İlqar Əlfi - Rüşvət alınır, yoxsa verilir?
03.11.17

(DYP-də maşını addan-ada keçirən

ahıl vətəndaşın düşüncələri)

Səs-küydən qulaq tutulurdu... Beş-on cavan                                         
üzə durmuşdu. “Dədə-baba” qaydasıyla,
“el adəti”lə tələb olunan rüşvəti verməmək
üçün mübahisədə idilər. Əlində tutduqları
sənədləri silkələyə-silkələyə, polisin gözünə
soxan kim, handa bir vəkildən daha arqumentli,
daha kəsərli çıxış edən kim, 102-yə
 zəng vuracağı ilə hədələyən kim...

Ritorik, yəni birbaşa cavab tələb etməyən sualdır, amma mən onu cavablandırmağa çalışacam.
Rüşvət verilir. Verilməsə, heç bir halda alına bilməz. Amma alınmasa da, əlində pul, onu verərək çətin işini asan etmək üçün məmur gəzənlər olacaq.
Mənim aləmimdə sağalmaq istəyən cəmiyyət üçün rüşvət vermək istəyənlər almaq istəyənlərdən daha təhlükəlidir və əslində cinayət məsuliyyətinə ilk növbədə onları cəlb etmək lazımdır. Çünki əslində, rüşvət verib işini düzəldənlər səbəb olur ki, məmur artıq boynuna biçilmiş, müqabilində dövlətdən məvacib aldığı vəzifəsini icra etmək istəmir, insanların qanuni haqqını tanımamaq üçün min-bir bəhanə uydurur, bürokratik əngəllər yaradır. Bu isə heç bir halda rüşvət vermək istəməyən və yaxud buna imkanı olmayan bizlərin haqqını tapdalayır.
2011-ci il yəqin ki, Azərbaycanda korrupsiyayla birbaşa mübarizənin ilk ili kimi yaddaşlara düşəcək. Dövlət ortaya bir siyasi bir iradə qoymuşdu. İllər uzunu haqqımızın yeyilməsinə, ədalətsizliyə səbəb olan bir bəlaya qarşı mübarizəyə əslində yuxarıdan start verilmişdi. Rüşvətxor məmurlar həmin gündən qınlarına çəkilib oturdular. Ömründə ilk dəfə əlinə real iş görmək imkanı düşmüş müxalifət isə bütün ruporlarından “Yalandır! Gözdən pərdə asırlar!”- deyə, bar-bar bağırmağa başladı...
Yaxşı, fərz edək ki, müxalifətin vəzifəsi dövləti tənqid etmək, onun hər addımına şübhəylə yanaşmaqdır. Bəs biz – sadə insanlar nə etdik? Dünən rüşvəti çığırda-çığırda, aşkar alan, bu gün isə qınına çəkilmiş mənurlara rüşvətimizi vermək üçün onların qohum-əqrəbasını, yeddi arxadönənini axtarmağa girişdik.  Lap sovet dövrü kimi...
Bəri başdan deyim ki, mən bu mübarizənin uğuruna, onun səmimiyyətinə skeptik münasibət bəsləyənlərdən deyiləm, çünki yuxarıdan, siyasi iradəylə başlanacağını çoxdan duyurdum. Və indi də, bütün olanlara rəğmən, səhv etmədiyimi düşünürəm: Azərbaycan artıq kifayət qədər resursları olan, rüşvətlə mübarizə aparmağa qadir olacaq dərəcədə güclü dövlətdir. İndi bizim dövlət bu yolda məmur nəfsini yatıracaq qədər qanuni məvaciblər verməyə də qadirdir, “islaholunmazları” sıradan çıxarmağa da...
Bir sözlə, bu savaşın başlanması yalnız siyasi istəyə bağlı idi və həmin istək də artıq meydandadır. Təəssüf ki, indi meydanda olmayan bircə şey varsa, o da xalqın iradəsidir...
Mən elə bilirdim prezidentimizin bəlli çıxışının ertəsi günü bütün dövlət idarələrinin qabağı qanuni haqqını tələb edən camaatla dolu olacaq, amma olmadı. Bəlkə bir xalq olaraq biz rüşvətsiz yaşamaq ləyaqətinə malik deyilik?
Əlbəttə, rüşvət alaraq həyatını yaxşılaşdırmaq, zəhmətsiz gəlir əldə edib bu dünyanın nemətlərindən qarın və gözdolusu feyziyab olmaq istəyən məmurlar olub və yəqin hamılıqla rüşvətə “Yox!” deyəcəyimiz andan sonra da hələ uzun müddət, bəlkə də həmişə olacaq. Amma bir düşünün, sən verməsən, mən verməsəm, biz verməsək, nə alacaqlar, necə alacaqlar və kimdən alacaqlar? ...
Xatırlayırsınızsa, təxminən 15 il qabaq ABA adlı televiziya kanalı vardı; ordakı tok-şouların birində müzakirəyə rüşvət və korrupsiya mövzusu çıxarılmışdı. Ortaya “Rüşvətin kökünü necə kəsmək olar” sualı gələndə, qızğın polemika başladı. Onda mən bəlkə də hamıya bəsit, sadəlövh görünən bir şey dedim. Dedim ki, Azərbaycanda rüşvətin kökünü kəsmək çox asan şeydir. Yetər ki, sözü bir yerə qoyub rüşvət verməyək...
Onda opponentlərim mənim sadəlövhlüyümə başlarını buladılar və heç şübhə etmirəm ki, bu sətirləri oxuyanda hörmətli İlham Tumas da başını bulamaqdadır.
Amma mən eyni sözləri bu gün də təkrar edərdim.

