«ATV Kitab» seriyasından - «Azəristan ölkəsi»
18.12.15

«ATV Kitab» seriyasının növbəti nəşri – görkəmli Litva yazıçısı Vinstas Krevenin «Azəristan ölkəsi» kitabı «Parlaq imzalar» nəşriyyatında nəfis tərtibat və yüksək poliqrafik keyfiyyətlə işıq üzü görüb. «ATV Kitab» layihəsinin rəhbəri Səlim Babullaoğlu Adalet.az-a eksklüziv açıqlamasında bildirib ki, kitabı dilmizə  Litva Azərbaycanlıları Cəmiyyətinin sədri, tanınmış publisisit, tərcüməçi Mahir Həmzəyev çevirib: «Olduqca vacib kitabdır və uğurlu tərcümədir ki, biz buna görə Mahir müəllimə təşəkkürümüzü bildiririk… Düşünürəm, bu əsər təkcə ədəbiyyatsevərlərin deyil, ötən əsrin əvvəllərindəki tariximizi öyrənmək, görmək istəyən tarixçi-mütəxəssislər üçün də əvəzsiz mənbə olacaq. Bilirsiniz, bu kitabda erməni xislətini ifşa edən çoxlu məqamlar var. Özü də bunu azərbaycanlı yox, bir litvalı, həm də sıradan olmayan bir insan - böyük mütəfəkkir və ziyalı yazıb. Təxminən yüz il əvvəl…»

"Parlaq imzalar” nəşriyyatının direktoru Nurman Tariq də kitabın nəşrini əlamətdar hadisə hesab edir: "Bu kitab bizə, öz tariximizə, mədəniyyətimizə, bütövlükdə həyatımıza başqalarının gözü ilə baxmaq imkanı verəcək. Bizi - azərbaycanlıları başqaları kənardan necə görür? Bu vacib sualın cavabını tapacayıq".

"ATV Kitab”  layihəsinin redaksiya heyətinə Vüqar Qaradağlı (sədr), Məsiağa Məhəmmədi, Cavanşir Yusifli,  İlqar Fəhmi, Səlim Babullaoğlu (layihə rəhbəri),  Seyfəddin Hüseynli və Dilman Şahmərdanlı daxildir. Buraxılışa məsul "Parlaq imzalar” nəşriyyatının direktoru Nurman Tariqdir. Kitabın redaktoru tanınmış ədəbiyyatçünas, tərcüməçi Seyfəddin Hüseynlidir.

Tәrcümә  Bәdii Tәrcümә vә Әdәbi Әlaqәlәr Mәrkәzinin iştirakı ilә hazırlanıb.

Vintsas Kreve (1882-1954) Mitskeviçyus XX əsr Litva ədə­biyyatının ən məşhur klassiklərindən biridir. Öz yaradıcılığında Avropa universallığını və janr müxtəlifliyini çoxşaxəli və çoxsəsli şəkildə əks etdirmiş ilk Litva yazıçısı kimi milli idealizm yön­lü ədəbiyyata dramatik əhatəlilik və klassik dolğunluq gətirən V.Kreve ən məş­hur milli psixoloji surətlərin və milli üslubun yaradıcısı sayılır.

V.Krevenin həyat və yaradıcılığının, elmi-pedaqoji, mədəni-maarif və ictimai-siyasi fəaliyyətinin on bir ilə yaxın dövrü (1909-1920) sıx şəkildə Azərbaycanla bağlı olub. O, həmin dövrdə - 1909-1920-ci illərdə 1-ci Bakı realnı məktəbində rus dili və ədəbiyyatı müəllimi işləyib. 1911-ci ildən başlayaraq Kre­ve eyni zamanda Bakı Marianna qızlar gimnaziyasında da dərs de­yib. 1912-ci ildə realnı məktəbindəki əsaslı kitabxananın müdiri təyin olu­nub, 1914-1916-cı illərdə bu məktəbin pedaqoji şurasının katibi, 1917-1920-ci illərdə isə şuranın sədri seçilib.

Həmin illərdə Bakı realnı gimnaziyasında Azərbaycan dili və ədə­biyyatı müəllimi işləyən böyük pedaqoq və yazıçı Abdulla Şaiqlə (1881-1959) Krevenin yaxın dostluq və yaradıcılıq münasibəti yaranıb. A. Şaiq öz xatirələrində minnətdarlıq hissi ilə yazır ki, Litva ya­zı­çısı onun ədəbi görüş dairəsinin genişlənməsində və dünya ədəbiy­ya­tı xəzinəsini öyrənməsində böyük əmək sərf etmiş və çox mü­hüm rol oynayıb.

