Cavid Zeynallı - Zahid Sarıtorpaq o ədəbiyyat adamlarındandır ki...
25.02.15

Bu misraları dünyanın hansı dilinə istəyirsən, tərcümə et, hansı adəm övladına verirsən, ver, vicdanı mürgülü, sözün hər üzünə bələd olan-olmayan; sizi inandırıram, eləcə bir ağızdan deyəcəklər: kim yazıbsa, zalım yaxşı yazıb, gözəldir, çox gözəldir:
 
 
Pəncərədən baxıram
görürəm həyətdə
kötüyə üzünü söykəyib yatmış
baltanın ağzı pırıl-pırıl oyaqdı
kötüyün üstünə düşmüş bir qırıq gün işığı
üşüyür baltanın ağzında
 
bir quş nə qədər eləyir qona bilmir
balaca bir qızın uzaqdan gələn gülüş səsinə
 
 
Bu misraları yazan bir ədəbiyyat sevdalı adamın romanından danışmaq istəyirəm sizə. Zahid Sarıtorpaq o ədəbiyyat adamlarındandır ki, çəkilib öz qınına, tədbirlərdə gözə dəyməz, məclislərdə görməzsən onu, toyda-yasda qənşərinə çıxsa da, tezcənə sivişər, bir də xəbər tutarsan, yoxdur. Hərdən adama elə gəlir, Sarıtorpaq ədəbiyyatın (sinfin) gözü eynəkli yaxşı oxuyan şagirdidir, heç kimə qoşulmaz, düz-düz məktəbə gedər, evə gələr. Bizim ədəbi mühit sevməz ki, belələrini...
 
Mən bu ədəbiyyat sevdalı adam haqqında ona görə belə yaşıma yaraşmayan ərkyanalıqla yazıram ki...
 
Bilən bilir. Təfərrüata nə hacət?! 
 
Zahid Sarıtorpaq ədəbiyyat sarıdan daxilən o qədər rahat adamdır ki! Bütün istedadlı adamlar belədir məncə...
 
 
***
 
“Dərdin sarı çəpkəni” Azərbaycan jurnalında çap olunub. Bəri başdan alıb oxumağınızı tövsiyə yox, arzu edirəm, istəyirəm.
 
Tutalım, sən, əziz oxucu, bir səhər yuxudan durursan ki, ey dadi-bidad, hər tərəf sapsarıdır. Adamın əti ürpəşir. Arvadının üzünü zəfəran rəngdə seçirsən, oğlun limon suyunun rəngindədir.
 
Qızın Quba almasının içi.
 
Xəzər mərci şorbasına oxşayır.
 
Evlər elə bil açıq və tutqun rəngli cilasız kəhrəbadan tikilib.
 
Kərə yağı, iydə çiçəyi, nərgiz gülü, şamama, Kürdəmir yemişinin qabığı, Cərco yemişinin içi...
 
Bu gözəl və dəqiq bənzətmələr “Dərdin sarı çəpkəni” romanında elə zərgər dəqiqliyi və istedadla işlənib ki, adam yazıçının fantaziyasına mat qalır: bu ölçü-biçi hardandır?!
 
“Deməli, getdi dünyanın dadı-ləzzəti... İndi farağat yaşa daha, ay adı it dəftərində də olmayan qondarma fəlsəfə doktoru! Heç yana burcudub eləmə! Uşaqlara da qətiyyən demək olmaz, fikir eləyərlər... Səhərlər südü qaynadıb stəkana tök və aralıdan bax, elə biləcəksən "fanta"dı buğlanır – çaşma ha... Yumru düyünü südə töküb sıyıqdan-zaddan bişir ye – zəfəran, sarıkök vurmasan da olar, onsuz da sapsarı olacaq, kef elə getsin...”.
 
Zahid Sarıtorpağın nəsrində oxucunu arxasınca aparan ən üstün keyfiyyətlərdən biri məhz qəhrəmanına istehza ilə yanaşması, məqamı gələndə ona lağlağı edib ələ salmağı, sosial statusundan, mübtəla olduğu dərddən asılı olmayaraq, obrazın içindəki diriliyi ustalıqla göstərmək bacarığıdır. Məncə, bu keyfiyyət nəsr üçün vacibdir və ütülü qəhrəman yaratmağın zamanı çoxdan keçib desəm, yanlış anlaşılmaram.
 
Fəlsəfə doktoru Bulud müəllimin dərdindən balaları xəbər tutan kimi zavallı atanın xəstəliyi ilə alver edir, özlərini günə çıxarmağa çalışsalar da, əslində bu kapitalist iştahası onları məhvə sürükləyir. Xəstəliyin girdabında çabalayan adamın dərdini müəllif uzun-uzun səhifələr oxucudan gizlətdiyi kimi mən də bu kiçik yazıda onu açıb ağartmaq istəmirəm, ən gözəli romanı alıb oxumaqdır.
 
Kapitalizmin amansız qanunları ilə tərbiyə alan insan atasının sağlamlığını belə satışa çıxarır.
 
Zahid müəllim azsaylı müəlliflərdəndir ki, onunla nəsr dili məsələsində döş-döşə gəlmək hər oğulun işi deyil. Onun söz ehtiyatından ancaq nəsə çırpışdırmaq olar. Başqa sevdalara düşmək bekara işdi.
 
