yazıldı. Amma təbii ki, bu kitab mənim şahidi olduğum hadisələrin, dövrün hamısını əhatə etmir. Təxminən 2000-ci ilə qədər olan dövr yazılıb. Düşünürəm ki, bu əsərin davamını, yəni ikinci kitabı yazım. Amma müəyyən bir zaman keçməlidir. Planda başqa yazılar var.
 
-Romanda öz nəsil şəcərəniz haqqında da geniş yazmısınız.


-Təbii. Düşündüm ki, bunları məndən başqa heç kim yazmayacaq. Mənim babam, anamın atası Cənubi Azərbaycanda Səttarxan hərəkatının fəallarından olub və inqilab süqut etdikdən sonra canını qurtarmaq üçün bu taya keçib, keçməsəydi, onu edam edəcəkdilər. Onun bütün silahdaşlarını dar ağacından asmışdılar. Mən ilk dəfə Təbrizdə olanda hər yerə babamın gözləriylə baxırdım və orda içim doldu, bir şeir yazdım, həmin şeiri kitaba da daxil etmişəm. Qayıdandan sonra “Ömürdən uzun həsrət” adlı yol qeydlərimi yazdım və çap etdirdim. Atam at belində bu taya keçib və burda öz həyatını qurub, evlənib, oğul-uşaq sahibi olub. Bu haqda romanda təfsilatıyla yazmışam.

 -Amma nədənsə, bu kitab sükutla qarşılandı.

 -Bilirsiniz, bu, mənim üçün maraqlı deyil. Çünki ədəbi tənqidin nə işlə məşğul olduğunu siz məndən də yaxşı bilirsiniz. Bizdə ədəbi tənqid yox dərəcəsindədir. Mən Cavanşir Yusiflinin, Rəhim Əliyevin yazılarını çox böyük maraqla oxuyuram. Çünki bu insanlar öz sahəsinin mütəxəssisidirlər və onların yazıları yazıçı üçün böyük məktəbdir, biz o yazılardan çox şey öyrənirik. Amma bir güllə bahar olmaz. Mən çox istərdim ki, Cavanşir müəllim kimi, Rəhim müəllim kimi peşəkar tənqidçilərimiz çox olsun, yazılan əsərlərə obyektiv qiymət versinlər. İndi az qala, yazıçılar da ədəbi tənqidlə məşğul olur. Layiq olmayanı tərifləyirlər, layiq olanı isə görməzlikdən gəlirlər. Bu, ədalətsizlikdir. Tənqid yazmaq yazıçının işi deyil, yazıçı əsərini yazmalıdır. Bu sahədə boşluq yarandığı üçün yazıçılar da ədəbi-tənqidi yazılar yazmaq məcburiyyətində qalır. “Yaddaş kartı” mənim mənsub olduğum ədəbi nəslin ilk memuar-romanıdır, əsər son iyirmi beş – otuz illik tariximizi əhatə edir. Haqqında yazılmasa belə, mən inanıram ki, bu dövrü araşdıran gələcək tədqiqatçılar mütləq bu kitaba istinad edəcəklər. /guneynews.az/

Yenililklər
24.02.20
Rəvan Cavid - “Azğın”: roman, yoxsa cızma-qara gündəlik?
24.02.20
"Kitabi-Dədə Qorqud”un üçüncü – Günbəd əlyazması" cap olunub
24.02.20

İlham Qəhrəmanın tərtibatında Aşıq Alının “Nə qaldı” kitabı çap olunub

24.02.20
Azər Abdulla - Peşmanlıqdan sevincə keçid
23.02.20
Elçin Hüseynbəyli - Qarağac - Romandan parça
23.02.20
Bədirxan Əhmədli - Gerçək və intellektual türkçü Muhsin Kadıoğlu
23.02.20
Könül Nuriyeva - "İsanın İncili"ndəki sonsuz suallar
23.02.20
Əlyazmalar İnstitutunda “Nəsimidən nəsimlər” kitabının təqdimatı olub
23.02.20
Ədəbiyyatşünaslığın inkişafına dəyərli töhfələr verən alim – akademik Həmid Araslı
21.02.20
İnsanın əzəməti – Dino Butsatinin hekayəsi
21.02.20
Tramp “Oskar” mükafatının Cənubi Koreya filmi “Parazitlər”ə verilməsini tənqid edib
21.02.20
Məşhur yazıçı hekayəsini 1 ABŞ dollarına satdı
21.02.20
Müslüm Maqomayev haqqında çəkilən serialın treyleri yayımlandı - VİDEO
21.02.20
Xalq rəssamı Böyükağa Mirzəzadənin anadan olmasından 99 il ötür
21.02.20
Taleh Eminoğlu - Knut Hamsun: bir medalın iki üzü
21.02.20
Bakıda Beynəlxalq film festivalı keçiriləcək
21.02.20
"Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq" jurnalının yeni sayı çıxıb
21.02.20
Hacı Ələmdar Mahirin anım günü
18.02.20
Özbəkistanda “Hər anımız Vətən desin!” adlı şeir müsabiqəsi elan olundu
12.02.20
"Təkrarın tənhalığı”nda "Sevdiyim əsər” – Fərid Hüseynin kitab təqdimatından reportaj
10.02.20
Gülbala Dadaş - “Hər kəsin öz eşqi” kitabı haqqında
07.02.20
Fərid Hüseynin kitablarının təqdimat mərasimi keçiriləcək
05.02.20
Bəsirə Əzizəlinin Muhsin Kadıoğlu haqqında monoqrafiyası çap olunub
05.02.20
İradə Musayeva -  Süleyman Rüstəmi əksinqilabçı adlandıran repressiya qurbanı
03.02.20
Cavanşir Yusiflinin Səlim Babullaoğlu haqqında kitabı nəşr edilib
02.02.20
İradə Musayeva - Bağırovun gizli tapşırığı: “Boynuna qoyuluncaya qədər döyün!”
01.02.20
"Qanun” nəşriyyatında "The Paris Review müsahibələri” adlı kitab nəşr edilib
01.02.20
Rusiya Yazıçılar İttifaqı ilə AYB arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb
29.01.20
İradə Musayeva - Bağırov bu tərcüməçimizi həbs etmək üçün Stalindən icazə istəmişdi
28.01.20
Fərid Hüseyn - İnsanın unutqanlığı bəzən onun ədalətidi
28.01.20
AYB-nin Gənclər Şurasının “Ulduz”u nəşr edildi
25.01.20
İradə Musayeva - Müstəqil Azərbaycan” sözü dilinizdən çıxmadımı?
25.01.20
Fazil Abbasov - Qanımı süz, şərab kimi...
25.01.20
Əsmər Hüseyn Xan - Onda balaca idik, adımız uşağıydı
25.01.20
Şəhla Aslan Türkiyənin "KonTV" kanalında aparıcılıq edəcək
24.01.20
İradə Musayeva -  Repressiya illərində  tragik həbs situasiyaları...
22.01.20
“Dünya ədəbiyyatı” dərgisinin yeni sayı esse janrına həsr edilib
22.01.20
İlham Əziz - O dünyadan gələn səslər
22.01.20
İradə Musayeva - Repressiya dəhşətləri
22.01.20
Yazıçı-publisist Aqşin Babayevin daha bir kitabı çapdan çıxıb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.