«ATV Kitab» seriyasından - «Azəristan ölkəsi»
18.12.15

«ATV Kitab» seriyasının növbəti nəşri – görkəmli Litva yazıçısı Vinstas Krevenin «Azəristan ölkəsi» kitabı «Parlaq imzalar» nəşriyyatında nəfis tərtibat və yüksək poliqrafik keyfiyyətlə işıq üzü görüb. «ATV Kitab» layihəsinin rəhbəri Səlim Babullaoğlu Adalet.az-a eksklüziv açıqlamasında bildirib ki, kitabı dilmizə  Litva Azərbaycanlıları Cəmiyyətinin sədri, tanınmış publisisit, tərcüməçi Mahir Həmzəyev çevirib: «Olduqca vacib kitabdır və uğurlu tərcümədir ki, biz buna görə Mahir müəllimə təşəkkürümüzü bildiririk… Düşünürəm, bu əsər təkcə ədəbiyyatsevərlərin deyil, ötən əsrin əvvəllərindəki tariximizi öyrənmək, görmək istəyən tarixçi-mütəxəssislər üçün də əvəzsiz mənbə olacaq. Bilirsiniz, bu kitabda erməni xislətini ifşa edən çoxlu məqamlar var. Özü də bunu azərbaycanlı yox, bir litvalı, həm də sıradan olmayan bir insan - böyük mütəfəkkir və ziyalı yazıb. Təxminən yüz il əvvəl…»

"Parlaq imzalar” nəşriyyatının direktoru Nurman Tariq də kitabın nəşrini əlamətdar hadisə hesab edir: "Bu kitab bizə, öz tariximizə, mədəniyyətimizə, bütövlükdə həyatımıza başqalarının gözü ilə baxmaq imkanı verəcək. Bizi - azərbaycanlıları başqaları kənardan necə görür? Bu vacib sualın cavabını tapacayıq".

"ATV Kitab”  layihəsinin redaksiya heyətinə Vüqar Qaradağlı (sədr), Məsiağa Məhəmmədi, Cavanşir Yusifli,  İlqar Fəhmi, Səlim Babullaoğlu (layihə rəhbəri),  Seyfəddin Hüseynli və Dilman Şahmərdanlı daxildir. Buraxılışa məsul "Parlaq imzalar” nəşriyyatının direktoru Nurman Tariqdir. Kitabın redaktoru tanınmış ədəbiyyatçünas, tərcüməçi Seyfəddin Hüseynlidir.

Tәrcümә  Bәdii Tәrcümә vә Әdәbi Әlaqәlәr Mәrkәzinin iştirakı ilә hazırlanıb.

Vintsas Kreve (1882-1954) Mitskeviçyus XX əsr Litva ədə­biyyatının ən məşhur klassiklərindən biridir. Öz yaradıcılığında Avropa universallığını və janr müxtəlifliyini çoxşaxəli və çoxsəsli şəkildə əks etdirmiş ilk Litva yazıçısı kimi milli idealizm yön­lü ədəbiyyata dramatik əhatəlilik və klassik dolğunluq gətirən V.Kreve ən məş­hur milli psixoloji surətlərin və milli üslubun yaradıcısı sayılır.

V.Krevenin həyat və yaradıcılığının, elmi-pedaqoji, mədəni-maarif və ictimai-siyasi fəaliyyətinin on bir ilə yaxın dövrü (1909-1920) sıx şəkildə Azərbaycanla bağlı olub. O, həmin dövrdə - 1909-1920-ci illərdə 1-ci Bakı realnı məktəbində rus dili və ədəbiyyatı müəllimi işləyib. 1911-ci ildən başlayaraq Kre­ve eyni zamanda Bakı Marianna qızlar gimnaziyasında da dərs de­yib. 1912-ci ildə realnı məktəbindəki əsaslı kitabxananın müdiri təyin olu­nub, 1914-1916-cı illərdə bu məktəbin pedaqoji şurasının katibi, 1917-1920-ci illərdə isə şuranın sədri seçilib.

