Antonio Ferrara - Çay – Futbol Meydançasıdır I

04.10.18

Antonio Ferrara 1957-ci ildə Napoli yaxınlığındakı Porticidə doğulub, Novarada yaşayır və işləyir.  Bədii  tədqiqatlar üzrə təhsil almış, yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün yaşayış birliyində yeddi il çalışmış, orada balacaların xəyallarına qatılmağı, özünə heç vaxt həddən artıq ciddiliklə yanaşmamağı təlqin etmişdir. Məktəblərdə, kitabxanalarda, mədəni birliklərdə və ətraf evlərdə uşaqlar və böyüklər üçün illyustrasiya və yaradıcı yazı seminarları təşkil edir. Uşaqlar üçün çoxlu sayda kitabların, - Qəlyanaltıya ərəb çörəyi,  Putsillo - centlmenin pişiyi, Mən pis idim, Divarı döyün: kitab həyatınızı xilas edəndə, Bəzi güllər kölgədədir, 80 mil, Heç bircə gün də yox - və digər maraqlı əsərlərin, kitablarına çəkdiyi bir çox orijinal illyustrasiyaların müəllifidir... 






        Harada öyrənsən də, yalnız sevdiyin şəxsdən öyrən
                                                        Y.P.Ekkermann

     
       Sevinc və kədər dolu Tatyanaya



        ÇAY – FUTBOL MEYDANÇASIDIR

        Povest
    
     
        Bir

     Yaşıl jalüzlü evin qarşısındakı küçədə ara-sıra təbil səsləri eşidirdim. Oradan bara yollanmaqdan ötrü  keçib gedirdim və oxumağı bacarmasam da, barın qarşısında özümü elə göstərirdim ki, guya  oxuyuram. Əlimdə kitab ucadan danışırdım, danışır və əl hərəkətləri edirdim, əl-qolumu ora–bura elə atırdım ki,  sözlər də bəs etmirdi. Özümü elə göstərirdim ki, guya kitabdan oxuyuram, oradakılar da inanırdılar, əvəzində mənə bir stəkan süd, ya da bir parça təzə sendviç verirdilər. Bütün günü hekayələr nağıl edirdim, bu heç də asan deyildi, çünki oxuya bilmirsənsə, gərək uydurasan.
Əhsən, Kato, deyirdilər, necə də yaxşı oxuyursan.
Sonra kitabı örtürdüm, kürsüyə sərələnib südümü içirdim.
       Arxalarını mənə çevirib öz bissaplı(1) və tamarindalı(2) qədəhlərinə qayıdırdılar, aralarında söhbətləşir, məni unudurdular.
Onda ətrafa göz gəzdirir, kitabdakı nazik kartonu çıxarır, çevirir, baxırdım, karton isə arxa tərəfdən görünən bir qadının fotosu idi, başını qapqara saçlar bürümüş bir qadının. Bu mənə qalan yeganə şey idi, - mənim nişanım, onu vərəqlərin içində, sıx-sıx sözlərin arasında saxlayırdım.
       Südümü içir, sifəti görməkdən ötrü fotoşəkli çevirməyə davam edirdim. Ancaq nə qədər çevirsəm də, sifət geriyə dönmürdü, məlum məsələdir,  işlənmiş, gərəksiz sarı şəkil idi. Bəzən düşünürdüm ki, bu sima yəqin ki, bir vaxtlar orada olmuşdu, bəlkə də o, səhifələrdə sürtünməyin nəticəsində tükənmişdi. Bəlkə mənim anam bütün bu sözlərin altında əzilərək ölmüşdü.
Südümü içib qurtarandan sonra qalxıb gedirdim, həmişə beləcə, əlimdə kitab, gəzib dolaşmaq üçün çıxıb gedirdim. Bütün günlərimi alverlə dolu meydanda keçirirdim, Dakarın meydanını ovcumun içi kimi  tanıyırdım,  gedə - gedə dayanır, adamıarın mənə baxdığını görəndə, çevrilib divara işəyirdim. Meyvələri asanlıqla oğurlayırdım, bir belə adamın arasında bunu heç kim görmürdü və bəzən balığa getmək bəhanəsi ilə çay kənarındakı evlərə tərəf yollanır, bayırda sərilmiş ağları oğurlayıb, sonra bazarda yenidən satırdım.
       Gedəndə həmişə yaşıl jalüzlü evin yanından keçirdim və hər dəfə jalüzün arxasından kiminsə taxta cembe və keçi dərisindən olan təbil(3) çaldığını eşidirdim, mən onu səhər də, axşam da eşidirdim. Bəzən də bir gitaranın səsi gəlirdi. Sonra da gedirdim düz  futbol meydançasına, orada məni gözləyirdilər.

