İndinin və gələcəyin kitabxanaları
04.09.18

Kitabxanalar 5000 ildən artıqdır ki, mövcuddur. İlk baxışdan elə görünə bilər ki, onlar qədim dövrlərdən bəri dəyişməyib. Ancaq müasir dünyada ictimai kitabxanalar, sadəcə, oxucuları kitablarla təmin etmir. Onların zəmanənin tələblərinə uyğun çoxlu maraqlı funksiyaları var.

Nayt Fondunun (Knight Foundation) bu yaxınlarda keçirdiyi müsabiqədə 1.6 milyon dollarlıq mükafat fondu ən yaxşı, innovativ ideyalarla çıxış edən 14 kitabxana arasında bölünüb. İdeyalar kitabxanaların dəyişməkdə olan icmaların tələbləri ilə ayaqlaşması üçün dəyişməsinə yönəlib. ABŞ-ın Smitson İnstitutu öz saytında onlardan bəzilərini təqdim edib.

Wikipedia-nı təkmilləşdirmək üçün kitabxanalardan istifadə
İnternetdə ən çox daxil olunan saytlardan olan Wikipedia dəyişikliklərə açıq olduğu üçün heç də həmişə dəqiq məlumatlar vermir. Onlayn Kompüter Kitabxana Mərkəzinin (Online Computer Library Center) layihəsi kitabxana resurslarının Wikipedia yazarlarına açıq olmasını, kitabxanaçıların özlərinin təlimdən keçərək Wikipedia yazarı olmasını təklif edir. Çünki keyfiyyətli mənbələr daha keyfiyyətli yazılar deməkdir.

Tələbələri icma jurnalistlərinə çevirmək
Nayt Fondunun mükafatını almış digər layihə Dallas İctimai Kitabxanasında yerli yuxarı sinif şagirdləri üçün icma jurnalistikası kursu açmağı nəzərdə tutur. Yerli «The Dallas Morning News» qəzeti ilə birgə təşkil olunacaq kurs tələbələri peşəkar jurnalistlər və kitabxanaçılarla bir araya gətirərək onlara kitabxana resurslarından jurnalistika və publisistika üçün yararlanmağı öyrədəcək.

Layihənin təşəbbüskarları ümid edirlər ki, bu təlim tələbələri yerli icmaların həyatı ilə daha yaxından maraqlanmağa və jurnalistikanın keyfiyyətini yüksəltməyə həvəsləndirəcək.

Uşaqları məhbus valideynləri ilə əlaqələndirmək
2/7 milyonadək amerikalı uşağın valideyni həbsdədir. Bir çox həbsxanalara ictimai nəqliyyatla gedib çatmaq olmur və deməli, bir çox uşaq öz məhbus valideynini az-az görə bilir. Bruklin İctimai Kitabxanasının təklif etdiyi TeleStory layihəsi uşaqlara kitabxanalarda videogörüşlər keçirmək imkanı verəcək. Bu görüşlərdə valideynlə uşaq birlikdə kitab da oxuya bilərlər. Layihə uşaqların həyatında son dərəcə ağır olan bu dövrü, az da olsa, yüngülləşdirməyə yönəlib.

Kitabxanada bağça
Nyu-York ştatındakı Şimali Onondaqa İctimai Kitabxanası «Kitabxana ferması» (Library Farm) layihəsini həyata keçirir. Siz kitabxanadan balaca torpaq sahəsi götürüb burada öz kiçicik bağçanızı yetişdirə bilərsiniz. Torpaq sahələrini kitabxananın fərdi sponsorları təqdim edir.

Layihənin məqsədi hazırda inkişaf etmiş ölkələrdə son dərəcə aktual olan «qida savadı»nın artırılmasıdır. Uşaqlar və gənclər burada müxtəlif qida növlərinin haradan gəldiyini və necə yetişdirildiyini öyrənirlər. Eyni zamanda, yerli sakinlər özlərinin yetişdirdikləri təmiz tərəvəzlərlə qida rasionlarını zənginləşdirir, beləcə, daha sağlam olurlar.

Hazırda ictimai kitabxanaların kitablardan başqa şeylər də kirayə verməsi çox dəbdədir. Şimali Amerikada kitabxanalardan musiqi alətlərindən tutmuş, tikiş maşınları və balıq tutmaq üçün avadanlığa qədər nə istəsəniz götürə bilərsiniz.

Yalnız uşaqlar üçün məkan
Norveçdə hökumətin maliyyələşdirdiyi məktəbdən sonrakı qrup proqramları yalnız 5-ci sinfə qədər davam edir. Bu yaşda bir qədər böyük, üstəlik, valideynləri işləyən uşaqların məktəbdən sonra getməyə yeri olmur. «Biblo Toyen» sırf 10-15 yaşlarında uşaqlar üçün yaradılıb. Bura ənənəvi kitabxanadan çox, kitablarla bəzədilmiş oyun meydançası kimidir.

«Biblo Toyen»də mətbəxə çevrilmiş köhnə yük maşını, əyləncə yerinə çevrilmiş xizəkli qondola və rəngli, hərəkətli kitab rəfləri var. Kitablar başlıqlarına və ya janrlarına görə yox, mövzulara görə təsnif olunub. Məsələn, «heyvanlar» mövzusunda həm bədii, həm elmi ədəbiyyat, həm də publisistika tapa bilərsiniz. Bütün bunlar yaradıcı kəşflərə yol açmaq üçün edilir. Kitabxanada bundan başqa, yemək, dram, 3D çapı, «Leqo» və başqa kurslara yazıla bilərsiniz. Bu da sizə Skandinaviyada yaşamağın daha bir üstünlüyü!

