Azad Qaradərəli - Yiyəsiz Azərbaycan ədəbiyyatı
24.09.18

(Yazıçı Mövlud Süleymanlının bir sözünün ucundan tutub ucuzluğa getdik)

    Açığı “Renessans həsrəti”nin 2-ci hissəsi çapa gedəndən sonra düşünürdüm ki, daha esse-filan yazmayım. Oturub bədii yazılarımı qələmə alım, yarımçıqları sahmana salım və sair. Hanı? Qoymurlar ki...
    Mən yaradıcı gənclərlə çox bağlıyam. Urvatlı bildiyim yazılarını “Yazı”da çap etmişəm.  Bir çoxunun yaradıcılığı haqqında çox yazmışam. Yaxşı cəhətlərini qabartmışam, zəif bildiyim yerləri yüngülvari silkələmişəm ki, tozu tökülsün. Hətta lap ciddi tənqid etdiklərim də olub. Amma onların heç birindən könül sıxıntısı görməmişəm. İnanıblar mənə, necə ki, mən də onlara inanmışam. Zatən inanmasam, yazmaram.
    Demək, bu günlərdə ağsaqqal yazıçı Mövlud Süleymanlının bir müsahibəsini oxudum, könlüm bulandı. Yazıçının söhbəti tamam səmimilikdən uzaq, yazdıqlarını Quran ayəsi kimi təqdim edərcəsinə təkəbbürlü və ən pisi də gəncləri, onların ən istedadlısı Şərif Ağayarı aşağılamaq dərəcəsində köntöy...
      Müsahibədən:"Şərif nə istəsə deyə bilər. Açığını deyim, əsərlərini oxumamışam, amma qabiliyyətli adamdır. Belə bir məsəl var, yiyəsiz mal qapı tanımaz. Bax o yiyəsizdi, öz içində də yiyəsizdir. Nə istəsən eləyə bilər."
        Bu nə təfəkkürdür? Bu nə düşüncədir? Adam özündən az qala iki dəfə gənc və istedadlı bir qələm sahibi haqqında belə fikir səsləndirərmi?
       Məsələ bununla bitsəydi, nə vardı ki? Yazıçı sonra görün nə deyir: “Bu yaxınlarda oğlum Elbəy Süleymanlının romanını oxuyub heyrətə gəlmişəm.”
    Mən Elbəyi tanıyıram. Yaxşı oğlandır. İstedadlı da ola bilər. Amma bəlkə də Şəriflə yaşıd olan bu gəncin hələ bir yazısını oxumamışıq! Mövlud müəllimsə...
    Məgər Şərif də Mövlud Süleymanlının, Anarın, Elçinin övladı deyilmi? Axı biz belə görmüşük!? Hara gedirik, ay allah?! Bu ailəçilik, qəbilə, tayfa  əxlaqı axırımıza çıxacaq vallah!
     Açığını deyim ki, Mövlud Süleymanlıya istedadlı bir yazıçı kimi həmişə hörmətim olub. Lakin o bizim zamanımızda gənclərə qarşı amansız idi. Sabir Əhmədlinin telefon zəngindən sonra məcbur qalıb mənim bir hekayəmi  işlədiyi “Ulduz”da verdi. Sonralar onun mənim də işlədiyim Azərbaycan radiosunda rəhbər vəzifədə çalışarkən insanlara qarşı, xüsusən gənclərə qarşı tutduğu mövqe xoşagələn deyildi. Gözü götürməyən adamı dərhal qaralayar, verilişlərini efirdən çıxartmağa cəhd edərdi. Ona görə də əməkdaşlar arasında ona qarşı münasibət birmənalı deyildi.
     Onun yazıçı Əlabbasla savaşı da yaxın ədəbiyyat tariximizin biyabırçı nöqtələrindəndir. Hamı bilir ki, Mövlud müəllim işlədiyi “Azərbaycan” dərgisində gənc nasirlərin çapına əməlli-başlı mane olurdu. Əlabbasın “Köhnə kişi” əsərinin də əlyazmasının o vaxt it-bat olmasında onun “rolu” danılmazdır. İndi müsahibədə deyir ki,  Əlabbasın o əsəri yaxşı idi, mən bəyəndim, amma Əkrəm Əylisli çap etmədi. Əkrəm müəllimin gənclərin hamisi olduğunu axı kim bilmir?! Burda da səmimi deyil Mövlüd Süleymanlı.
     Mən o vaxt bu məsələyə münasibət bildirməkdən yayınmışdım əslində. Jurnalistin sualından qaçan kimi olmuş, mövzunun üstündən adlamışdım. Amma çox nahaq. Gərək o zaman bu məsələyə sərt reaksiya verəydim. (Artıq radioda işləməsəm də, iki yazıçının mübahisəsinə qoşulmaq istəməmişdim.)
     Sonda. Mövlud Süleymanlının sözündə həqiqət var: biz yiyəsizik. Ona görə ki, Bəxtiyar Vahabzadənin oğlu səfir, Anarın oğlu səfir, başqa bir şairin oğlu icra başçısı, birininki prokuror işləyir... Biz isə iş belə tapmırıq. Biz yiyəsizik. Yiyəsiz azərbaycan ədəbiyyatının yiyəsiz yazıçıları...
    Amma Mövlud müəllim bilməmiş olmaz: o saraylarda yetişən yazıçılar heç vaxt müəyyənləşdirməyib əsil ədəbiyyatı. Həqiqi ədəbiyyatı elə yiyəsizlər yaradıb...

