Rasim Qaraca - Frankfurt yoxsa, Daşkənd?
12.09.18

Bu il Frankfurt Kitab Sərgisinin (Frankfurt Book Fair) qonaq ölkəsi Gürcüstan Respublikasıdır. Yəqin bilirsiniz, Frankfurt Avropanın kitab paytaxtıdır və hər il ən azı 100 ölkə burada təmsil olunur və sərgini ziyarət edənlərin sayı yüzminlərlədir. Sərginin hər il bir qonaq ölkəsi olur, məsələn, 2003-cü ildə Rusiya, 2008-ci ildə Türkiyə Frankfurt Book Fair-in qonaq ölkəsi olub. Böyük ölkələrlə bir sırada, müstəqilliyini yeni qazanmış Gürcüstan Respublikası üçün belə mötəbər tədbirdə qonaq ölkə olmaq son dərəcə yüksək göstəricidir. Bu nə deməkdir? 70 yazıçı ilə sərgiyə yollanan gürcü ədəbiyyatında böyük bir partlayış, öz ifadələrilə desək, irəliyə doğru təsvirolunmaz sıçrayışdır. Yüzlərlə gürcü yazıçı və şairinin əsərlərinin ilk növbədə alman dilinə və digər Avropa dillərinə tərcümə olunması deməkdir.

Bu, Azərbaycan ədəbiyyatının bu gedişlə 30 ilə də çata bilməyəcəyi bir nəticədir.

Gürcü ədəbiyyatı dünyaya açılarkən bizim milli ədəbiyyatımızda nələr baş verir? – gəlin diqqətimizi bu tərəfə yönəldək. Heç nə, Azərbaycanın böyük-böyük yazıçıları öz əsərlərini dünyanın əsas dillərinə tərcümə etdirərək, öz ciblərinin xərci ilə 50 və ya 100 nüsxə basdırıb Bakıya gətizdirir, baxın, kitabım Londonda, Parisdə çıxıb deyə poz verirlər. Əlbəttə, mən hadisəyə biraz bədiilik qatıram, amma inanın ki, gerçək mənzərə bundan o qədər də ürəkaçan deyil.

Bugünlərdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri Anarın Özbəkistana səfəri ilə bağlı təəssüratlarını mətbuatda oxudum və bu yazını yazmaq qərarına gəldim. Anar yazır: “Özbəkistan Yazıçılar İttifaqına yollandıq. Bu təşkilat son illərdə xüsusi tikilmiş iki mərtəbəli yaraşıqlı binada yerləşir. Ən müasir avadanlıqlar və cihazlarla təmin olunmuş binada Yazıçılar İttifaqından başqa, onun dörd aylıq jurnalı və həftəlik qəzetinin redaksiyaları, eləcə də “İcad” və “İlham” fondları yerləşir. Hamısı da dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilir”.

Əlbəttə, bütün bu gözəllikləri qeyd edərkən Özbəkistan yazarlarının tamamən hakimiyyətə bağlı və ondan asılı olduğunu yazmır və bu gün Özbəkistanda bir nəfər də olsun dünyaya çıxarılacaq orta səviyyəli yazarın olmadığının fərqində deyil.

Vaxtilə dünyanın çeşidli ölkələrində əsərləri çap olunan baş yazarımız Özbəkistanda 4 kitabının nəşr olunmasından sevindiyini qeyd edir.

Məncə bu acınacaqlı mənzərədir. Zamanında yenilikçi kimi ad qazanmış yazıçının mənəvi məğlubiyyətidir. Məcazi mənada da olsa deməliyəm, Azərbaycan ədəbiyyatının qibləgahı Frankfurt deyil, Daşkənddir.

Təsadüfi deyil, yazıçı səfər təəssüratlarını yazarkən bunları da qeyd etməyi unutmur: “Hörmətli Prezidentimiz İlham Əliyevin Tərcümə mərkəzimizin də büdcəyə salınması barədə qərarı, yazıçılara ev tikməkçün sahə ayırıması, kitabların  latın qrafikasıyla nəşr olunması haqda sərəncamı, binamızın əsaslı təmirinə ayırdığı vəsait, hər il otuz yazıçıya ayda 300 manat, iyirmi gənc yazıçıya ayda 200 manat məbləğində təqaüd verilməsi, 2014-cü ildə təşkilatımızın 80 illiyi və qurultayımızın çoxlu əcnəbi qonaqların iştirakıyla yüksək səviyyədə keçirilməsinə göstərdiyi yardım, jurnalistlərçün tikilmiş evlərdə mətbuat sahəsində çalışan bir sıra yazıçıların da mənzillə təmin olunması - ədəbiyyatımıza dövlət qayğısının bariz örnəkləridir”.