Cihazları sınaqdan keçirmə yeri
Amerikada kitabxanalar insanlara yeni cihazları almazdan öncə sınaqdan keçirmək imkanı yaradır. Belə «cihaz zooparkları»nda xüsusən texnologiya ilə maraqlanan, ancaq yeni cihazlardan istifadə etməyə bir qədər çəkinən yaşlı ziyarətçilər tablet və elektron kitab oxuyucularını sınaya bilərlər. Kitabxanaçılar bu işdə onlara yardım edir.

3D çapı artıq hamıya açıqdır
Klivlend İctimai Kitabxanasının istifadəçiləri öz dizaynlarını 3D printerdə çap edə bilərlər. Bunun üçün, sadəcə, istifadə olunan plastikə görə cüzi məbləğ ödəmək kifayətdir. 3D çapı get-gedə daha da populyarlaşır. Ancaq maşınlar orta amerikalı və ya kanadalı üçün çox bahadır. Buna görə də get-gedə daha çox kitabxana belə xidmətlər təklif edir. Klivlend kitabxanası bu sahədə təcrübəsi olmayan insanlara təlimlər də verir. /oxuzali.az/



Yenililklər
20.09.19
Gülhüseyn Hüseynoğlunun kitabının təqdımatı oldu
18.09.19
BMT Pikassonun “Gernika” əsərinə görə İspaniyadan üzr istəyib
18.09.19
Vasif Əlihüseyn - Elə gözəl idi dizimdəki yaraların qurumuş qaysaqlarını qoparmaq
18.09.19
Vüqar Əhməd - Aktyorun dəfni
16.09.19
“Ədəbi Proses – 2018” elmi-yaradıcılıq müşavirəsi
16.09.19
Türk rənginin - Turkuazın hekayəsi
12.09.19
Ayhan Miyanalı - 40-ncı sınaq
12.09.19
Rəşad Məcidin “Qələmsiz yazılanlar”ı
12.09.19
İsa Həbibbəylinin yeni monoqrafiyası çap olunub
06.09.19
Naxçıvan Dövlət Tarix muzeyi - 95
06.09.19
Ramil Əhmədin “İki Şəhərin Yazıları” adlı kitabının təqdimat və imza günü keçiriləcək
01.09.19
Esmira Fuad - Faniliyin poetik tarixi
01.09.19
Regina Deriyeva - Uşaqlıq-xəzinəsidir gözyaşlarının
19.08.19
Fərid Hüseynin kitabı Serbiyada nəşr edilib
30.07.19
Güclü insan sorağında - Əhməd bəy Ağaoğlu-150
30.07.19
Azərbaycan-Qırğız ədəbi əlaqələrində yeni səhifə
29.07.19
“Türk dilləri araşdırmaları” jurnalının ilk nömrəsi işıq üzü görüb
29.07.19
Əhməd bəy Ağaoğluna həsr olunan konfrans keçiriləcək
29.07.19
“Qoşa qanad” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
29.07.19
Ədəbiyyat İnstitutu Avrasiya Türk Araşdırmaları İnstitutu ilə memorandum imzaladı
26.07.19
“Hüseyn Cavid əbədiyyəti” mövzusunda respublika elmi konfransı keçiriləcək
26.07.19
Məhəmməd Tanhu - 8-ci günün qeydləri
26.07.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Qırğızıstan yazıçıları ilə görüş təşkil olunub
24.07.19
XI Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında 11 ölkədən musiqiçilər çıxış edəcək
24.07.19
Nemətullah Naxçıvaninin “Şərhi-Gülşəni-raz” əsərinin iki müxtəlif nüsxəsi əldə edilib
24.07.19
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması Türkiyədə nəşr olunub
23.07.19
Prezident Murad Köhnəqalaya ev verdi
23.07.19
Svetlana Alekseyiviçin növbəti romanı yayımlanıb
23.07.19
Amerikalı yazıçı-satirik vəfat edib
22.07.19
Tanınmış jurnalist Amil Novruzovun 60 illiyinə
22.07.19
Aida Feyzullayevanın “Komparativistikanın işığında” kitabı işıq üzü görüb
22.07.19
"Gənc Qırğız şeiri antologiyası" Bakıda və Bişkekdə təqdim olunacaq
22.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
22.07.19
“Türkologiya” jurnalının əlavəsi akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyinə həsr ediləcək
18.07.19
“Plyus bədii yaradıcılıq” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
18.07.19
İradə Musayeva - Üçlü formul müəmmasına düzəliş... 
18.07.19
Etimad Başkeçid yazır - Qırxayaq hər addımını düşünsəydi...
18.07.19
Nəsiminin dilinin dialektoloji tədqiqinə həsr olunmuş yeni kitab çap olunub
18.07.19
Azərbaycanda ilk dəfə türkdilli əlyazmaların toplu kataloqu nəşr olunub
18.07.19
Yazıçı Andrea Kamilleri vəfat edib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.