Hikmət Carçılı Orhun - Kişilər yazıçıdır...
09.12.13

Elə, bir dövrə gəlib çıxmışıq ki, "yağışdan sonra çıxan göbələklər" kimi hamı yazır, hamı yazıçılıq iddiasındadır. Əslində iddia gözəl şeydir. Ancaq gərək qabında bir zad ola. Yoxsa hər könlünə düşəni, ağlın əsəni yazıb camaata ədəbiyyat adıyla sırımaq yaramaz.

İndi düzü, oxucu da bilmir ki, kimi oxuya, kimin kitabı ona lazımdı. Sovet dövründəki senzuranın lap yeri görünür. Vallah, əgər senzura olsa və ən əsası bu işlə məşğul olanlar Azərbaycan ədəbiyyatının qaymaqlarından - Əkrəm Əylisli kimi, Səfər Alışarlı kimi ustad yazıçılarından, Cavanşir Yusifli kimi sözün çəkisini bilən tənqidçilərdən təşkil olunsa bu "göbələk mövsümü" bir dəfəlik aradan qalxacaq. Və nə yazıçılar oxucusuzluqdan şikayətlənəcək, nə də oxucular aldıqları kitaba yalandan pul verdiklərini dərd eləyəcəklər.

Bir məqamı da diqqətinizə çatdırım. Belə ki, indi bu yerindən qalxan gənc yazı adamları oxunmadığının, oxucusuzluğun dərdini çəkir. Bir bunlara deyən lazımdı ki, balam, de görüm, sən kimi oxumusan? Çox güman ki, məktəb illərində oxuduğu bir-iki nağıldan savayı heç kimi.

Və bizim də əsas problemimiz elə budur. Kimsənin kimsəni oxumadığı, dikbaş yazarların biri-birinə yuxarıdan aşağı baxdığı bir zəmanədə yaşayırıq; oxucuda günah görmək artıq şeydir. Nəysə.. hələ bizim düzəlməyimizə, ədəbiyyatımızın bir düzənə girməsinə çox zaman lazımdır.

Ancaq ümidsiz də olmaq lazım deyil. Yaşıdlarımızın arasında daim oxuyan, yorulmadan, ərinmədən öz üzərində işləyən, yazıdan yazıya inkişaf edən dostlarımız da var. Misal üçün, Mövlud Mövludun, Ayxan Ayvazın adını çəkə bilərəm ki, bu adamlar gələcəkdə Azərbaycan ədəbiyyatına böyük töhfələr verə bilərlər.

Yeri gəlmişkən, Ayxan Ayvazın "Evimizdən gecə reportajı" və Mövlud Mövludun "Qara bayram" hekayələrini oxudum bu yaxınlarda. Hər iki hekayəni bir cümləsinə belə toxunmadan, dilinin şirinliyi ilə, üslubunun orijinallığı ilə ədəbiyyat tarixinə yazmaq olar.

Yazıçı hər gün bilavasitə şahidi olduğu maraqlı hadisələri əsl ədəbiyyat nümunəsi kimi təqdim etməyi bacarmalıdır. Yəni oxucunu inandırmalıdır. Yazdığı hadisənin ədəbiyyat olub-olmadığını bilməlidir. Bu çox ciddi şərtdir. Həm də yazıçı yaddaşın özü olmalıdır. Bunu bizdən qabaqkılar da deyiblər ki, iti müşahidə qabiliyyəti yazıçının üstünlüyüdür.

Ayxan Ayvazın və Mövlud Mövludun hekayələrində də yaddaşdan, iti müşahidədən qaynaqlanan maraqlı məqamlar çoxdur. Ancaq biz zaman azlığını nəzərə alıb bunlardan yalnız ikisini qeyd edə bilərik:
"...Mən hələ bir xeyli yorğanın içində qurcuxacağam. Gülbəs artıq Allah bilir, neçənci yuxudadır. Yanımdakı çarpayıdan xəfif xorultu səsi gəlir. Bir az yaxına gəlirəm, diqqətlə onu gözdən keçirirəm. O, beşikdəki körpəni xatırladır. Elə bil div yuxusuna gedib. Oyatsan adamı şişə taxar! Yorğanı başına elə çəkib ki, yalnız balaca, yumru sifəti görünür. Atam da belə yatardı.

