Mövlud Mövlud - Detektiv oxuyaqmı?
22.11.13

Mən detektivi ciddi ədəbiyyat saymıram. Deyə bilərsiniz ki, sən kimsən ki? Sən dünəndən sayma. O cür ədəbiyyatın milyonlarla oxucusu var. Yaxşı, mən yer üzünün ən çıxdaş adamıyam. Adam içinə çıxarılası deyiləm.

Neynək, canınız sağ olsun. Bəs Səfər Alışarlıya nə sözünüz? O ki Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirib. 20-ci əsrin ən ciddi yazıçılarından biridir. Görün, bu barədə nə deyir: "Detektiv əyləncə axtaranlar və evdar qadınlar üçündür".

İradə Tuncay Məmməd Arazın evində böyüyüb. Gözünü açandan kitabların içində olub. Azərbaycanda ən çox oxuyan jurnalistlərdən biridir. O detektiv barədə qaynar.info saytında keçirilən sorğuya qısa və konkret cavab vermişdi: "Detektivi ciddi ədəbiyyat saymıram, əyləncədir".

Salam Sarvanı tanıyırsınızmı? Salam Sarvanı. 90-cı illər şeirimizin ən parlaq imzasını. Mən onun kitabını başdan-ayağa əzbər bilən onlarla adam tanıyıram. Yaxşı, tutaq ki, mən özüm oxucusu olmayan qələm adamıyam və detektiv yazıb məşhurlaşanlara paxıllıq edirəm. Salam ki hamıdan çox oxunub, hamıdan çox sevilib. İndi bir görün, Salam bəy nə deyir: "Detektiv daha çox əyləncə janrıdır. Çünki bu janr əsasən, tapmaca effekti üzərində qurulur. Onun kütləviliyi də elə bu tapmacalıqdadır. Tapmaca effekti ciddi bədii mətnlərdə də ola bilər. Amma detektivdəki tapmaca məişət səviyyəlidir. Cavabında dərin psixoloji, fəlsəfi, ruhani qatların açılmadığı tapmacadır.

Hərçənd yaxşı detektiv yazmaq üçün də istedad tələb olunur. Məsələn, bu janrın dünyadakı bəzi nümunələrində yazıçının detektiv təxəyyülü adamı heyran da edə bilər. Həm də həmin nümunələrdə qəhrəman emosiyası, xarakter cizgiləri olan şəxsiyyətdir, bizdəki detektivlərdə olduğu kimi, yalnız sosial rolda olan robot deyillər.
Amma bunu da deyim ki, mən indi ən istedadla yazılmış detektivi də oxuya bilmərəm. Ümumən, əhvalatçılıq üzərində qurulan, süjeti üzdə olan nəsr maraqlı gəlmir".

Siyahını uzada bilərəm, amma məncə, ehtiyac yoxdur. Bircə onu deyə bilərəm ki, görün biz nə günə qalmışıq ki, camaata detektiv ədəbiyyatın ciddi sözə dəxli olmadığını sübut etməyə çalışırıq. Azərbaycanın ən qiymətli qələm adamlarını belə xırda-xuruş işlərlə məşğul edirik. Adamlar isə anlamaq istəmirlər.

Anlamaq istəmirlər ki, detektiv də, seks də, din də, bir sözlə, bütün süjetlər, bütün təmayüllər əsl ədəbiyyata xidmət etməlidir. "Cinayət və Cəza"da detektiv, "Lolita"da seks, "Karamazov qardaşları"nda din ədəbiyyata xidmət edən kimi. Ədəbiyyatı bunların hansınınsa ayağına vermək üçün ədəbiyyatdan uzaq adam olmalısan. Mahiyyətinə varsaq, görərik ki, Markes siyasi roman dediyimiz "Patriarxın payızı"nda dediyi sözləri pornoqrafik roman dediyimiz "Melanxolik fahişələrimin xatirələri"ndə davam etdirir. Əsl ədəbiyyatın çəyirdəyi birdir. Qabığı başqa olsa da.  /teleqraf.com/

Yenililklər
04.06.20
Moskvada “Azərbaycanlılar. XIX-XX əsrlərdə millətin formalaşmasının başlıca mərhələləri” kitabı çapdan çıxıb
04.06.20
“Açar” filminin tizeri təqdim olunub
03.06.20
Arif Məlikovun qəbirüstü abidəsi ucaldılıb
03.06.20
“Azərbaycan ədəbiyyatında alleqoriya” monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.06.20
Yeni Azərbaycan kinosunun ABŞ-da qazandığı uğur
02.06.20
Bədirxan Əhmədli - Romantizm: bütün yönləri ilə
02.06.20
Cəlil Cavanşir: "Bəşəri, intellektual ədəbiyyat yaratmaq iddiam yoxdur" - Müsahibə
02.06.20
“Dünya ədəbiyyatı”nın yeni sayı - “Elmi baxış”
02.06.20

Dövlət Rəsm Qalereyası tədbirlərini onlayn formatda davam etdirir

02.06.20
Əlyazmalar İnstitutu: “Müqəddəs zilhiccə bayramları” kitabı nəşr olunub
01.06.20
Adın zirvələrə çoxdan yazılıb...
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.