Həmid Piriyev - “Kor qatil” haqda
27.04.15

Artpress.az gənc yazar Həmid Piriyevin Margaret Atvood`un (Marqarit Atvud) “Kor qatil” romanı haqda məqaləsini təqdim edir.


Margaret Atvood`un (Marqarit Atvud) bu romanı 2000-ci ildə Booker mükafatına layiq görülüb.

Çox istəyirəm ki, bu roman haqda yazım. Çünki yazmamaq mümkün deyil. Həm də yaza bilmirəm. Görəsən bu kiçik məqaləm o romana layiq olacaqmı?

“Kor qatili” oxumağa başlayırsan? Tələsmə. Səbrli ol və zamanla süjetin labirintində addımla. Roman tapmacalarla doludur. Atvud romanı xırda hissələrə bölüb və qarışdırıb. Əgər kiçicik bir hissəni nəzərdən qaçırtsan, onda çaşıb qalacaqsan.

Ilk başda çətin gələ bilər. Çünki bir-birinə yad romanlar görürsən və romanların hissələri gözlənilmədən bir-birini əvəz edir.

Roman Lauranın ölüm xəbəriylə başlayır. O öz maşınıyla körpüdən uçur. Qəza sayıla bilər. Amma iki şahid var və iddia edirlər ki, Laura bilə-bilə sükanı çevirib. Çünki onun ağ əlcəkli əllərinin hərəkətini aydın görüblər. Amma bunun intihar olmağına sübut yoxdur...

Roman Lauranın bacısı, İris Çeysin xatirələri və təəssüratları ilə davam edir. Böyük bacı İris cəmiyyət tərəfindən passiv bir hala gətirilmiş bir qadındır, öz istəklərinin ardınca gedə bilmir, həyatının başqalarının istəyinə görə qurur. Onun üçün də planlanmış şəkildə ərə gedir. Bacısının dəlixanaya göndərilməsinə göz yumur... İris artıq qocalıb və bacısının ölümündən xeyli vaxt keçib...

İris ilk baxışdan ailəsində baş vermiş bu ölüm hadisəsinə soyuqqanlı görünür. Lakin hadisələr inkişaf etdikcə oxucu ailədaxili münasibətlərin nə qədər mürəkkəb olduğunu anlayır.

Bir də Aleks var, bir-birindən xəbərsiz hər iki bacının sevgilisi Aleks...

Romanda ikinci bir roman var, Lauranın yazdığı roman. Axı Laura yazıçı idi və vaxtikən bu romanı təzə çap olunanda xeyli tənqidlərə məruz qalmışdı. Amma indi yerli kollecdə Laura Çeysin adına hekayə müsabiqəsi təşkil olunub və İris Çeys də fəxri qonaq kimi dəvətlidir...

İris və Laura yerli fabrikant Benjamin Çeysin nəvələridir. Babaları burada düymə fabrikinin əsasını qoymuşdu. Roman boyu bu fabrik, fabrikin yaradılması, hətta işlənilən xammal hər xırdalığına qədər xatırlanır. Baba sonralar işi genişlədərək böyük sənayeçi olmağı bacarmışdı.

Amma bütün roman boyu oxucunu bir şey düşündürür: Laura həqiqətən intihar edib, yoxsa bu bədbəxt hadisə idi? Roman boyu ara-sıra xatırlanan detallar birləşir və nəhayət əsil ölüm səbəbi meydana çıxır...

Roman içində roman isə əsərə xüsusi gözəllik verir. Bu romanlar bir-biriylə birbaşa əlaqəli olmasa da xeylu uyğunluqlar var. Amma bu uyğunluqları tutmaq çox vaxt çətin olur.

Atvudun çox gözəl dili var. O heç bir xırdalığı gözdən qaçırmır, hər şeyi ətraflı və dəqiq danışır. Hətta incə təsvirlər bəzən Bekketin üslubunu xatırladır (plagiatlıq kimi başa düşülməsin).

Bundan əlavə romanda şeiri xatırladan pasajlar çoxdur.  Az qala hər fəsildə Atvudun şair olduğu hiss olunur.

Roman uzundur, amma darıxdırıcı deyil. Oxuduqca oxumaq istəyirsən.

Atvud realistdir və həqiqətpərəstdir. Onun romanında ideal heç nə yoxdur. Amma romanın özü idealdır. Bir insan necə bu cür yaza bilər?

Möhtəşəm əsərdir. Əbəs yerə yeni milleniumun ən yaxşı ingilisdilli romanı sayılmır.

