Mirmehdi Ağaoğlu: Nobel kimi seçir?

15.10.16

2016-cı il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatının sahibinin adı dünən açıqlandı. Bu, dünyanın daha çox rok musiqiçisi kimi tanıdığı Bob Dilan idi.
 
Doğrusu bu qərar məni də təəccübləndirdi. Axı, necə olur ki, dünyada Milan Kundera, Adonis, Haruki Murakami kimi qələm adamları qala-qala Nobeli Bob Dilan alır?
 
Və ya rokçunun vətənində Filip Rot, Don Delilo, Coys Kerol Oats, Pol Oster kimi nəhənglər dura-dura Amerikanı Nobel siyahısına Bob Dilanlamı salmaq olar?
 
Görünür, Nobel Komitəsi üçün bu bir-birindən fərqli adlar heç bir əhəmiyyət daşımır. Məsələn, Nobelə maraqlı deyil ki, Milan Kundera kimi nəhəng imzanın adı Nobellə hallansın. O, özü istəyir, kimin adı Nobellə yanaşı çəkilsin, kimin adı çəkilməsin. Lap “Gərək imam istəsin...” məsəlindəki kimi.
 
Nobellə bağlı bir məsələ də yadıma düşdü, yazım. Borxesin adı namizədlər arasında dəfələrlə hallansa da komitə hər dəfə başqa yazıçını nobelləndirirmiş. Buna görə Borxes zarafatla deyərmiş: “Mənə Nobel mükafatı verməmək milli Skandinaviya ənənəsinə çevrilib.”
 
Biz qəliblərlə yaşamağı öyrənmişik. Hamıya yarlıq yapışdırmağı sevirik. Hansısa bir şair nə vaxtsa roman yazırsa ona yazıçı demərik. Lap “Hər və sülh”ü yazsa belə. Məsələn, Ramiz Rövşən şeirlə yanaşı nəsr əsərləri də yazıb. Amma biz onun nəsrini xatırlamırıq, heç yerdə “şair-yazıçı” demirik, şairdir, vəssalam. Bəzən də tərsinə olur. Roman yazan bir qələm adamının şeirlərini ciddi qəbul etmirik. Həmin adamların ikinci işinə hobbisi kimi baxırıq.
 
Səbəb isə yuxarıda dediyim kimi çox sadədir. Biz qəliblərlə düşünməyi sevirik. Görünür, Nobel komitəsi belə düşünmür. Onlar bu cür qəliblərlə işləməyi sevmirlər. Məsələn, 1953-cü ildə Uinston Çörçill də ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını bu məqsədlə vermişdilər. Onlar Çörçilin memuarlarındakı bədii siqləti qiymətləndirmişdilər. Nə olsun ki, Çörçill dünyanın yaddaşında siyasətçi kimi qalıb.
 
Bob Dilan dünya rok tarixinin canlı əfsanəsi sayılsa da mahnı mətnləri Amerikada, eləcə də dünyada etirazçı sözün, müharibəyə qarşı hayqırışların öndəgedəni, ruporu olub. Bob Dilanın Vyetnam müharibəsinə qarşı, Karib dənizi böhranına qarşı, irqçiliyə qarşı yazdığı musiqilər təkcə etirazçı olduğuna görə yox, həm də yüksək poetik gücə malik olduğuna görə qiymətləndirilib.
 
Və dünya Nobel Komitəsi onun bu istedadını, bu zəhmətini unutmayıb.
 
O gün olsun Nobel komitəsi bizim sənətkarlardan da öz siyahısında görmək istəsin. Musiqiçiləri demirəm. /kulis.az/

Yenililklər
12.09.19
Ayhan Miyanalı - 40-ncı sınaq
12.09.19
Rəşad Məcidin “Qələmsiz yazılanlar”ı
12.09.19
İsa Həbibbəylinin yeni monoqrafiyası çap olunub
06.09.19
Naxçıvan Dövlət Tarix muzeyi - 95
06.09.19
Ramil Əhmədin “İki Şəhərin Yazıları” adlı kitabının təqdimat və imza günü keçiriləcək
01.09.19
Esmira Fuad - Faniliyin poetik tarixi
01.09.19
Regina Deriyeva - Uşaqlıq-xəzinəsidir gözyaşlarının
19.08.19
Fərid Hüseynin kitabı Serbiyada nəşr edilib
30.07.19
Güclü insan sorağında - Əhməd bəy Ağaoğlu-150
30.07.19
Azərbaycan-Qırğız ədəbi əlaqələrində yeni səhifə
29.07.19
“Türk dilləri araşdırmaları” jurnalının ilk nömrəsi işıq üzü görüb
29.07.19
Əhməd bəy Ağaoğluna həsr olunan konfrans keçiriləcək
29.07.19
“Qoşa qanad” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
29.07.19
Ədəbiyyat İnstitutu Avrasiya Türk Araşdırmaları İnstitutu ilə memorandum imzaladı
26.07.19
“Hüseyn Cavid əbədiyyəti” mövzusunda respublika elmi konfransı keçiriləcək
26.07.19
Məhəmməd Tanhu - 8-ci günün qeydləri
26.07.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Qırğızıstan yazıçıları ilə görüş təşkil olunub
24.07.19
XI Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında 11 ölkədən musiqiçilər çıxış edəcək
24.07.19
Nemətullah Naxçıvaninin “Şərhi-Gülşəni-raz” əsərinin iki müxtəlif nüsxəsi əldə edilib
24.07.19
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması Türkiyədə nəşr olunub
23.07.19
Prezident Murad Köhnəqalaya ev verdi
23.07.19
Svetlana Alekseyiviçin növbəti romanı yayımlanıb
23.07.19
Amerikalı yazıçı-satirik vəfat edib
22.07.19
Tanınmış jurnalist Amil Novruzovun 60 illiyinə
22.07.19
Aida Feyzullayevanın “Komparativistikanın işığında” kitabı işıq üzü görüb
22.07.19
"Gənc Qırğız şeiri antologiyası" Bakıda və Bişkekdə təqdim olunacaq
22.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
22.07.19
“Türkologiya” jurnalının əlavəsi akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyinə həsr ediləcək
18.07.19
“Plyus bədii yaradıcılıq” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
18.07.19
İradə Musayeva - Üçlü formul müəmmasına düzəliş... 
18.07.19
Etimad Başkeçid yazır - Qırxayaq hər addımını düşünsəydi...
18.07.19
Nəsiminin dilinin dialektoloji tədqiqinə həsr olunmuş yeni kitab çap olunub
18.07.19
Azərbaycanda ilk dəfə türkdilli əlyazmaların toplu kataloqu nəşr olunub
18.07.19
Yazıçı Andrea Kamilleri vəfat edib
17.07.19
Yeni kitab: “Dilin elmi və estetik problemləri”
17.07.19
Aşıq sənətinə həsr olunmuş növbəti kitab işıq üzü görüb
16.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
16.07.19
“Qoşa qanad: VI Fizika və lirika konfransı” keçirilib
15.07.19
The Guardian: Audiokitab mütaliənin gələcəyidir
15.07.19
Azərbaycanda növbəti Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat Festivalı keçiriləcək
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.