   

        İki

      Meydanda qapıda dayanırdım, oğlanların da arasında şəhərdə ən yaxşılarından idim. Mənim şəhərim Dakar idi, italyanlar və braziliyalılar kimi ən yaxşılarından olmaq istəyən futbolçular şəhəri, özü də bu şəhər başdan ayağa ancaq hücumçulardan, yalnız qol vurmaq arzusunda olan insanlardan ibarət idi. Hamısı da, sanki heç nə imiş kimi, dizi ilə, başı ilə, papayalarla və  manqolarla sənin üçün onlarca dribling göstərərdi, mən isə, bu gün taleyimə yazılmış zərbələri dəf etməkdən, bütün topların güclə soxulmaq istədiyi boşluğun qarşısını almaqdan  ötrü tək-tənha orada, qapıda dayanırdım. Qapıçı idim və qapıda tək-tənha dayanmaqdan qorxum yox idi, hətta əgər belə bir qorxu vardısa da bunu heç kim, heç vaxt duymamalı idi. 
      Vurulan zərbələrin hamısını qaytarırdım, gözləmədiyim, qəfil sıçrayan dəli  topları belə
ram edirdim. Onları havada tutmaq üçün göydə süzür, ya da tozun içərisində yaxalayırdım, quş kimi, dovşan kimi. Yalnız  həqiqətən də tora girməyə layiq,  ədalətli və zərif zərbələri buraxa bilərdim, o dərəcədə gözəl zərbələri  ki, onların qarşısını almağın özü belə  bir qədər yanlış olardı. Başqalarını isə qətiyyən, gözləsinlər...
       Bir dəfə günorta çağı yenə meydançaya yollandım və həmişəki kimi yaşıl jalüzlü evin qarşısından keçdim və bu yaşıl jalüzlü pəncərədən doqquz, on yaşlarında bir oğlan boylanırdı, dedi ki, adı Çakadır, soruşanda təsdiqlədi ki, o çalırdı. Yəni demək istəyirəm ki, cembedə, çünki gitarada kimsə bir başqası ifa edirdi. Onunla vidalaşıb meydançaya getdim, meydançada tez əynimi dəyişib, qapıda dayandım. Kitabı torun  içində yerə qoyub söykədim, əlcəklərimi geydim və artıq hazır idim.
      Bir-birinin ardınca, xoşagəlməz fikirlər tək ağır və güclü zərbələr yağmağa başlayırdı, bəzən əllərinlə topa toxununca, kiçicik bir nəvaziş bəs edirdi ki, topun istiqaməti dəyişsin. Bəzən isə, əksinə, top barmaqlarının arasından sürüşər, qətiyyən dayanmaq istəməzdi və sonra, komandan məğlub olanda, axır hesabda, bu yalnız sənin günahın olardı.
      Bu arada məşqçi uzaqdan mənə baxırdı, sonra tutqun bir görkəmlə yaxınlaşdı, ucaboy, qabırğalı adam olduğundan, bu cür baxışlarla yaxınlaşanda adamın canına vəlvələ düşürdü.Diqqətin yayınmışdısa, içində səni gəmirən nəsə vardısa, - dərhal hiss edəcəkdi. Heç nəyi gizlədə bilməyəcəkdin, adamları müzakirəsiz filansız gözlərindən oxuyurdu, müqavimət göstərmək istəyəndə isə, titrətmə tuturdun.
      -  Nə olub sənə Kato,  bu gün sənə nə olub?
      -  Heç nə.
      -  Onda oyan! Oyan görək! 


