Əlabbas - Yolçu yolda gərək
19.03.15

Artpress.az yazıçı Əlabbasın "Yolçu yolda gərək" məqaləsini təqdim edir.

Təvəkkül, dayının əziz balası! Bayramın bayrama qarışdığı bu əziz baca-baca günündə, bilməyənlər üçün deyim ki, Naxçıvanda ilaxır çəənbəsinə belə deyirlər, səni təbrik etmək nə mutlu bir dilək?! Başına yığılmış dost-tanışları bircə anlığa olsa da unudub, uşaqların hay-küylə həyətdə çatdığı tonqalın rəqsan dillərinə baxa-baxa olmuşları təkrar xatırlayaraq Tərcümə Mərkəzinin keçirdiyi ilk müsabiqənin həyəcan dolu anları, birinci yer, qalib diplomu, özündən böyük, adlı-sanlı qələm adamları qarşısında dizlərin əsə-əsə elədiyin həyəcanlı çıxış, bunu eşidib-bilən dostların təbriki, çeşidli loqoları olan televiziya kameraları və qohum-qardaşın ard-arası kəsilməyən zənglərini bir daha göz önündən keçirib də evdəkiləri sevindirmək özü iyirmi yaşlı bir tələbə üçün təkcə xüsusi bir hal yox, zənnimcə, həm də xoşbəxtlikdi. Deyim biləsən: “Kohnə kişi”ni yazanda elə mən də sən yaşda idim. “Durduğun yerdə başına bəla açmısan. Sonda deyəcəyin sözü əvvəldə demisən. Odu ki, bərk dur, başqa əlacın yoxdu” – ustad Ağa Laçınlının povesti oxuyandan sonra mənə dediyi sözlərdi.

Nə gizlədim, az qala otuz il öncə eşitdiyim o sözlərin istisi canıma yayıldıqca qorxu-hürkünün nə demək olduğunu da anladım. Özü də necə?! Odu-budu, indi, altmış yaşın həndəvərində də bir təzə yazı başlayanda canımı həmən həyəcan sarır: görəsən, bu dəfə necə olacaq, ən azı dostları peşman etməyəcəm ki?...

Sözümün Mustafası var.

Mən ürəyimdəkiləri sənə, Binədə o kasıb komanızın bir küncündə də deyə bilərdim, amma bunu onda təkcə sən və bacıların – “camalı bayram ayından göyçək” Gülər və iqtisadçı ola-ola indi də ədəbiyyatdan pişiyimi ağaca dırmaşdıran Afaqdan başqa heç kim bilməzdi... İntəhası mənim istədiyim bu deyil.

Böyük uğura imza atmısan. Adından söz etdirən ən gənc tərcüməçi hazırda, bəlkə də, sənsən. Şübhəsiz, bununla fəxr etməyinə dəyər. Ədəbiyyat adamları, ekspertlər, bir sözlə, sənəəllimlik edə biləsi yaşda olan insanlar zəhmət çəkib əməyini gərəyincə qiymətləndiriblər. Sənə lazım olandan da artıq dəyər veriblər. Bunu yaddan çıxartma. Bir müsabiqə ilə vaxtilə səndən, bəlkə də, on beş-iyirmi yaş böyük ola-ola hələ də gənc sayılan hər hansı ədəbiyyat adamını irəli getməyə qoymayacaq maneələr səninçün aradan götürülüb, üzünə nəhəng ədəbiyyatın qapıları deyil, darvazaları, özü də taybatay açıb. Çünki orda, o müsabiqədə iştirak edənlərin böyük əksəriyyəti həm həyat təcrübəsi, həm yaş, həm də yaradıcılıq baxımından səndən üstün olan, tanınmış yaradıcı şəxsiyyətlərdi. Ən böyük qazancın bu olub sənin. Bəxtin həm də orda gətirib ki, müstəqillik dövrünün tələbləri və diktəsi ikinci dildən deyil, orijinaldan, birbaşa tərcüməyə üstünlük verməyi günümüzün reallığına çevirib. Artıq tarixə dönmüş sözügedən müsabiqənin gerçək mahiyyəti də məhz bundan ibarət idi. Qismətdən sən də gedib bu işi təşkil edən xeyirxah adamlara urcah olmusan. Əgər ekspertlər sənə bu etimadı göstəriblərsə, elə bilmə, onu o uca boyuna, çatma qaşına, qara gözünə aşiq olub da eləyiblər. Bununla sənin üzərinə böyük məsuliyyət qoyulub. Böyük ədəbi ictimaiyyətin qarşısına çıxmısan. Diqqətlər sənə yönəlib. Çiynin ağır yük altındadı. Sözümün canı da məhz bu məqamla bağlıdı. Ağa müəllim də otuz il əvvəl mənə onu başa salmaq istəyirdi. İndi də sən. İşinin ağırı bundan belədi. Sənin daha pis tərcümə etməyə haqqın yoxdu. Bu dəqiqə heybəsini çiyninə atıb uzaq və ağır səfərə çıxan yolçu kimisən. Şervud müəllim olmazdan əvvəl də hamı Allahın qüdrətini bilirdi və elə indi də bilirlər. İndi növbə sənindi, sən öz qüdrətini göstərməlisən. O etimadı doğrultmaq borcdu artıq. Adın qulağına dəyməsə, yolundan sapmasan, inşallah, belə də bilirəm, sağ-salamat o yolun axırına gedib çıxacaqsan. Mən cəmi nursluların şinelindən çıxdığı Məmməd Arazı həmişə bloklara qoşulmayan ölkə adlandırırdım. Onun yolu ilə getməyi digər nurslular kimi özümə şərəf bilirdim, elə bilirəm də. O kəndin bir istedadlı oğlu kimi sən də o yolu get. O yol həm də “Dar ağacı”na çəkilmiş əmin Akif Azalpın yoludu.