Həmin illərdə Bakı realnı gimnaziyasında Azərbaycan dili və ədə­biyyatı müəllimi işləyən böyük pedaqoq və yazıçı Abdulla Şaiqlə (1881-1959) Krevenin yaxın dostluq və yaradıcılıq münasibəti yaranıb. A. Şaiq öz xatirələrində minnətdarlıq hissi ilə yazır ki, Litva ya­zı­çısı onun ədəbi görüş dairəsinin genişlənməsində və dünya ədəbiy­ya­tı xəzinəsini öyrənməsində böyük əmək sərf etmiş və çox mü­hüm rol oynayıb.

Sonralar Azərbaycanda yazıçı, jurnalist, həkim, iqtisadçı, alim-pedaqoq, ictimai xadim kimi tanınan bir çox azərbaycanlı şagird və tə­lə­bələrin - Tağı Şahbazinin, Ruhulla Axundovun, Abdulla Şıxlins­ki­nin, Abdulla Şahbazovun, Həbib Talışinskinin, Qulaməli Həsənovun, Hadı Əliyevin, Səməndər Axundovun və başqalarının mütərəqqi dün­yagörüşlərinin formalaşmasında, ədəbi-estetik və elmi-nəzəri baxış­la­rı­nın düzgün istiqamətdə təşəkkül tapmasında və beləliklə, görkəmli Azərbaycan ziyalılarının yetişməsində V.Kreve böyük rol oyna­yıb.

1918-ci ildə Azərbaycan və Litva öz Dövlət müstəqilliklərini bə­yan etdikdən sonra V.Kreve fəaliyyətini əsasən, Litva - Azərbaycan döv­lətlərarası münasibətlərinin təşəkkül tapmasına yönəldib, Litva Döv­lətinin Azərbaycan Respublikasında rəsmi nümayəndəliyinin təsis olun­masında bilavasitə iştirak edib.

V. Krevenin həyat və fəaliyyətinin Bakı dövrü, bir yazıçı və dra­maturq kimi onun yaradıcılığının ən məhsuldar dövrü hesab olunur. Bir çox məş­hur əsərlərini - "Şarunas" dramını, "Skirgayla" və "Kürəkən" pyes­lə­ri­ni, "Daynava diyarı qocalarının rəvayətləri"ni və "Küləşlə örtülmüş dam altında" adlı toplusunu təşkil edən nəsr əsərlərinin əksəriyyətini: "Göy və yer oğulları" roman-epopeyanın böyük hissəsini o, məhz Bakıda yazıb. Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, V.Krevenin Bakıda Şərq möv­zu­sunda yazdığı əsərləri onun ədəbi irsində müstəsna yer tutur, Qərb-Şərq mədəniyyətlərarası dialoqu kontekstində mühüm əhəmiyyət kəsb edir və nüfuzlu kreveşünas alimlərin fikrincə, həmin əsərlər V.Kre­ve­nin bütün ya­radıcılıq xəzinəsinin ideya-fəlsəfi açarı hesab olunur. V.Kreve bu əsər­lərilə Litva milli mədəniyyəti tarixində ilk dəfə olaraq Lit­va ədə­biy­yatının dünya ədəbiyyatının fəal bir hissəsi, dünya ədəbi pro­se­si­nin tamhüquqlu iştirakçısı olduğunu göstərmişdir. Həmin əsərlərin bir qismi V.Kre­venin məşhur "Şərq hekayətləri" adlı kitabını təşkil edir.

Azərbaycan tarixi və milli-mənəvi dəyərləri, məişəti, dini adət-ənənələri və təbiəti mövzusunda yazılmış "Azəristan ölkəsi" adlı he­ka­yət də bu kitaba daxil olan beş əsərdən biridir. "Azəristan ölkəsi" he­­ka­­yəsindən başqa, "Şərq hekayətləri" toplusuna Zərdüşt, Budda haq­­qın­da və İslam dini mövzusunda, Tövrat və İncil motivləri əsasın­da yazılmış daha dörd dini-fəlsəfi və ədəbi-bədii əsər - "Pratyeka­bud­dha", "Kralın ən yaxşı şərabını saxladığı qab", "Mübarizə apa­ran qüvvələr" və "Qadın" hekayətləri daxildir.