  
        Üç
     
      Məşqçimiz bizi sərt çalışdırırdı. Məşqlər uzun-uzadı və üzücü keçirdi, adamın canını alırdı. Xoşbəxtlikdən, sonra duş vardı, belə ki yuyuna da bilirdik. Soyunma otağında masaj edən olsa da, bu sadəcə təmizliyə baxan  Paki idı. Yaxşı oğlandı bu Paki, ancaq başındakı çarxların hamısı yerində deyildi. Həmişə fəlakətlərdən danışırdı, deyirdi ki, qarşıdakı illər müharibə və ölüm illəridir və yəqin ki, dünyanın axırı  çatıb. Bu arada o, gəzər, gəzər, sonra, dağları lərzəyə gətirəcəkmiş kimi, mədəsinin  havasını buraxardı. Bir, iki, üç və soyunma otağından parovoz kimi şütüyüb keçərdi. Ancaq o həmişə belə etmirdi, yox, yalnız bir qədər əsəbləşəndə belə olurdu.
        Sonra biz duş qəbul edir, isti suyun altında bir qədər yüngülləşirdik və duşdan sonra daha heç kimin oğurluğa getməyə gücü qalmazdı, heç kim bir daha bu işlə məşğul olmaq istəməzdi, sanki birdəfəlik.
        Bəzən kimsə deyirdi ki, gəlin, çaya gedək,- hə, - və hamımız birlikdə ora yollanırdıq. Başlar yaş, gözlər sabundan qıpqırmızı, pillələrlə düşür, fit çala-çala, tüpürə-tüpürə gedirdik. Ancaq çaya çatanda ətrafa sakitlik çökürdü. Sahildə əyləşirdik, mən kitabı altıma qoyub otururdum, çay özünün füsunkar şırıltısı ilə axırdı, səni tanıyır, səni çağırırdı.
       Bir dəfə yerimdən qalxıb, əllərim cibimdə, yalın ayaqlarım da  tozun içində, tək-tənha yola düzəldim, tozu təpikləyirdim.
         Bir qız keçdi.
         Qəşəng  idi, arıq, güllü paltarda.
    Uzaqlaşıb, mağazaların arxasında, təpəliklə çayın arasındakı yola tərəf üz tutdu. Birdən çevrilib arxaya baxacağından  ehtiyat etsəm də, dalınca düşdüm, çünki çevrilsəydi nə söyləyəcəyimi bilmirdim, yəni demək istəyirəm ki, birdən əgər dayansaydı. Addımlarını yavaşıtdı, qayğılı görünürdü, baxmaqdan ötrü çevrildi, onu izlədiyimi görmüşdü. Yerişini sürətləndirdi, sanki qaçmağa başlamışdı, mağazaların arxasında gözdən itdi və daha onu görmədim.
      Onda kitabımı götürüb, hekayələr söyləmək üçün bara getdim və oradakılar gəldiyimi görən kimi məni qızışdırmağa başladılar,- hə Kato, hə, - danışarkən açıq kitaba baxdığıma görə elə bilirdilər ki, həqiqətən də oxuyuram, söylədiklərimdən riqqətə gəlir, mənə biskvit və çörək uzadır, isti xörək, içməyə bir şey verirdilər.
       Beləcə, axşam evə qarnı tox döndüm, ancaq əvvəlcə yaşıl jalüzlü evin qarşısından keçdim, hətta küləyin qalxmasına baxmayaraq, sanki öz aralarında deyişən kora(4) ilə gitaranın ürəyimə yatan səsi gəlirdi. Qulaq asmaqdan ötrü bir qədər ayaq saxladım, sonra kartondan və  dəmirdən olan evimizin  lamier(5) hasarı arxasındakı  çay sahilinə qayıtdım.

_____________________________
(1) Cin qızıl gülü ləçəklərindən hazırlanan içki
(2) Eyni adlı bitkidən çəkilən içki
(3) Milli Afrika təbili
(4) Milli musiqi aləti
(5) Ucuz dəmir lay


Ardı var...