Alacağın o 3000 manat qonorar ki, var, yaradıcı üçün çox boyük bəxşiş, bir tələbə üçünsə, deyərdim ki, əməlli-başlı ənamıdı. Amma əlimin içi kimi bilirəm ki, müsabiqəyə qatılmaq həvəsi heç də o bir ətək pulu əldə etmək istəyindən doğmayıb. Səni bu mənəviyyat dünyasına çəkən, bağlayan daha yüksək dəyərlər var. İnşallah yaşa dolub, o dünyanın ən dərin qatlarına endikcə, daha möhtəşəm əsərləri feyz ala-ala baldan şirin ana dilində səsləndirdikcə yazıb-yaratmaq eşqinin nə böyük bir fəzilət olduğunu da öz gözlərinlə görəcəksən. Belə olmasaydı, balaca Azərbaycanın böyük yaradıcı ordusunu bu gün də ədəbi səngərlərdə saxlayan o sirli-sehrli qüvvənin nə olduğunu bilməkdən ötrü heç kəllə işlətməyinə dəyməzdi ki. Bu sənətdə çörək yoxdur, deyib də səni qorxuzmaq istəmirəm, amma özün bax: bu gün bizdə ən kasıb kişinin dəstərxanına bənzəyən ədəbiyyat süfrəsinin qırağını qırx beş il əvvəldən tanıdıqlarımın bircəciyi də tərk etməyib. Heç eləməyəcəklər də. Bu, könül məsələsidi.

Sonda nə demək istəyirəm. Tərcüməyə qanköçürmə sənəti kimi baxanlar da var. Belə olduqda o qanın skalpellə yox, qələmlə köçürülməyinə adam bir az möcüzə kimi baxır, amma baxır. M.Arif, M.Rzaquluzadə, M.Əfəndiyev, H.Şərif, Cahanbaxş, C.Məcnunbəyov, Ə.Məmmədxanlı, B.Musayev, Ə Ağayev, İ.İbrahimov, M. Əlizadə, R.Sultanov, M.Sultanov, Z.Bünyadov, Ç. Qurbanlı, Z. Ağayev, T.Vəliyev kimi nənəng kişilər ömrün sonunadək bu sənətdə külüng çalıblar. Bu gün də o ustad sənətkarların yaradıcılıq ənənələrini ləyaqətlə qoruyb yaşadan və davam etdirənlərin sırasını Q.Bayramov, V.Hacıyev, Q.Quliyev, V.Məmmədəliyev, M.Nağısoy, R.Əsgər, Ə.Rəsul, N.Əbdülrəhmanlı, K.Nəzirlı, N.Qocabəyli, A.Quliyev, Yaşar, T.Kazimlı, C.Yusifli, F.Uğurlu, V.Əjdəroğlu, M.Qarayev, F.Seyidbəyli, E. Zeynalov K.Hacı və digər tərcüməçilərin adı bəzəyir.

