«ATV Kitab» seriyasından - «Azəristan ölkəsi»
18.12.15

«ATV Kitab» seriyasının növbəti nəşri – görkəmli Litva yazıçısı Vinstas Krevenin «Azəristan ölkəsi» kitabı «Parlaq imzalar» nəşriyyatında nəfis tərtibat və yüksək poliqrafik keyfiyyətlə işıq üzü görüb. «ATV Kitab» layihəsinin rəhbəri Səlim Babullaoğlu Adalet.az-a eksklüziv açıqlamasında bildirib ki, kitabı dilmizə  Litva Azərbaycanlıları Cəmiyyətinin sədri, tanınmış publisisit, tərcüməçi Mahir Həmzəyev çevirib: «Olduqca vacib kitabdır və uğurlu tərcümədir ki, biz buna görə Mahir müəllimə təşəkkürümüzü bildiririk… Düşünürəm, bu əsər təkcə ədəbiyyatsevərlərin deyil, ötən əsrin əvvəllərindəki tariximizi öyrənmək, görmək istəyən tarixçi-mütəxəssislər üçün də əvəzsiz mənbə olacaq. Bilirsiniz, bu kitabda erməni xislətini ifşa edən çoxlu məqamlar var. Özü də bunu azərbaycanlı yox, bir litvalı, həm də sıradan olmayan bir insan - böyük mütəfəkkir və ziyalı yazıb. Təxminən yüz il əvvəl…»

"Parlaq imzalar” nəşriyyatının direktoru Nurman Tariq də kitabın nəşrini əlamətdar hadisə hesab edir: "Bu kitab bizə, öz tariximizə, mədəniyyətimizə, bütövlükdə həyatımıza başqalarının gözü ilə baxmaq imkanı verəcək. Bizi - azərbaycanlıları başqaları kənardan necə görür? Bu vacib sualın cavabını tapacayıq".

"ATV Kitab”  layihəsinin redaksiya heyətinə Vüqar Qaradağlı (sədr), Məsiağa Məhəmmədi, Cavanşir Yusifli,  İlqar Fəhmi, Səlim Babullaoğlu (layihə rəhbəri),  Seyfəddin Hüseynli və Dilman Şahmərdanlı daxildir. Buraxılışa məsul "Parlaq imzalar” nəşriyyatının direktoru Nurman Tariqdir. Kitabın redaktoru tanınmış ədəbiyyatçünas, tərcüməçi Seyfəddin Hüseynlidir.

Tәrcümә  Bәdii Tәrcümә vә Әdәbi Әlaqәlәr Mәrkәzinin iştirakı ilә hazırlanıb.

Vintsas Kreve (1882-1954) Mitskeviçyus XX əsr Litva ədə­biyyatının ən məşhur klassiklərindən biridir. Öz yaradıcılığında Avropa universallığını və janr müxtəlifliyini çoxşaxəli və çoxsəsli şəkildə əks etdirmiş ilk Litva yazıçısı kimi milli idealizm yön­lü ədəbiyyata dramatik əhatəlilik və klassik dolğunluq gətirən V.Kreve ən məş­hur milli psixoloji surətlərin və milli üslubun yaradıcısı sayılır.

V.Krevenin həyat və yaradıcılığının, elmi-pedaqoji, mədəni-maarif və ictimai-siyasi fəaliyyətinin on bir ilə yaxın dövrü (1909-1920) sıx şəkildə Azərbaycanla bağlı olub. O, həmin dövrdə - 1909-1920-ci illərdə 1-ci Bakı realnı məktəbində rus dili və ədəbiyyatı müəllimi işləyib. 1911-ci ildən başlayaraq Kre­ve eyni zamanda Bakı Marianna qızlar gimnaziyasında da dərs de­yib. 1912-ci ildə realnı məktəbindəki əsaslı kitabxananın müdiri təyin olu­nub, 1914-1916-cı illərdə bu məktəbin pedaqoji şurasının katibi, 1917-1920-ci illərdə isə şuranın sədri seçilib.

Həmin illərdə Bakı realnı gimnaziyasında Azərbaycan dili və ədə­biyyatı müəllimi işləyən böyük pedaqoq və yazıçı Abdulla Şaiqlə (1881-1959) Krevenin yaxın dostluq və yaradıcılıq münasibəti yaranıb. A. Şaiq öz xatirələrində minnətdarlıq hissi ilə yazır ki, Litva ya­zı­çısı onun ədəbi görüş dairəsinin genişlənməsində və dünya ədəbiy­ya­tı xəzinəsini öyrənməsində böyük əmək sərf etmiş və çox mü­hüm rol oynayıb.