II Dünya müharibəsi illərində V.Kreve və ailəsi bir yandan bol­şeviklərin, digər tərəfdən isə alman faşistlərinin təqiblərinə məruz qa­lıb. 1944-cü ildə sovet ordusu Kaunasa yaxınlaşanda, bu dəfə Sovet həbs düşərgəsinə düşməmək üçün ailəsi ilə birgə Qərbə mühacirət etməyə məcbur olub, 1947-ci ildə isə Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçür və ömrünün sonu­na qədər Pensilvaniya Universitetində slavyan dilləri və dün­ya ədə­biyyatı üzrə professor kimi mühazirələr oxuyub. V.Kreve 1954-cü il iyulun 7-də ABŞ-ın Pensilvaniya ştatının Sprinqfild (Filadel­fiya ya­x­ınlığında) şəhərində vəfat edib.

Yenililklər
03.06.20
Arif Məlikovun qəbirüstü abidəsi ucaldılıb
03.06.20
“Azərbaycan ədəbiyyatında alleqoriya” monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.06.20
Yeni Azərbaycan kinosunun ABŞ-da qazandığı uğur
02.06.20
Bədirxan Əhmədli - Romantizm: bütün yönləri ilə
02.06.20
Cəlil Cavanşir: "Bəşəri, intellektual ədəbiyyat yaratmaq iddiam yoxdur" - Müsahibə
02.06.20
“Dünya ədəbiyyatı”nın yeni sayı - “Elmi baxış”
02.06.20

Dövlət Rəsm Qalereyası tədbirlərini onlayn formatda davam etdirir

02.06.20
Əlyazmalar İnstitutu: “Müqəddəs zilhiccə bayramları” kitabı nəşr olunub
01.06.20
Adın zirvələrə çoxdan yazılıb...
30.05.20
Səxavət Sahil - Mənəvi qonorar
27.05.20
Kino strukturları Mədəniyyət Nazirliyindən ayrılsın - kino pullarının yeyilməsinin qarşısını almaq yolu...
27.05.20
Elçin İbrahimov - Bir dəfə danışdığımız dil heç zaman unudulmaz!
27.05.20
1918-1920-ci illərdə nəşr edilmiş “Azərbaycan” qəzeti latın qrafikalı əlifbaya transliterasiya olunur
27.05.20
Fəxri Müslüm - Mən ölsəm, içimdən öləcəm
26.05.20
Azərbaycanda Kino Şurası yaradıldı
14.05.20
Qafqaz Albaniyası abidəsi biganəliyin qurbanı olub
14.05.20
“Azərbaycan coğrafi adları ingilis dilində” kitabı nəşrə hazırlanır
14.05.20
Əlyazmaların elektron kitabxanasının yaradılması işi davam etdirilir
12.05.20
Rumıniyalı məşhur şairin kitabı Bakıda nəşr edildi
12.05.20
Dünya ədəbiyyatına dair fundamental əsər
12.05.20
Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının 9-cu cildi nəşr edilib
12.05.20
Türkiyədə hər biri 500 illik tarixə sahib iki ədəd "İncil" tapılıb
11.05.20
Mərahim Nəsib - Sinif yoldaşım intihar edəndə sevdiyim qız nişanlandı
11.05.20
Fəxri Müslüm - Söhrab Tahirin əziz xatirəsinə
07.05.20
“Ulduz” jurnalının Məhəmməd Hadiyə həsr edilə xüsusi buraxılışı çap edilib
07.05.20
Fərid Hüseynin miniatür şeirlər kitabı çap olunub
07.05.20
Azad Qaradərilidən yeni ktab: “Qadağan zonası”
07.05.20
Rəbiqədən yeni kitab:“Çətirlərin qiyamı”
13.04.20
SURDO TV internet kanalı fəaliyyətə başladı – VİDEO
10.04.20
Mucru.art fəaliyyətə başladı
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
16.03.20
Elmira Axundova - Məmməd Orucun "Oyun havası"
15.03.20
Anar: “Koronavirusa görə yaşlı üzvlərimizin işə gəlməsinə məhdudiyyət qoyulacaq”
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.