...Qardaşım hər dəfə bu cür sayıqlayanda gülüşümü boğub ona qulaq kəsilirəm. Əsəbi, qaşları çatılmış görkəmdə qaranlığın içində fısıldayır. Anam da belə yatardı." (Evimizdən gecə reportajı)

"...Söhbət arası anam danışa-danışa ayağa qalxdı, babamın, nənəmin qardaşı Vilayət babanın şəkillərini divardan alıb tozunu aldı, öpüb yerindən asdı. Evdəkilər xorla ah çəkdilər." (Qara bayram)
Artıq söz deməyə ehtiyac yoxdur. Oxuyursan və bir müddət təsirindən çıxa bilmirsən. Belə şeylər yazmaq üçün ancaq və ancaq yazıçı olmalısan. Kişilər yazıçıdır da, nə istəyirsiniz?! Uğurlar!

Avanqard.net

Yenililklər
13.04.21
Xətainin “Dəhnamə”si nəsrlə təqdim edildi
13.04.21
Təranə Vahid - Qasırğa
10.04.21
Xəzər Universitetində Fransız dili bayramı
06.04.21
“Hədəf Nəşrləri” müəllif tenderi elan edir
30.03.21
Tanınmış kinoşünas Aydın Kazımzadənin yeni kitabı işıq üzü görüb
30.03.21
“Böyük Qayıdış” qısametrajlı bədii, sənədli və animasiya film layihələri müsabiqəsinə sənəd qəbulu başa çatıb
30.03.21
Təranə Vahidin “Qarışqa təqvimi” Türkiyədə çap olunub
30.03.21
Qalib Şəfahətin "hekayələr kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb
11.03.21

“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olundu

09.03.21
Emil Rasimoğlu -  Tor qurub işıq dirəklərinə Tanrı...
08.03.21
Qadınlarımızı bəşəri sevgi ilə şərəfləndirən 8 Mart ucalığı
08.03.21
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
05.03.21
Əbdürrəhim bəy Haqvеrdiyеvin “Mоzalanbəyin səyahətnaməsi” əsərinin ifşaedici gücü
03.03.21
“Azərbaycan Nəşriyyatları” İctimai Birliyi yaradıldı
26.02.21
Səxavət Sahil - İsa kimi Xocalı
26.02.21
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi fondunun ilk eksponatları təqdim olunub
25.02.21

Azərbaycan kitabları Fransa Milli Kitabxanasında

25.02.21
Nəcəf bəy Vəzirovun “Dələduz” pyesində dövrün həqiqətləri
24.02.21
Görünməyən mötərizələr – Fərid Hüseyn Salam Sarvanı tənqid etdi
24.02.21
“Əlyazmalar yanmır” jurnalının növbəti nömrəsində
23.02.21
Xalq artisti Yalçın Rzazadə vəfat edib
22.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq xalça eskizi müsabiqəsi elan edilib
19.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illiyi münasibətilə İspaniyada xüsusi poçt markaları dövriyyəyə buraxılıb
19.02.21
Mədəniyyət Nazirliyi işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tarix və mədəniyyət obyektlərinin vəziyyətinə dair məlumat yayıb
19.02.21
Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi qeyd ediləcək
18.02.21

“İzahlı dini terminlər lüğəti” nəşr olunub

18.02.21
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edildi
18.02.21

Prezident İlham Əliyev Nəriman Həsənzadəni 90 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib

16.02.21
Paşa Talıblı - Mənim şeirlərim başsağlığıdı...
16.02.21
Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı haqqında monoqrafik tədqiqat
16.02.21
Mədəniyyət naziri ölkəmizdə fəaliyyət göstərən televiziya kanallarının rəhbərləri ilə görüşüb
16.02.21
İlqar Fəhminin "Yenilməz" romanı işıq üzü görüb
15.02.21
Tural Turan - Sazaqlı şaman ruhu
15.02.21
“Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev arxivindən nümunələr” kitabı çapdan çıxıb
15.02.21
İsmayıllı və Sabirabad Regional Mədəniyyət idarələrinə rəis təyin edilib
15.02.21
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası nəşr olunub
15.02.21
Misirdə Azərbaycan rəssamlarının əsərlərindən ibarət sərgi açılıb
15.02.21
Azərbaycan vokalçıları Mariinski Teatrının səhnəsində
15.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 yubileyi münasibətilə konfrans təşkil edilib
13.02.21
Fotojurnalistika müsabiqəsi elan olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.