Ay kişilər, biz bir xalq olaraq nə vaxtsa yaxşı bir iş görək də. Gəlin, rüşvət verməyək, sonra alsınlar görüm, necə alırlar!
Biz düzəlsək, məmurlarımız da düzələcək – biri Allah xofundan, ictimai qınaqdan, digəri prezidentin, rüşvət vermək istəməyənlərin qorxusundan düzələcək.

P.S.
İndi məsələn, Dövlət reyestr xidmətinin qarşısındakı uzun quyruqlarda rüşvət qadağasına deyinənlərin, “hayıf deyildi rüşvət – pulunu ver, işini gör!” deyənlərin felinə qətiyyən uymayın. Onlar yəqin özləri də “kiçik çaplı” rüşvətxordurlar və aldıqları kimi, vermək istəyirlər. Niyə “kiçik çaplı” deyirəm? Çünki “iri çaplı” rüşvətxorlar növbələrdə görünməzlər.
Mən isə xırda bir sənədin dalınca bir il gedib-gəlməyə də hazıram, “rüşvətsiz gömrüyün” “rüşvətli gömrükdən” baha olmasına da - təki kimsənin balasına haram yedirməyim...

P.P.S.
...Amma, mən dünən, bəlkə də ömrümdə ilk dəfə, yedirtdim.
Haqqını tələb edən o cavanları gördüm, sabahımıza bir ümid yarandı içimdə və o ümid elə bil yatırtdı məni.
Ahıllığımdan utandım (çox nahaq!), tanınmış sima olmağımdan utandım (çox nahaq!), iclasa gecikəcəyimi bəhanə gətirdim özümə (çox nahaq!).

Söz versəm ki, bir də belə iş tutmayacam, inanmayın. Kiçik oğlum artıq 6 dəfə sürürücülük vəsiqəsi almaq üçün imtahana girib və hər dəfə 6-7 bal yığıb, kəsilib...
Onu imtahandan keçirmək üçün 1000 manat pul istəyirlər. Mən də artıq maşın sürə bilmirəm, əsəblərim, səhhətim imkan vermir. Bir-iki kitabımı qoltuğuma vurub çalışdım generalla görüşəm, alınmadı – köməkçiləri qarşıma dildən çəpər çəkdi, hər qarışından şirin kəlmələr asılmış çəpər...

