Cəlil Cavanşir - Acı xatirələrdən xilas olmaq cəhdi
28.11.13

Cəlil Cavanşir "Yaddaş kartı"ndan yazır...

“Köhnə dostları,
Yəni badə dostlarını
Və onların boğazdan yuxarı tostlarını
Yaşadığın və atdığın qadınları,
Müştərisi olduğun gecə barlarını
Unut getsin!”
 
Yuxarıdakı misralar Kənan Hacının son romanındandır.  “Faniliyin əyaniliyi” adlı bölmə bu şeirlə bitir. Mənə elə gəlir ki, son romanında – “Yaddaş kartı”nda  Kənan unutmaq istədiyi hadisələri yazır və xilas olmağa çalışır.
 
Amma unutmaq mümkündürmü?
 
Məncə mümkün deyil.
 
Kənan Hacıdan sonuncu dəfə müsahibə alanda (təxminən ilyarım olar) “Yaddaş kartı” barədə xeyli danışmışdıq. Bilirdim ki, Kənan 2010-cu ildə “Yaddaş kartı”nı yazmağa başlayıb və tələsmədən bu romanın üzərində işləyir.
 
Hər görüşümüzdə, hər söhbətimizdə romanın yazılma prosesindən uzun-uzadı danışır, müzakirələr edirdik.
 
“Yaddaş kartı”nın yolunu çoxdan gözləyirdim.
 
Kitab çıxar-çıxmaz əldə etdim və demək olar ki, birnəfəsə, 2-3 saat ərzində oxuyub bitirdim.
 
Dünya ədəbiyyatında avtobioqrafik roman janrının böyük ustaları var. Tomas Mann, Çarlz Dikkens, Stendal və s. müəlliflərin avtobioqrafik səciyyəli romanları dünya ədəbiyyatının inciləri cərgəsindədir. Azərbaycan ədəbiyyatında da bir çox müəlliflər ahıl yaşlarında bu janrda öz qələmlərini sınayıb. Alınanı da var, alınmayanı da.
 
Məsələn, Anarın “Sizsiz”i mənə çox təsir eləmişdi.
Deyəsən Azərbaycan ədəbiyyatında Kənan Hacı gənc yaşında  avtobioqrafik roman yazan ilk yazıçıdır. Ömrün qırxıncı pilləsinə qalxmağa hazırlaşan Kənan Hacının bu janra müraciət etməsi cəsarətli addımdır.
 
Roman maraqlı bir girişlə başlayır: “Bəzən mənə elə gəlir ki, çox uzun bir ömür yaşamışam. Arada nəfəs dərib yaşadığım ömrə nəzər salanda dəhşətə gəlirəm; ilahi, bu cavan yaşımda mən nələrin şahidi olmamışam?!”
 
Ardınca müəllif nə üçün memuar-roman, avtobioqrafiya yazdığını əsaslandırır. Bəli,  13 yaşından siyasət meydanına atılan, böyük bir imperiyanın çöküşünü müşahidə edən bir qələm adamının bu janra müraciət etməsi təbiidir.
 
Romanda Kənan öz uşaqlıq, yeniyetməlik və gənclik dövrünə işıq tutub, jurnalistikaya gəlişini, bu sahədə rastlaşdıqlarını maraqlı və oxunaqlı dildə qələmə alıb. Eyni zamanda son 20-25 illik tarixi-siyasi proseslər, unudulanlar, unutdurulanlar da çox maraqlı bir üslubla xatırlanır, yada salınır.
 
Eyni zamanda Kənan Hacı öz babalarının soy-kökünü, doğulduğu, boya başa çatdığı Buzovna kəndinin tarixini də gözardı etmir.
 
Xeyli yazıçılarımız, şairlərimiz, alimlərimiz bu romanda xatırlanır. Müəllif müxtəlif adamlarla, ailə üzvləri ilə bağlı xatirələrini elə gözəl şəkildə qələmə alıb ki, oxucu qətiyyən yorulmur.
 
Məncə romanın ən təsirli bölümü “Anama yazdığım məktublar”dır.
Oxuduqca kövrəldim, boğazımdakı qəhəri birtəhər siqaretlə ovudub əsgərlik illərimi, valideynlərimlə məktublaşmalarımı xatırladım...
 
“Yaddaş kartı”nın haradan açıb oxusanız, marağınızı çəkəcək. Çünki bütün bölmələr həm də sərbəst bir hekayə, bir xatirə yazısı kimi oxunur.
 
Nədənsə mənə elə gəldi ki, bu roman Kənanın xoş günlərə qayıdışından daha çox, ağrılı-acılı xatirələrdən xilas olmaq cəhdidir...
 
Yuxarıda qeyd etdiyim ki, “Yaddaş kartı” avtobioqrafik olsa da, son 20-25 ilin tarixi hadisələrini işıqlandırır. Bu baxımdan kitab yalnız Kənan Hacını tanıyanlar üçün deyil,  geniş oxucu kütləsi üçün də olduqca maraqlı bir kitabdır. /kulis.az/

Yenililklər
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
16.03.20
Elmira Axundova - Məmməd Orucun "Oyun havası"
15.03.20
Anar: “Koronavirusa görə yaşlı üzvlərimizin işə gəlməsinə məhdudiyyət qoyulacaq”
15.03.20
Qalib Şəfahətin "Sandıq" romanı çap olunub
14.03.20
Cəlil Cavanşirdən yeni kitab - "Eşq və intihar"
13.03.20
“Tarix və Tale” romanına dünyanın “şəxsiyyət vəsiqəsi” demək olardı, amma…
12.03.20
“Wall Street”də Nigar Əliyeva tərəfindən açılmış “America IDream” şirkəti
12.03.20
İçərişəhərdə keçirilməsi nəzərdə tutulan Novruz tədbirləri ləğv edilib
12.03.20
Xalq yazıçısı səfir təyin edildi
11.03.20
Fevralda ən çox satılan Azərbaycan ədəbiyyatının siyahısı
11.03.20

İstanbulda qədim və nadir Azərbaycan xalçalarının sərgisi açılacaq

11.03.20
“Avroviziya-2020"-də Azərbaycan təmsilçisinin mahnı və klipi təqdim edilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.