Cavid Zeynallı - Zahid Sarıtorpaq o ədəbiyyat adamlarındandır ki...
25.02.15

Bu misraları dünyanın hansı dilinə istəyirsən, tərcümə et, hansı adəm övladına verirsən, ver, vicdanı mürgülü, sözün hər üzünə bələd olan-olmayan; sizi inandırıram, eləcə bir ağızdan deyəcəklər: kim yazıbsa, zalım yaxşı yazıb, gözəldir, çox gözəldir:
 
 
Pəncərədən baxıram
görürəm həyətdə
kötüyə üzünü söykəyib yatmış
baltanın ağzı pırıl-pırıl oyaqdı
kötüyün üstünə düşmüş bir qırıq gün işığı
üşüyür baltanın ağzında
 
bir quş nə qədər eləyir qona bilmir
balaca bir qızın uzaqdan gələn gülüş səsinə
 
 
Bu misraları yazan bir ədəbiyyat sevdalı adamın romanından danışmaq istəyirəm sizə. Zahid Sarıtorpaq o ədəbiyyat adamlarındandır ki, çəkilib öz qınına, tədbirlərdə gözə dəyməz, məclislərdə görməzsən onu, toyda-yasda qənşərinə çıxsa da, tezcənə sivişər, bir də xəbər tutarsan, yoxdur. Hərdən adama elə gəlir, Sarıtorpaq ədəbiyyatın (sinfin) gözü eynəkli yaxşı oxuyan şagirdidir, heç kimə qoşulmaz, düz-düz məktəbə gedər, evə gələr. Bizim ədəbi mühit sevməz ki, belələrini...
 
Mən bu ədəbiyyat sevdalı adam haqqında ona görə belə yaşıma yaraşmayan ərkyanalıqla yazıram ki...
 
Bilən bilir. Təfərrüata nə hacət?! 
 
Zahid Sarıtorpaq ədəbiyyat sarıdan daxilən o qədər rahat adamdır ki! Bütün istedadlı adamlar belədir məncə...
 
 
***
 
“Dərdin sarı çəpkəni” Azərbaycan jurnalında çap olunub. Bəri başdan alıb oxumağınızı tövsiyə yox, arzu edirəm, istəyirəm.
 
Tutalım, sən, əziz oxucu, bir səhər yuxudan durursan ki, ey dadi-bidad, hər tərəf sapsarıdır. Adamın əti ürpəşir. Arvadının üzünü zəfəran rəngdə seçirsən, oğlun limon suyunun rəngindədir.
 
Qızın Quba almasının içi.
 
Xəzər mərci şorbasına oxşayır.
 
Evlər elə bil açıq və tutqun rəngli cilasız kəhrəbadan tikilib.
 
Kərə yağı, iydə çiçəyi, nərgiz gülü, şamama, Kürdəmir yemişinin qabığı, Cərco yemişinin içi...
 
Bu gözəl və dəqiq bənzətmələr “Dərdin sarı çəpkəni” romanında elə zərgər dəqiqliyi və istedadla işlənib ki, adam yazıçının fantaziyasına mat qalır: bu ölçü-biçi hardandır?!
 
“Deməli, getdi dünyanın dadı-ləzzəti... İndi farağat yaşa daha, ay adı it dəftərində də olmayan qondarma fəlsəfə doktoru! Heç yana burcudub eləmə! Uşaqlara da qətiyyən demək olmaz, fikir eləyərlər... Səhərlər südü qaynadıb stəkana tök və aralıdan bax, elə biləcəksən "fanta"dı buğlanır – çaşma ha... Yumru düyünü südə töküb sıyıqdan-zaddan bişir ye – zəfəran, sarıkök vurmasan da olar, onsuz da sapsarı olacaq, kef elə getsin...”.
 