Sonralar Azərbaycanda yazıçı, jurnalist, həkim, iqtisadçı, alim-pedaqoq, ictimai xadim kimi tanınan bir çox azərbaycanlı şagird və tə­lə­bələrin - Tağı Şahbazinin, Ruhulla Axundovun, Abdulla Şıxlins­ki­nin, Abdulla Şahbazovun, Həbib Talışinskinin, Qulaməli Həsənovun, Hadı Əliyevin, Səməndər Axundovun və başqalarının mütərəqqi dün­yagörüşlərinin formalaşmasında, ədəbi-estetik və elmi-nəzəri baxış­la­rı­nın düzgün istiqamətdə təşəkkül tapmasında və beləliklə, görkəmli Azərbaycan ziyalılarının yetişməsində V.Kreve böyük rol oyna­yıb.

1918-ci ildə Azərbaycan və Litva öz Dövlət müstəqilliklərini bə­yan etdikdən sonra V.Kreve fəaliyyətini əsasən, Litva - Azərbaycan döv­lətlərarası münasibətlərinin təşəkkül tapmasına yönəldib, Litva Döv­lətinin Azərbaycan Respublikasında rəsmi nümayəndəliyinin təsis olun­masında bilavasitə iştirak edib.

V. Krevenin həyat və fəaliyyətinin Bakı dövrü, bir yazıçı və dra­maturq kimi onun yaradıcılığının ən məhsuldar dövrü hesab olunur. Bir çox məş­hur əsərlərini - "Şarunas" dramını, "Skirgayla" və "Kürəkən" pyes­lə­ri­ni, "Daynava diyarı qocalarının rəvayətləri"ni və "Küləşlə örtülmüş dam altında" adlı toplusunu təşkil edən nəsr əsərlərinin əksəriyyətini: "Göy və yer oğulları" roman-epopeyanın böyük hissəsini o, məhz Bakıda yazıb. Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, V.Krevenin Bakıda Şərq möv­zu­sunda yazdığı əsərləri onun ədəbi irsində müstəsna yer tutur, Qərb-Şərq mədəniyyətlərarası dialoqu kontekstində mühüm əhəmiyyət kəsb edir və nüfuzlu kreveşünas alimlərin fikrincə, həmin əsərlər V.Kre­ve­nin bütün ya­radıcılıq xəzinəsinin ideya-fəlsəfi açarı hesab olunur. V.Kreve bu əsər­lərilə Litva milli mədəniyyəti tarixində ilk dəfə olaraq Lit­va ədə­biy­yatının dünya ədəbiyyatının fəal bir hissəsi, dünya ədəbi pro­se­si­nin tamhüquqlu iştirakçısı olduğunu göstərmişdir. Həmin əsərlərin bir qismi V.Kre­venin məşhur "Şərq hekayətləri" adlı kitabını təşkil edir.

Azərbaycan tarixi və milli-mənəvi dəyərləri, məişəti, dini adət-ənənələri və təbiəti mövzusunda yazılmış "Azəristan ölkəsi" adlı he­ka­yət də bu kitaba daxil olan beş əsərdən biridir. "Azəristan ölkəsi" he­­ka­­yəsindən başqa, "Şərq hekayətləri" toplusuna Zərdüşt, Budda haq­­qın­da və İslam dini mövzusunda, Tövrat və İncil motivləri əsasın­da yazılmış daha dörd dini-fəlsəfi və ədəbi-bədii əsər - "Pratyeka­bud­dha", "Kralın ən yaxşı şərabını saxladığı qab", "Mübarizə apa­ran qüvvələr" və "Qadın" hekayətləri daxildir.