***
 
Mən çox istərdim ki, Zahid Sarıtorpaq romanı kitab şəklində çapa verəndə əsərin adı, sonluğu və fəlsəfə  professorunun oğlunun Suriyaya döyüşməyə getməsi məsələsi haqqında bir daha düşünsün.
 
Lap düzü, bir az ərk və dost ədası ilə deyə bilərəm: mütləq dəyişdirsin!
 
Şərif Ağayar “Dərdin sarı çəpkəni” haqqında bir yazı yazıb və əslində, demək istədiklərimi məndən qabaq deyib. Düzü, artıq nəsə yazıb dostumuzu təkrar etmək istəmirəm.
 
Əsər haqqında hətta sərt tənqid yazsaydım, inanın, bəzi istedadından nagümanlar kimi Zahid Sarıtorpaq bunu özünə dərd eləməzdi. Lap başda demişdim axı, Sarıtorpaq ədəbiyyat sarıdan daxilən o qədər rahat adamdır ki! Bütün istedadlı adamlar belədir, məncə.
 
 Daha doğrusu, bütün ədəbiyyat sevdalı istedadlı adamlar... /kulis.az/

Yenililklər
27.01.23

Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Bəyanatı

27.01.23
Vaqif Bayatlı Odər: "Qarabağdan ancaq Azərbaycanın Türk və Şərəf Damarını keçirməklə nəyəsə nail olmaq olar"
27.01.23
Günay Əfəndiyeva TDT-nin Macarıstandakı Nümayəndəliyini ziyarət edib
26.01.23
“Filologiya və sənətşünaslıq” jurnalının növbəti sayı çap olunub
24.01.23
“Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması haqqında” qanun layihəsi hazırlanacaq
24.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Türkiyə Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə İstanbulda sərgi təşkil edib
24.01.23
Antonis van Deykin əsəri 3 milyon dollara hərraca çıxarılıb
23.01.23
"İnanıram" tamaşasının premyerası olub
23.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Türk Tarix Qurumu bir araya gəlib
23.01.23
Qara Qarayevin əsərləri Filarmoniyada səslənəcək
20.01.23
Günay Əfəndiyeva Ankarada Türkiyə Ali Təhsil Şurasının (YÖK) rəhbəri Erol Özvar ilə görüşüb
18.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu qarşılıqlı əməkdaşlığı daha da gücləndirir
16.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Şuşa ilə bağlı layihələri davam edir
11.01.23
Vaqif Osmanov - Kimdir günahkar, insanlarmı, yoxsa zaman?
06.01.23
“Poetika.izm” jurnalının növbəti sayı çap olunub
05.01.23
“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olunub
30.12.22
Əhməd Cavad 130: “Mən bir Turan yolçusuyam”
29.12.22
“Ömər Faiq Nemanzadə” fotoalbomu nəşr olunub
29.12.22
İki beynəlxalq Türk təşkilatı bir arada
26.12.22
Azərbaycanın dünya ədəbiyyatındakı boş qalmış yeri - Kənan Hacı yazır
26.12.22
Almaxanım Əhmədli və sənət dostları İsveçdə konsert verib
26.12.22
Günay Əfəndiyeva Astanada keçirilən Mərkəzi Asiya Media Forumunda çıxış edib
24.12.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Kamran Məmmədovun 100 illik yubileyi qeyd olunub
23.12.22
Bu il hərraclarda satılan ən bahalı rəsm əsərlərinin adı açıqlanıb
23.12.22
Günay Əfəndiyeva Qazaxıstan İnformasiya və sosial inkişaf naziri ilə görüşüb
22.12.22
Əziz Dövlətabadinin “Süxənvərani-Azərbaycan” kitabı çapdan çıxıb
22.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Qazaxıstanın mədəniyyət və idman naziri ilə görüşüb
22.12.22
“Atabəylər: Şəmsəddin Eldəniz” layihəsinin musiqi tərtibatı üzrə müsabiqə elan edilib
21.12.22
“II Sumqayıt Kitab Sərgisi”nin proqramı açıqlandı
21.12.22
Günay Əfəndiyeva Qırğız Dövlət Dil və Dil Siyasəti üzrə Milli Komissiyanın sədri ilə görüşüb
20.12.22
“Mifoloji lüğət” kitabı işıq üzü görüb
20.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Türk dövlətləri: Şərq və Qərb arasında körpü” adlı dəyirmi masa keçirilib
19.12.22
Aleks de Val - Aclıq və feminizm
19.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun birgə əməkdaşlığı ilə beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
19.12.22
“Sonuncu korifey” – Ədəbiyyatımızın “Don Kixot”u
17.12.22
Hamlet İsaxanlının “Mənim Qarabağım və ya Qarabağ düyünü” kitabının təqdimatı keçirilib
16.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun əlaqələri Avropa məkanında daha da genişlənir
16.12.22
AMEA-da “Akademiyanın Şuşanaməsi” ədəbi-tarixi ənənə və gələcəyə baxış” adlı konfrans keçirilib
16.12.22
Təranə Vahid - Dəfn nəğmələri
15.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu və Bursa Uludağ Universiteti arasında əməkdaşlıq protokolu imzalanıb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.