Zahid Sarıtorpağın nəsrində oxucunu arxasınca aparan ən üstün keyfiyyətlərdən biri məhz qəhrəmanına istehza ilə yanaşması, məqamı gələndə ona lağlağı edib ələ salmağı, sosial statusundan, mübtəla olduğu dərddən asılı olmayaraq, obrazın içindəki diriliyi ustalıqla göstərmək bacarığıdır. Məncə, bu keyfiyyət nəsr üçün vacibdir və ütülü qəhrəman yaratmağın zamanı çoxdan keçib desəm, yanlış anlaşılmaram.
 
Fəlsəfə doktoru Bulud müəllimin dərdindən balaları xəbər tutan kimi zavallı atanın xəstəliyi ilə alver edir, özlərini günə çıxarmağa çalışsalar da, əslində bu kapitalist iştahası onları məhvə sürükləyir. Xəstəliyin girdabında çabalayan adamın dərdini müəllif uzun-uzun səhifələr oxucudan gizlətdiyi kimi mən də bu kiçik yazıda onu açıb ağartmaq istəmirəm, ən gözəli romanı alıb oxumaqdır.
 
Kapitalizmin amansız qanunları ilə tərbiyə alan insan atasının sağlamlığını belə satışa çıxarır.
 
Zahid müəllim azsaylı müəlliflərdəndir ki, onunla nəsr dili məsələsində döş-döşə gəlmək hər oğulun işi deyil. Onun söz ehtiyatından ancaq nəsə çırpışdırmaq olar. Başqa sevdalara düşmək bekara işdi.
 
***
 
Mən çox istərdim ki, Zahid Sarıtorpaq romanı kitab şəklində çapa verəndə əsərin adı, sonluğu və fəlsəfə  professorunun oğlunun Suriyaya döyüşməyə getməsi məsələsi haqqında bir daha düşünsün.
 
Lap düzü, bir az ərk və dost ədası ilə deyə bilərəm: mütləq dəyişdirsin!
 
Şərif Ağayar “Dərdin sarı çəpkəni” haqqında bir yazı yazıb və əslində, demək istədiklərimi məndən qabaq deyib. Düzü, artıq nəsə yazıb dostumuzu təkrar etmək istəmirəm.
 
Əsər haqqında hətta sərt tənqid yazsaydım, inanın, bəzi istedadından nagümanlar kimi Zahid Sarıtorpaq bunu özünə dərd eləməzdi. Lap başda demişdim axı, Sarıtorpaq ədəbiyyat sarıdan daxilən o qədər rahat adamdır ki! Bütün istedadlı adamlar belədir, məncə.
 
 Daha doğrusu, bütün ədəbiyyat sevdalı istedadlı adamlar... /kulis.az/

Yenililklər
13.06.24
“Divanü lüğat-it-türk”ün II və III cildləri nəşr olunub
13.06.24
“Ulduz” jurnalının may nömrəsi çap olunub
13.06.24
Azərbaycanda aparıcı teatrların siyahısı təsdiqlənib, işçilərin maaşları artırılıb
05.06.24
Özbəkistanlı şairlərin şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək nəşr olunub
05.06.24

Qulu Ağsəs haqqında yeni kitab çap edilib

24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
30.04.24
Ömür gəlib keçər, qalan əməldir
29.04.24
Qulu Ağsəs - 55
29.04.24
 Yazıçı Eyvaz Zeynalovun “Nadir şah” romanı nəşr olunub
26.04.24
Mahir N. Qarayev - Mənə o dünyanı göstər, İlahi
25.04.24
Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılış mərasimi
25.04.24
Abbasqulu ağa Bakıxanovun “Riyazül-qüds” əsəri nəşr olunub
25.04.24
Mədəniyyət Nazirliyi “Nəşrlərin satın alınması müsabiqəsi”ni elan edir
24.04.24
Azərbaycanlı rejissorun ekran əsəri Kann Film Festivalının qısametrajlı filmlər müsabiqəsinə seçilib
24.04.24
IV Kitabqurdu Müəllimlərin Oxu Marafonu elan edilir
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.