Əgər istəyirsənsə ki, bir vaxt adı belə sənə yuxu kimi görünən o kişilərlə yol gedəsən, di ləngimə! Yolçu yolda gərək.

Bu şərəfli işdə Tale özü sənə yar olsun. Dünya ədəbiyyatının ən nadir incilərini birbaşa sənin tərcümədə oxumaq istəyi ilə dayın

17.03.2015.

Yenililklər
27.01.23

Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Bəyanatı

27.01.23
Vaqif Bayatlı Odər: "Qarabağdan ancaq Azərbaycanın Türk və Şərəf Damarını keçirməklə nəyəsə nail olmaq olar"
27.01.23
Günay Əfəndiyeva TDT-nin Macarıstandakı Nümayəndəliyini ziyarət edib
26.01.23
“Filologiya və sənətşünaslıq” jurnalının növbəti sayı çap olunub
24.01.23
“Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması haqqında” qanun layihəsi hazırlanacaq
24.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Türkiyə Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə İstanbulda sərgi təşkil edib
24.01.23
Antonis van Deykin əsəri 3 milyon dollara hərraca çıxarılıb
23.01.23
"İnanıram" tamaşasının premyerası olub
23.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Türk Tarix Qurumu bir araya gəlib
23.01.23
Qara Qarayevin əsərləri Filarmoniyada səslənəcək
20.01.23
Günay Əfəndiyeva Ankarada Türkiyə Ali Təhsil Şurasının (YÖK) rəhbəri Erol Özvar ilə görüşüb
18.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu qarşılıqlı əməkdaşlığı daha da gücləndirir
16.01.23
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Şuşa ilə bağlı layihələri davam edir
11.01.23
Vaqif Osmanov - Kimdir günahkar, insanlarmı, yoxsa zaman?
06.01.23
“Poetika.izm” jurnalının növbəti sayı çap olunub
05.01.23
“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olunub
30.12.22
Əhməd Cavad 130: “Mən bir Turan yolçusuyam”
29.12.22
“Ömər Faiq Nemanzadə” fotoalbomu nəşr olunub
29.12.22
İki beynəlxalq Türk təşkilatı bir arada
26.12.22
Azərbaycanın dünya ədəbiyyatındakı boş qalmış yeri - Kənan Hacı yazır
26.12.22
Almaxanım Əhmədli və sənət dostları İsveçdə konsert verib
26.12.22
Günay Əfəndiyeva Astanada keçirilən Mərkəzi Asiya Media Forumunda çıxış edib
24.12.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Kamran Məmmədovun 100 illik yubileyi qeyd olunub
23.12.22
Bu il hərraclarda satılan ən bahalı rəsm əsərlərinin adı açıqlanıb
23.12.22
Günay Əfəndiyeva Qazaxıstan İnformasiya və sosial inkişaf naziri ilə görüşüb
22.12.22
Əziz Dövlətabadinin “Süxənvərani-Azərbaycan” kitabı çapdan çıxıb
22.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Qazaxıstanın mədəniyyət və idman naziri ilə görüşüb
22.12.22
“Atabəylər: Şəmsəddin Eldəniz” layihəsinin musiqi tərtibatı üzrə müsabiqə elan edilib
21.12.22
“II Sumqayıt Kitab Sərgisi”nin proqramı açıqlandı
21.12.22
Günay Əfəndiyeva Qırğız Dövlət Dil və Dil Siyasəti üzrə Milli Komissiyanın sədri ilə görüşüb
20.12.22
“Mifoloji lüğət” kitabı işıq üzü görüb
20.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Türk dövlətləri: Şərq və Qərb arasında körpü” adlı dəyirmi masa keçirilib
19.12.22
Aleks de Val - Aclıq və feminizm
19.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun birgə əməkdaşlığı ilə beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
19.12.22
“Sonuncu korifey” – Ədəbiyyatımızın “Don Kixot”u
17.12.22
Hamlet İsaxanlının “Mənim Qarabağım və ya Qarabağ düyünü” kitabının təqdimatı keçirilib
16.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun əlaqələri Avropa məkanında daha da genişlənir
16.12.22
AMEA-da “Akademiyanın Şuşanaməsi” ədəbi-tarixi ənənə və gələcəyə baxış” adlı konfrans keçirilib
16.12.22
Təranə Vahid - Dəfn nəğmələri
15.12.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu və Bursa Uludağ Universiteti arasında əməkdaşlıq protokolu imzalanıb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.