Sonralar Azərbaycanda yazıçı, jurnalist, həkim, iqtisadçı, alim-pedaqoq, ictimai xadim kimi tanınan bir çox azərbaycanlı şagird və tə­lə­bələrin - Tağı Şahbazinin, Ruhulla Axundovun, Abdulla Şıxlins­ki­nin, Abdulla Şahbazovun, Həbib Talışinskinin, Qulaməli Həsənovun, Hadı Əliyevin, Səməndər Axundovun və başqalarının mütərəqqi dün­yagörüşlərinin formalaşmasında, ədəbi-estetik və elmi-nəzəri baxış­la­rı­nın düzgün istiqamətdə təşəkkül tapmasında və beləliklə, görkəmli Azərbaycan ziyalılarının yetişməsində V.Kreve böyük rol oyna­yıb.

1918-ci ildə Azərbaycan və Litva öz Dövlət müstəqilliklərini bə­yan etdikdən sonra V.Kreve fəaliyyətini əsasən, Litva - Azərbaycan döv­lətlərarası münasibətlərinin təşəkkül tapmasına yönəldib, Litva Döv­lətinin Azərbaycan Respublikasında rəsmi nümayəndəliyinin təsis olun­masında bilavasitə iştirak edib.

V. Krevenin həyat və fəaliyyətinin Bakı dövrü, bir yazıçı və dra­maturq kimi onun yaradıcılığının ən məhsuldar dövrü hesab olunur. Bir çox məş­hur əsərlərini - "Şarunas" dramını, "Skirgayla" və "Kürəkən" pyes­lə­ri­ni, "Daynava diyarı qocalarının rəvayətləri"ni və "Küləşlə örtülmüş dam altında" adlı toplusunu təşkil edən nəsr əsərlərinin əksəriyyətini: "Göy və yer oğulları" roman-epopeyanın böyük hissəsini o, məhz Bakıda yazıb. Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, V.Krevenin Bakıda Şərq möv­zu­sunda yazdığı əsərləri onun ədəbi irsində müstəsna yer tutur, Qərb-Şərq mədəniyyətlərarası dialoqu kontekstində mühüm əhəmiyyət kəsb edir və nüfuzlu kreveşünas alimlərin fikrincə, həmin əsərlər V.Kre­ve­nin bütün ya­radıcılıq xəzinəsinin ideya-fəlsəfi açarı hesab olunur. V.Kreve bu əsər­lərilə Litva milli mədəniyyəti tarixində ilk dəfə olaraq Lit­va ədə­biy­yatının dünya ədəbiyyatının fəal bir hissəsi, dünya ədəbi pro­se­si­nin tamhüquqlu iştirakçısı olduğunu göstərmişdir. Həmin əsərlərin bir qismi V.Kre­venin məşhur "Şərq hekayətləri" adlı kitabını təşkil edir.

Azərbaycan tarixi və milli-mənəvi dəyərləri, məişəti, dini adət-ənənələri və təbiəti mövzusunda yazılmış "Azəristan ölkəsi" adlı he­ka­yət də bu kitaba daxil olan beş əsərdən biridir. "Azəristan ölkəsi" he­­ka­­yəsindən başqa, "Şərq hekayətləri" toplusuna Zərdüşt, Budda haq­­qın­da və İslam dini mövzusunda, Tövrat və İncil motivləri əsasın­da yazılmış daha dörd dini-fəlsəfi və ədəbi-bədii əsər - "Pratyeka­bud­dha", "Kralın ən yaxşı şərabını saxladığı qab", "Mübarizə apa­ran qüvvələr" və "Qadın" hekayətləri daxildir.

II Dünya müharibəsi illərində V.Kreve və ailəsi bir yandan bol­şeviklərin, digər tərəfdən isə alman faşistlərinin təqiblərinə məruz qa­lıb. 1944-cü ildə sovet ordusu Kaunasa yaxınlaşanda, bu dəfə Sovet həbs düşərgəsinə düşməmək üçün ailəsi ilə birgə Qərbə mühacirət etməyə məcbur olub, 1947-ci ildə isə Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçür və ömrünün sonu­na qədər Pensilvaniya Universitetində slavyan dilləri və dün­ya ədə­biyyatı üzrə professor kimi mühazirələr oxuyub. V.Kreve 1954-cü il iyulun 7-də ABŞ-ın Pensilvaniya ştatının Sprinqfild (Filadel­fiya ya­x­ınlığında) şəhərində vəfat edib.