II Dünya müharibəsi illərində V.Kreve və ailəsi bir yandan bol­şeviklərin, digər tərəfdən isə alman faşistlərinin təqiblərinə məruz qa­lıb. 1944-cü ildə sovet ordusu Kaunasa yaxınlaşanda, bu dəfə Sovet həbs düşərgəsinə düşməmək üçün ailəsi ilə birgə Qərbə mühacirət etməyə məcbur olub, 1947-ci ildə isə Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçür və ömrünün sonu­na qədər Pensilvaniya Universitetində slavyan dilləri və dün­ya ədə­biyyatı üzrə professor kimi mühazirələr oxuyub. V.Kreve 1954-cü il iyulun 7-də ABŞ-ın Pensilvaniya ştatının Sprinqfild (Filadel­fiya ya­x­ınlığında) şəhərində vəfat edib.

Yenililklər
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
02.12.21
“Vərqa və Gülşa” miniatür əlyazmasında yer alan illüstrasiyaların nəşr edildiyi kitabın təqdimatı olub
02.12.21
Bölgələrə kitabla gəlirik! – Şəmil Sadiqin yazısı…
01.12.21
“Aşıq sənətinin Ələsgər zirvəsi” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
27.11.21
Kənan Hacı - Yazı sənətinin tarixi
24.11.21
Təranə Vahidin “Qarışqa təqvimi” çap olunub
23.11.21
Muni Vitçer - Altıncı Ayın qızı Nina    
23.11.21
İlk dəfə olaraq “Arı” və “Mirat” satirik jurnalları transfoneliterasiya edilərək yeni əlifbada toplu halında nəşr edilib
22.11.21
Cəmşid Cəmşidovun tərcüməsində Muni Vitçerin əsəri çap olundu
22.11.21
Turan Yazqan: Türk dünyasının səsi
17.11.21
“Nizami Gəncəvi sözünün orbitində” kitabının təqdimatı keçirilib
17.11.21
Türkiyənin məşhur şairi Sezai Karakoç vəfat edib
17.11.21
“Nizami Gəncəviyə məktub” beynəlxalq esse müsabiqəsi elan olunur
17.11.21
Elçin Hüseynbəylinin “Vida” romanı çap olunub
17.11.21
BAFTA qısa filmləri Bakıda nümayiş olunacaq
11.11.21
“Nizami Gəncəvinin poetik portreti” kitabı nəşr olunub
11.11.21
“Şərq irsi” adlı Beynəlxalq Müasir İncəsənət Sərgisi açılacaq
08.11.21
Kənan Hacı - Ekspress qatarında eksperimental mozaika
08.11.21
Fəxri Uğurlu - Klassikanı diri saxlamaq
08.11.21
"Şuşa" sənədli filminin təqdimatı olub
08.11.21
4+4: rəqəmsal namə
08.11.21
İsfar Sarabski Parisdə iki gün konsert verib
05.11.21
“Hədəf Nəşləri”nin təsisçisi Şəmil Sadiqin ƏDV ilə bağlı müzakirələrə əlavə və dəyişiklərlə bağlı təklifləri
05.11.21
Kənan Hacı - Yazıçılarımız nəyi bacarmır?
04.11.21
Qələbə ilə bitən ilk roman
04.11.21
Ədəbiyyat İnstitutunda Məhəmməd İqbalın “Seçilmiş əsərləri”nin təqdimatı keçirilib
04.11.21
Azad Qaradərəli - Qara sevda
03.11.21
"Qarabağın qara kitabı" və "Qarabağ - qələbəyə doğru" kitablarının təqdimat mərasimi keçirilib
03.11.21
Kənan Hacının “Hakimə açılan atəş” romanı oxucularıın böyük marağına səbəb olub
02.11.21
“Şuşa, sən azadsan!” və “Biz” filmləri təqdim olunacaq
02.11.21
Rusiyanın Tretyakov Qalereyasında Tahir Salahovun sərgisi açılıb
02.11.21
Şamaxıda Yaradıcılıq Mərkəzi istifadəyə verilib
01.11.21
Altı əsr yaşı olan xalça 5,4 milyon dollara satışa çıxarılacaq
01.11.21
Nizami Kino Mərkəzində “Fulya” sənədli filminin premyerası olub
01.11.21
Zahid Sarıtorpağın İranda kitabı çap olunub
01.11.21
Vidadi Babanlının "Sabaha ismarıc" adlı romanı çap olunub
01.11.21
Poetik diktatura - Firuz Mustafa yazır
26.10.21
Çempion idmançı, istedadlı aktyor və doktorant
25.10.21
Azad Qaradərəli -  Zəngəzur ağacları
24.10.21
I Sumqayıt Kitab Sərgisi keçiriləcək
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.