Elə kitablar var ki, vaxt keçirtmək üçün oxuyursan. Elə kitablar var ki, oxuyub bəyənirsən. elə kitablar da var ki, oxuyub heyran olursan və dəfələrlə oxumaq istəyirsən. “Kor qatil” üçüncülərdəndir.

Xüsusən gənc yazarların bu romandan öyrənəcəyi çox şey var...

Yenililklər
03.03.24
Asif Rüstəmli - Azərtac nə vaxt yaradılıb?
29.02.24
Abbasəli Xankişiyev - Dağlar kimi məğrur saxla başını
29.02.24
Əlirza Zihəq - Şuşa zəfəri
29.02.24
II Kitabqurdu Payız Oxu Marafonunun qalibləri mükafatlandırılıb
27.02.24
Azərbaycan Respublikası Kino Agentliyinin fəaliyyəti qənaətbəxşdir
23.02.24
Kənan Hacı - Korifeyin həyatını cəhənnəmə çevirən Dahi - Mahir Qarayevin "Sonuncu korifey" romanı üzərinə qeydlər
10.02.24
Öz nəğməmlə tək qalmışam indi mən - Höte
08.02.24
Gülnar Səmanın “Sözümüz sözdür-2” kitabı “GlobeEdit” nəşriyyatında çap olunub
01.02.24
Rus poeziyasının Gümüş dövrü - Seçmə şeirlər
01.02.24
Rəşad Səfər - Çığıranlar və çığırmayanlar
29.01.24
“İsveç nəsr antologiyası” ilk dəfə Azərbaycan dilində
29.01.24
Küyülü Nəccari Səid - Olumla ölüm arasında
29.01.24
Qulu Ağsəs haqqında kitab işıq üzü görüb
27.01.24
Natəvana "yaxılan" qara və qırmızı boyalar - Fərid Hüseyn yazır
25.01.24
Mahir N. Qarayev - Qara maskalı qatil
25.01.24
Tanınmış alim Paşa Kərimov vəfat edib
25.01.24
Fərid Hüseyn - Sözümüzü Allaha çatdırana vida
24.01.24
Vaqif Sultanlının “İnsan dənizi” romanı Təbrizdə yayınlandı
16.01.24
"Arşın mal alan" Ankara Dövlət Opera və Balet teatrında nümayiş olunub
16.01.24
Mahir N. Qarayev - Bir dəqiqəlik sükut, yaxud fikirli gördüyüm fikir adamı
16.01.24
Səfər Alışarlı - "Səs" romanı ustalıqla yazılmış əsərdir
16.01.24
Dünyaca məşhur roman Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16.01.24
Səlim Babullaoğlu - Düma, Natəvan, xəncər, arxalıq və oyun
14.01.24
Ədəbiyyat İnstitutunda unudulmaz şair Nurəngiz Günə həsr olunmuş tədbir keçirilib
10.01.24
Bu boyda ömrü məhəbbətsiz necə yaşayasan? - Orxan Vəlinin Nahit xanıma məktubları haqqında - Fərid Hüseyn
10.01.24
Bolqarıstanda beynəlxalq festivalda ölkəmizi “Açar” bədii filmi təmsil edəcək
10.01.24
Tanınmış yazıçı, ədəbiyyatşünas Çingiz Hüseynov vəfat edib
10.01.24

"Dünya ədəbiyyatı" dərgisinin "Macarıstan" sayı və "Macar ədəbiyyatı" antologiyası nəşr olunub

26.12.23
Zərdüşt Əlizadə - Qəm-qüssə, kədər şairi
20.12.23
Fərid Hüseyn - Orxan Vəlinin Nahit xanıma məktubları haqqında
18.12.23
İki şair, iki şeir - Mahir N. Qarayev və Sesar Valyexo
18.12.23
Fərid Hüseyn  Bişkekdə Çingiz Aytmatova həsr olunan beynəlxalq forumda iştirak edib
13.12.23
Yun Fossenin Nobel mühazirəsi
11.12.23
2024-cü il üçün Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı Şuşadan Türkmənistanın Anev şəhərinə ötürülüb
11.12.23
Moskvada Əsgər Məmmədovun “Nar dastanı” adlı rəsm sərgisi açılı
11.12.23
Mixail Lermontov - Vəsiyyət    
11.12.23
Tutu Ağayeva - "Gözəgörünməzlər"in görünən və görünməyən tərəfləri
09.12.23
Səlim Babullaoğlu TÜRKSOY tərəfindən təltif olundu
09.12.23
Səlim Babullaoğlu - Allah və vətən aşiqi, böyük şair
09.12.23
Bakıda “Məhmət Akif Ərsoy. Seçmə şeirlər” kitabının təqdimatı olub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.