Yenililklər
18.07.19
“Plyus bədii yaradıcılıq” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
18.07.19
İradə Musayeva - Üçlü formul müəmmasına düzəliş... 
18.07.19
Etimad Başkeçid yazır - Qırxayaq hər addımını düşünsəydi...
18.07.19
Nəsiminin dilinin dialektoloji tədqiqinə həsr olunmuş yeni kitab çap olunub
18.07.19
Azərbaycanda ilk dəfə türkdilli əlyazmaların toplu kataloqu nəşr olunub
18.07.19
Yazıçı Andrea Kamilleri vəfat edib
17.07.19
Yeni kitab: “Dilin elmi və estetik problemləri”
17.07.19
Aşıq sənətinə həsr olunmuş növbəti kitab işıq üzü görüb
16.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
16.07.19
“Qoşa qanad: VI Fizika və lirika konfransı” keçirilib
15.07.19
The Guardian: Audiokitab mütaliənin gələcəyidir
15.07.19
Azərbaycanda növbəti Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat Festivalı keçiriləcək
12.07.19
Alber  Kamyunun "Xoşbəxt ölüm" kitabı çap olunub
12.07.19
Fərid Hüseyn AYB-nin Gənclər Şurasının sədri seçildi
12.07.19
Nəsiminin qəzəl və rübailəri Moldovada nəşr olundu
11.07.19
Məczub Təbrizinin “Divan”ı Təbrizdə nəşr olunub
11.07.19
Məmməd Səid Ordubadinin "Qanlı Sənələr"i çap olunub
11.07.19
Dillər Universitetində Səlim Babullaoğlunun almanca kitabının müzakirəsi
10.07.19
Şəhla Aslan yazır - Eynşteyn və nağıllar
10.07.19
"Ulduz" jurnalının növbəti sayı işıq üzü görüb
10.07.19
Ağstafada tarixi abidənin dağıdılması ilə bağlı araşdırma aparılır
10.07.19
Vudi Allen ilk dəfə “La Skala”da opera səhnələşdirib
09.07.19
Andre Moruanın kitabı Mahir N. Qarayevin tərcüməsində
09.07.19
Əyyub Məmmədov - Vaxt azalıb, gecikirsən ay ürək
08.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər - Siyahı
08.07.19
Azərbaycanın Xan Sarayı və Şəkinin tarixi mərkəzi UNESKO-nun Dünya İrs Siyahısına salınıb
05.07.19
“Azərbaycan musiqi tarixi” çoxcildliliyinin növbəti cildi çapdan çıxıb
05.07.19
Avropa Şurasında “Əbədi ezamiyyət” sənədli filmi nümayiş etdirilib
04.07.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Yunus Oğuzun “Səfəvi Şeyxi” tarixi romanının təqdimatı olub
04.07.19
Akşin Xəyal - Yad əl, doğma sığal
04.07.19
Yaşar Bünyadın yeni kitabının təqdimat mərasimi olacaq
03.07.19
Gülnar Səma şöbə müdiri təyin edilib
03.07.19
Bakıda keçiriləcək "LiFFt" festivallar festivalının seçim müsabiqəsi başladı
03.07.19
Bakıda “Azərbaycan mədəni irsi Luvr Muzeyində” adlı sərgi təşkil olunub
28.06.19
Gənc şair Oğuz Ayvazın "Adını pıçıldadığım” adlı yeni şeirlər kitabı işıq üzü görüb
28.06.19
“Metafizika” jurnalının 2019/2- ci sayı işıq üzü görüb
28.06.19
Nəsiminin dini-fəlsəfi görüşləri
28.06.19
İstiqlal Muzeyində “Azərbaycan: Tolerantlıq ünvanı” adlı sərgi açılacaq
28.06.19
Əbülfəs Qarayev: Azərbaycandakı bir neçə məkanın UNESKO-nun Dünya İrs Siyahısına salınmasını təklif edəcəyik
27.06.19
Vasif Əlihüseyn - Ən gözəl rəsmini çəkdim
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.