       1. S.A (Söz ardı)
     “Renessans həsrəti” silsilədindən bir yazım var. Müəllim tələbədən soruşur ki, renessans nədir? Tələbə cavab verir ki, 45-də Berlində  bayrağı taxırlar e bizimkilər,  resstaxdı-nədi onu deyirsiniz? Müəllim yana-yana deyir: hə bala, bizimkilər Reyxstağa bayraq sancmışdı, sizinkilər o bayrağın ağacını çıxardıb renessansa taxdılar...
        2.S.A
       Görünür, mən “Renessans həsrəti”nin 3-cü kitabını da yazmalı olacağam. Bizə dinclik yox.

Avanqard.net

Yenililklər
19.12.18
Elçinin “Baş” romanı İtaliyada işıq üzü görüb
19.12.18
AMEA-da görkəmli alim Əmin Abidin 120 illik yubileyi qeyd olunub
19.12.18
Cəfər Cabbarlının 120 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Prezidentin Sərəncamı
18.12.18
Cəmşid Cəmşidovun tərcüməsində Erazmusun "Axmaqlığın tərifi" əsəri çap olundu
17.12.18
Qalib Şəfahət - Qızıl inək
17.12.18
Jil Delözdə Fəlsəfə və Kino Münasibəti
17.12.18
“Naxçıvan İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı-2018”in bağlanış tədbiri keçirilib
17.12.18
İsi Məlikzadənin “Quyu” povesti Türkiyədə nəşr edildi
14.12.18
Corc Martin "Taxt-tac oyunları"na davam edəcəyinə söz verib
14.12.18
Ölməz korifeyimiz Rəşid Behbudovun doğum günüdür
14.12.18
İlahiyyat İnstitutunda “Azərbaycanda sufilik” mövzusunda müzakirə aparılıb
14.12.18
48-ci beynəlxalq epistolyar inşa müsabiqəsinə start verilib
13.12.18
Burda Yeni ildə bir-birinə kitab bağışlayırlar
13.12.18
Şair Vüqar Əhməd Ədəbiyyat İnstitutuna şöbə müdiri təyin edildi
13.12.18
“Mədəniyyət.AZ” jurnalının yeni nömrəsi çap olunub
13.12.18
“Saza baxsın tariximi yazanlar” adlı yeni kitab işıq üzü görüb
12.12.18
Ərdəbildə Milli Hökumətinin süqutundan sonra törədilən qətliamın ekspozisiyası hazırlanıb
12.12.18
Bu il kitab satışından ən çox gəlir əldə edən yazıçıların adları açıqlanıb
12.12.18
Qaşqarlı hekayə müsabiqəsinin Azərbaycan üzrə qalibləri mükafatlandırıldı
12.12.18
Azərbaycanın gənc alimi Tatarıstan türkoloqları qarşısında məruzə ilə çıxış edib
11.12.18
AMEA-da professor plagiata görə işdən qovuldu
11.12.18
Türkiyədə Hüseyn Cavidin “İblis” əsərinin səhnələşdirilməsi ilə bağlı işlər davam edir
11.12.18
Elmi adların və elmi dərəcələrin verilməsində inqilabi dəyişikliklər gözlənilir - Prezidentin sərəncamı
11.12.18
Tahir Salahovla söhbət - Xalq yazıçısı Anar yazır
10.12.18
Azərbaycanın kitabxana tarixində ilk dəfə interaktiv plakat hazırlanıb
10.12.18
Varşavada Azərbaycanşünaslıq Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb
10.12.18
2019-cu il MDB-də Kitab İli elan olunub
07.12.18
Kutay Aslantürklə Nafiə xanım haqqında söhbət - Birinci yazı
07.12.18
Sərdar Amindən yeni roman
07.12.18
Hacettepe Universitetinin professoru Mikayıl Müşfiq haqqında məruzə edib
07.12.18
Dillər Universiteti Konfutsi İnstitutlarının XIII Ümumdünya Konfransında iştirak edib
06.12.18
"Qanun"dan yeni kitab: Tanrı İllüziyası
06.12.18
Cavid Ağa - Azәrbaycanda Türkologiyanın Çin mәnbәlәri ilә problemi
06.12.18
Dilçilik İnstitutunda “Erməni dilinin qrammatikası” kitabının təqdimatı keçirilib
06.12.18
“Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” çoxcildliyinin birinci cildi çapdan çıxıb
06.12.18
Rusiya Rəssamlıq Akademiyasında Tahir Salahovun yubileyi qeyd edilib
05.12.18
Vüsal Bağırlı - Anamın səsi 
05.12.18
Moldovada ilk proza festivalı
05.12.18
Minskdə “Mənim Azərbaycanım” adlı sərgi açılıb
04.12.18
Xanəmir Telmanoğlu - Bir az günəşindən kəs şəms şəms...
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.