Rasim Qaraca - Frankfurt yoxsa, Daşkənd?
12.09.18

Bu il Frankfurt Kitab Sərgisinin (Frankfurt Book Fair) qonaq ölkəsi Gürcüstan Respublikasıdır. Yəqin bilirsiniz, Frankfurt Avropanın kitab paytaxtıdır və hər il ən azı 100 ölkə burada təmsil olunur və sərgini ziyarət edənlərin sayı yüzminlərlədir. Sərginin hər il bir qonaq ölkəsi olur, məsələn, 2003-cü ildə Rusiya, 2008-ci ildə Türkiyə Frankfurt Book Fair-in qonaq ölkəsi olub. Böyük ölkələrlə bir sırada, müstəqilliyini yeni qazanmış Gürcüstan Respublikası üçün belə mötəbər tədbirdə qonaq ölkə olmaq son dərəcə yüksək göstəricidir. Bu nə deməkdir? 70 yazıçı ilə sərgiyə yollanan gürcü ədəbiyyatında böyük bir partlayış, öz ifadələrilə desək, irəliyə doğru təsvirolunmaz sıçrayışdır. Yüzlərlə gürcü yazıçı və şairinin əsərlərinin ilk növbədə alman dilinə və digər Avropa dillərinə tərcümə olunması deməkdir.

Bu, Azərbaycan ədəbiyyatının bu gedişlə 30 ilə də çata bilməyəcəyi bir nəticədir.

Gürcü ədəbiyyatı dünyaya açılarkən bizim milli ədəbiyyatımızda nələr baş verir? – gəlin diqqətimizi bu tərəfə yönəldək. Heç nə, Azərbaycanın böyük-böyük yazıçıları öz əsərlərini dünyanın əsas dillərinə tərcümə etdirərək, öz ciblərinin xərci ilə 50 və ya 100 nüsxə basdırıb Bakıya gətizdirir, baxın, kitabım Londonda, Parisdə çıxıb deyə poz verirlər. Əlbəttə, mən hadisəyə biraz bədiilik qatıram, amma inanın ki, gerçək mənzərə bundan o qədər də ürəkaçan deyil.

Bugünlərdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri Anarın Özbəkistana səfəri ilə bağlı təəssüratlarını mətbuatda oxudum və bu yazını yazmaq qərarına gəldim. Anar yazır: “Özbəkistan Yazıçılar İttifaqına yollandıq. Bu təşkilat son illərdə xüsusi tikilmiş iki mərtəbəli yaraşıqlı binada yerləşir. Ən müasir avadanlıqlar və cihazlarla təmin olunmuş binada Yazıçılar İttifaqından başqa, onun dörd aylıq jurnalı və həftəlik qəzetinin redaksiyaları, eləcə də “İcad” və “İlham” fondları yerləşir. Hamısı da dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilir”.

Əlbəttə, bütün bu gözəllikləri qeyd edərkən Özbəkistan yazarlarının tamamən hakimiyyətə bağlı və ondan asılı olduğunu yazmır və bu gün Özbəkistanda bir nəfər də olsun dünyaya çıxarılacaq orta səviyyəli yazarın olmadığının fərqində deyil.

Vaxtilə dünyanın çeşidli ölkələrində əsərləri çap olunan baş yazarımız Özbəkistanda 4 kitabının nəşr olunmasından sevindiyini qeyd edir.

Məncə bu acınacaqlı mənzərədir. Zamanında yenilikçi kimi ad qazanmış yazıçının mənəvi məğlubiyyətidir. Məcazi mənada da olsa deməliyəm, Azərbaycan ədəbiyyatının qibləgahı Frankfurt deyil, Daşkənddir.

Təsadüfi deyil, yazıçı səfər təəssüratlarını yazarkən bunları da qeyd etməyi unutmur: “Hörmətli Prezidentimiz İlham Əliyevin Tərcümə mərkəzimizin də büdcəyə salınması barədə qərarı, yazıçılara ev tikməkçün sahə ayırıması, kitabların  latın qrafikasıyla nəşr olunması haqda sərəncamı, binamızın əsaslı təmirinə ayırdığı vəsait, hər il otuz yazıçıya ayda 300 manat, iyirmi gənc yazıçıya ayda 200 manat məbləğində təqaüd verilməsi, 2014-cü ildə təşkilatımızın 80 illiyi və qurultayımızın çoxlu əcnəbi qonaqların iştirakıyla yüksək səviyyədə keçirilməsinə göstərdiyi yardım, jurnalistlərçün tikilmiş evlərdə mətbuat sahəsində çalışan bir sıra yazıçıların da mənzillə təmin olunması - ədəbiyyatımıza dövlət qayğısının bariz örnəkləridir”.