Yazıçının rəsmən “next”i basılmayıb, hələ də oradadır. Dolayısıyla, Özbəkistanda olan şeylər bizdə də olur, demək olar ki, eyni şeylər, bina təmiri, təqaüdlər.., amma ortada ədəbiyyat yoxdur. Anar müəllimin illərlə apardığı mübarizə öz bəhrəsini verib, ən böyük yazıçı adını qoruyub saxlamaq istəyirdi, sonunda Özbəkistana düşdü.

Bu il Azərbaycan ədəbiyyatı Frankfurtda nə cür təmsil olunacaq? Gürcü ədəbiyyatı fontan vurarkən bizim sısqa bulağımız nələr yetirəcək, Anarın liderliyi sayəsində? Bunlar maraqlıdır.

Kultura.az

Yenililklər
05.11.18
İlahiyyat İnstitutunda “Hərəyə bir kitab” adlı sosial aksiyaya start verilib
05.11.18
Nəriman Nərimanovun “Bahadır və Sona” fransız dilində
05.11.18
Cəmşid Cəmşidovun tərcüməsində Antonio Tabukkinin əsəri çap olundu
05.11.18
“Ulduz” jurnalının oktyabr sayı işıq üzü görüb
03.11.18
“YAZI” ədəbiyyat dərgisi çapdan çıxdı
02.11.18
Professor Asif Hacıyevin “XX əsr ədəbi düşüncələr tarixi” kitabının təqdimatı olub
02.11.18
Vaqif Səmədoğlunun Polşada nəşr olunan kitabının təqdimatı keçirilib
02.11.18
Prezident Azərbaycan dili ilə bağlı Fərman verdi
01.11.18
Con Steynbekin gənc yazıçıya məktubu
01.11.18
“XVI əsr Azərbaycan ədəbiyyatının Bağdad ədəbi mühiti: Ruhi Bağdadi” kitabı nəşr edilib
01.11.18
Əjdər Tağıoğlunun “Moisey Xorenatsi anonim keşiş müəllifdir” kitabı çap olunub
31.10.18
Şostakoviçin xatirələri 1 - Milli incəsənət
31.10.18
Noyabrda Musiqili Teatrda maraqlı səhnə əsərləri təqdim olunacaq
31.10.18
“Ustad”ın 22-ci sayı işıq üzü gördü
31.10.18
Antonio Ferrara - Çay – Futbol Meydançasıdır IV
30.10.18
Nicat Azər - Lopa qar
30.10.18
Azərbaycanlı yazıçının kitabları Rusiyada nəşr olunub
30.10.18
“Metafizika” jurnalı beynəlxalq impakt faktorlu indeksdə qeydiyyata alınıb
30.10.18
Aygun Sadiq - Ətrafı dərk etmək: Zehnimiz informasiyanı hansı tərzdə depolayır?
30.10.18
Stiven Kinq yeni kitabının anonsunu verib
29.10.18
Əli Kərimin qonaqlığı və  Mərkəzi Komitənin məzəmməti
29.10.18
“Azərbaycan” jurnalının növbəti sayı işıq üzü görüb
29.10.18
Nicat Həşimzadə - İmperiyaların yaranışı, çöküşü və vətəndaş mövqeyi
29.10.18
Müasir gerçəkliklərimiz şair gözü ilə
29.10.18
“Şahanənin nağılı” təqdim edildi
26.10.18
Nicat Həşimzadə - Ölümsüzlük axtarışı – Gilqameş və biz
26.10.18
Əli Şamil - Bakıda repressiya qurbanı olan özbək türkoloqu
26.10.18
Azad Qaradərəlinin “Renesans həsrəti” 2 kitabı çap olunub
26.10.18
Gənc dramaturqlar bir araya gələcəklər
26.10.18
Moskvada Müslüm Maqomayevin xatirəsi anılıb
25.10.18
Sabir Rüstəmxanlının “Astar” adlı yeni kitabı çıxdı
25.10.18
Bulgaristan’da Müslüman-Türk Katliamları ve Asimilasyon Hareketleri
25.10.18
Anar Müşfiqin ehtimal olunan qalıqlarının tapılmasından danışdı
25.10.18
"Lütfi Zadə və Eynşteynin nəzəriyyələri yeni ədəbi cərəyan yaratmama yardımçı oldu” - MÜSAHİBƏ
25.10.18
Görkəmli dramaturq Hüseyn Cavidin xatirəsi yad olunub
24.10.18
“Metafizika” jurnalının 3-cü sayı nəşr olunub
24.10.18
Ənvər Məmmədxanlının romanı Türkiyədə nəşr olunub
24.10.18
Hüseyn Cavid - Dodaq-dodaqda öpüşdükcə xеyli söz vеrdin
24.10.18
Əbülfəs Qarayev Mikayıl Müşfiqin meyitinin qalıqlarının tapılması ilə bağlı iddialara münasibət bildirib
23.10.18
Süleyman Rüstəmin Rus işğalına yazdığı poema
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.