İndi, daha çarə yoxdur, pulu toplayıb verməliyəm (uşağın qulağından iraq!), oğlumun əsəblərini çöldən tapmamışam ki...
Sən allah, qoyun, bu pulu da verim, min dənə dərd-sərləri var, xərcləsinlər.
Amma bundan sonra, ay verdim ha!


İlqar Əlfi
[email protected]

Yenililklər
13.05.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Türkiyənin təsəvvüf alimlərilə görüş keçirilib
13.05.19
Musiqili Teatrda “Buratino” tamaşası nümayiş etdiriləcək
13.05.19
Ramiz Rövşən Bakı Kitab Mərkəzində oxucularla görüşdü
13.05.19
Azərbaycanın “Qarabağ” muğam qrupunun Ankarada konserti keçirilib
09.05.19
Rövşən Yerfi - Nəsimi niyə dahidir?
09.05.19
"Çöl Qala" Stokholmda təqdim olundu
07.05.19
Azərbaycan və Rusiyanın görkəmli təmsil ustalarının xatirəsi anılıb
07.05.19
Şair Dəmir Gədəbəyli vəfat etdi
06.05.19
Mətanət Vahid - Məhəmməd Hadinin irsi çağdaş ədəbiyyatşünaslıq müstəvisində
06.05.19
Romada Avropa ölkələrində təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin forumu keçiriləcək
06.05.19
BSU-da Hindistanlı türkoloqla görüş keçirilib
06.05.19
"Ulduz" jurnalının "Nəsimi" xüsusi sayı təqdim olundu
01.05.19
Türkiyəli tələbələr Bakı Mühəndislik Universitetində keçirilən konfransda iştirak edib
01.05.19
Anar Məcidzadə - Getdiyin o yollar qaytarmır səni 
30.04.19
Mərahim Nəsib - Rəhmətdən yağışa  gedən sevgi 
26.04.19
AMEA vitse-prezidenti: "Cəfər Cabbarlının romanı və məktubları tapılıb"
26.04.19
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin heykəlinin hazırlanması ilə bağlı müsabiqə elan olunub
24.04.19
“Bir gəncin manifesti” əsəri Tbilisidə gürcü oxuculara təqdim olunub
24.04.19
“Atatürk və Əhməd Ağaoğlu” adlı monoqrafiya çap olunub
24.04.19
Gülnar Səmanın “Sözümüz sözdür” kitabının təqdimatı keçirildi
23.04.19
23 aprel – Dünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Günüdür
23.04.19
“Almaz” yenidən təqdim edilib
23.04.19
Mərhum alim İlahə Məmmədlinin kitabı işıq üzü görüb
22.04.19
Üçlü formula yeni baxış
22.04.19
Nemət Mətin - Gülüş doğuran yalan
22.04.19
Qırğızıstanda “Oş – Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı”nın açılışı keçirilib
22.04.19
Şərif Ağayarın romanı Fransada çap olunacaq
18.04.19
Amerikada “Müasir Azərbaycan nəsri” antologiyasi çap olundu
18.04.19
Gənc şairin "Bir ovuc suda" kitabı təqdim olundu
18.04.19
İstanbulda Hüseyn Cavidin “İblis” əsəri tamaşaya qoyulub
17.04.19
Nəsiminin Türkiyədə yeni əlyazma nüsxələri aşkar edilib
17.04.19
Viktor Hüqonun "Notr-Dam-de-Paris" əsərinin satışı artıb
17.04.19
Azərbaycan filmi beynəlxalq müsabiqəyə dəvət alıb
16.04.19
"Ustad” jurnalının aprel sayı nəşr olunub.
16.04.19
Akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun 110 illiyi qeyd ediləcək
15.04.19
Londonda Şekspirin yaşadığı ev tapılıb
15.04.19
"Yazıçı" dərgisinin yeni sayında Füzuli yad edilib
15.04.19
Gülnar Səmanın "Sözümüz sözdür" kitabında söz rəngi
12.04.19
“Metafizika” jurnalının yeni sayı çapdan çıxıb
11.04.19
Əzizağa Nəcəfov - Cəfər Cabbarlının cümhuriyyət dövrü
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.