Yazıçının rəsmən “next”i basılmayıb, hələ də oradadır. Dolayısıyla, Özbəkistanda olan şeylər bizdə də olur, demək olar ki, eyni şeylər, bina təmiri, təqaüdlər.., amma ortada ədəbiyyat yoxdur. Anar müəllimin illərlə apardığı mübarizə öz bəhrəsini verib, ən böyük yazıçı adını qoruyub saxlamaq istəyirdi, sonunda Özbəkistana düşdü.

Bu il Azərbaycan ədəbiyyatı Frankfurtda nə cür təmsil olunacaq? Gürcü ədəbiyyatı fontan vurarkən bizim sısqa bulağımız nələr yetirəcək, Anarın liderliyi sayəsində? Bunlar maraqlıdır.

Kultura.az

Yenililklər
26.04.19
AMEA vitse-prezidenti: "Cəfər Cabbarlının romanı və məktubları tapılıb"
26.04.19
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin heykəlinin hazırlanması ilə bağlı müsabiqə elan olunub
24.04.19
“Bir gəncin manifesti” əsəri Tbilisidə gürcü oxuculara təqdim olunub
24.04.19
“Atatürk və Əhməd Ağaoğlu” adlı monoqrafiya çap olunub
24.04.19
Gülnar Səmanın “Sözümüz sözdür” kitabının təqdimatı keçirildi
23.04.19
23 aprel – Dünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Günüdür
23.04.19
“Almaz” yenidən təqdim edilib
23.04.19
Mərhum alim İlahə Məmmədlinin kitabı işıq üzü görüb
22.04.19
Üçlü formula yeni baxış
22.04.19
Nemət Mətin - Gülüş doğuran yalan
22.04.19
Qırğızıstanda “Oş – Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı”nın açılışı keçirilib
22.04.19
Şərif Ağayarın romanı Fransada çap olunacaq
18.04.19
Amerikada “Müasir Azərbaycan nəsri” antologiyasi çap olundu
18.04.19
Gənc şairin "Bir ovuc suda" kitabı təqdim olundu
18.04.19
İstanbulda Hüseyn Cavidin “İblis” əsəri tamaşaya qoyulub
17.04.19
Nəsiminin Türkiyədə yeni əlyazma nüsxələri aşkar edilib
17.04.19
Viktor Hüqonun "Notr-Dam-de-Paris" əsərinin satışı artıb
17.04.19
Azərbaycan filmi beynəlxalq müsabiqəyə dəvət alıb
16.04.19
"Ustad” jurnalının aprel sayı nəşr olunub.
16.04.19
Akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun 110 illiyi qeyd ediləcək
15.04.19
Londonda Şekspirin yaşadığı ev tapılıb
15.04.19
"Yazıçı" dərgisinin yeni sayında Füzuli yad edilib
15.04.19
Gülnar Səmanın "Sözümüz sözdür" kitabında söz rəngi
12.04.19
“Metafizika” jurnalının yeni sayı çapdan çıxıb
11.04.19
Əzizağa Nəcəfov - Cəfər Cabbarlının cümhuriyyət dövrü
11.04.19
Ədəbiyyat İnstitutunda “Koreya poeziyası Azərbaycan dilində” mövzusunda məruzə dinlənilib
11.04.19
Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illik yubileyi qeyd olunacaq
11.04.19
Mikayıl Müşfiqin bütün əsərləri artıq bir kitabda
10.04.19
Akademik Milli Dram Teatrı “Ölülər” tamaşası ilə beynəlxalq festivalda çıxış edəcək
10.04.19
“Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə səhiyyə və himayədarlığın təşkili” monoqrafiyası nəşr olunub
10.04.19
Şəfa Vəli - Gülün sözü
09.04.19
Paşa Əlioğlu - Professor Cahangir Qəhrəmanovun nəsimişünaslıq fəaliyyəti
09.04.19
“Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişaf Konsepsiyası”nın layihəsi hazırlanır
08.04.19
Şimali Kiprdə İmadəddin Nəsimi və Aşıq Veysələ həsr olunan anma mərasimi təşkil olunub
08.04.19
Azərbaycanlı yazıçının romanı türk dilində çap olunub
05.04.19
“Cəfər Cabbarlı və milli istiqlal hərəkatı” kitabının təqdimatı keçirilib
05.04.19
Azərbaycan dialektologiyası yeni mərhələdə
05.04.19
"Ulduz" jurnalının mart sayı işıq üzü görüb
04.04.19
Xuraman Hümmətova - Nəsimi şeirində sözün informativ yükü
04.04.19
Elçin Hüseynbəylinin Qarabağ hekayələri
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.