  İtalyan dilindən
  tərcümə edən
  Cəmşid Cəmşidov

Yenililklər
19.12.18
Elçinin “Baş” romanı İtaliyada işıq üzü görüb
19.12.18
AMEA-da görkəmli alim Əmin Abidin 120 illik yubileyi qeyd olunub
19.12.18
Cəfər Cabbarlının 120 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Prezidentin Sərəncamı
18.12.18
Cəmşid Cəmşidovun tərcüməsində Erazmusun "Axmaqlığın tərifi" əsəri çap olundu
17.12.18
Qalib Şəfahət - Qızıl inək
17.12.18
Jil Delözdə Fəlsəfə və Kino Münasibəti
17.12.18
“Naxçıvan İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı-2018”in bağlanış tədbiri keçirilib
17.12.18
İsi Məlikzadənin “Quyu” povesti Türkiyədə nəşr edildi
14.12.18
Corc Martin "Taxt-tac oyunları"na davam edəcəyinə söz verib
14.12.18
Ölməz korifeyimiz Rəşid Behbudovun doğum günüdür
14.12.18
İlahiyyat İnstitutunda “Azərbaycanda sufilik” mövzusunda müzakirə aparılıb
14.12.18
48-ci beynəlxalq epistolyar inşa müsabiqəsinə start verilib
13.12.18
Burda Yeni ildə bir-birinə kitab bağışlayırlar
13.12.18
Şair Vüqar Əhməd Ədəbiyyat İnstitutuna şöbə müdiri təyin edildi
13.12.18
“Mədəniyyət.AZ” jurnalının yeni nömrəsi çap olunub
13.12.18
“Saza baxsın tariximi yazanlar” adlı yeni kitab işıq üzü görüb
12.12.18
Ərdəbildə Milli Hökumətinin süqutundan sonra törədilən qətliamın ekspozisiyası hazırlanıb
12.12.18
Bu il kitab satışından ən çox gəlir əldə edən yazıçıların adları açıqlanıb
12.12.18
Qaşqarlı hekayə müsabiqəsinin Azərbaycan üzrə qalibləri mükafatlandırıldı
12.12.18
Azərbaycanın gənc alimi Tatarıstan türkoloqları qarşısında məruzə ilə çıxış edib
11.12.18
AMEA-da professor plagiata görə işdən qovuldu
11.12.18
Türkiyədə Hüseyn Cavidin “İblis” əsərinin səhnələşdirilməsi ilə bağlı işlər davam edir
11.12.18
Elmi adların və elmi dərəcələrin verilməsində inqilabi dəyişikliklər gözlənilir - Prezidentin sərəncamı
11.12.18
Tahir Salahovla söhbət - Xalq yazıçısı Anar yazır
10.12.18
Azərbaycanın kitabxana tarixində ilk dəfə interaktiv plakat hazırlanıb
10.12.18
Varşavada Azərbaycanşünaslıq Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb
10.12.18
2019-cu il MDB-də Kitab İli elan olunub
07.12.18
Kutay Aslantürklə Nafiə xanım haqqında söhbət - Birinci yazı
07.12.18
Sərdar Amindən yeni roman
07.12.18
Hacettepe Universitetinin professoru Mikayıl Müşfiq haqqında məruzə edib
07.12.18
Dillər Universiteti Konfutsi İnstitutlarının XIII Ümumdünya Konfransında iştirak edib
06.12.18
"Qanun"dan yeni kitab: Tanrı İllüziyası
06.12.18
Cavid Ağa - Azәrbaycanda Türkologiyanın Çin mәnbәlәri ilә problemi
06.12.18
Dilçilik İnstitutunda “Erməni dilinin qrammatikası” kitabının təqdimatı keçirilib
06.12.18
“Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” çoxcildliyinin birinci cildi çapdan çıxıb
06.12.18
Rusiya Rəssamlıq Akademiyasında Tahir Salahovun yubileyi qeyd edilib
05.12.18
Vüsal Bağırlı - Anamın səsi 
05.12.18
Moldovada ilk proza festivalı
05.12.18
Minskdə “Mənim Azərbaycanım” adlı sərgi açılıb
04.12.18
Xanəmir Telmanoğlu - Bir az günəşindən kəs şəms şəms...
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.