Antonio Ferrara - Çay – Futbol Meydançasıdır I

04.10.18

Antonio Ferrara 1957-ci ildə Napoli yaxınlığındakı Porticidə doğulub, Novarada yaşayır və işləyir.  Bədii  tədqiqatlar üzrə təhsil almış, yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün yaşayış birliyində yeddi il çalışmış, orada balacaların xəyallarına qatılmağı, özünə heç vaxt həddən artıq ciddiliklə yanaşmamağı təlqin etmişdir. Məktəblərdə, kitabxanalarda, mədəni birliklərdə və ətraf evlərdə uşaqlar və böyüklər üçün illyustrasiya və yaradıcı yazı seminarları təşkil edir. Uşaqlar üçün çoxlu sayda kitabların, - Qəlyanaltıya ərəb çörəyi,  Putsillo - centlmenin pişiyi, Mən pis idim, Divarı döyün: kitab həyatınızı xilas edəndə, Bəzi güllər kölgədədir, 80 mil, Heç bircə gün də yox - və digər maraqlı əsərlərin, kitablarına çəkdiyi bir çox orijinal illyustrasiyaların müəllifidir... 






        Harada öyrənsən də, yalnız sevdiyin şəxsdən öyrən
                                                        Y.P.Ekkermann

     
       Sevinc və kədər dolu Tatyanaya



        ÇAY – FUTBOL MEYDANÇASIDIR

        Povest
    
     
        Bir

     Yaşıl jalüzlü evin qarşısındakı küçədə ara-sıra təbil səsləri eşidirdim. Oradan bara yollanmaqdan ötrü  keçib gedirdim və oxumağı bacarmasam da, barın qarşısında özümü elə göstərirdim ki, guya  oxuyuram. Əlimdə kitab ucadan danışırdım, danışır və əl hərəkətləri edirdim, əl-qolumu ora–bura elə atırdım ki,  sözlər də bəs etmirdi. Özümü elə göstərirdim ki, guya kitabdan oxuyuram, oradakılar da inanırdılar, əvəzində mənə bir stəkan süd, ya da bir parça təzə sendviç verirdilər. Bütün günü hekayələr nağıl edirdim, bu heç də asan deyildi, çünki oxuya bilmirsənsə, gərək uydurasan.
Əhsən, Kato, deyirdilər, necə də yaxşı oxuyursan.
Sonra kitabı örtürdüm, kürsüyə sərələnib südümü içirdim.
       Arxalarını mənə çevirib öz bissaplı(1) və tamarindalı(2) qədəhlərinə qayıdırdılar, aralarında söhbətləşir, məni unudurdular.
Onda ətrafa göz gəzdirir, kitabdakı nazik kartonu çıxarır, çevirir, baxırdım, karton isə arxa tərəfdən görünən bir qadının fotosu idi, başını qapqara saçlar bürümüş bir qadının. Bu mənə qalan yeganə şey idi, - mənim nişanım, onu vərəqlərin içində, sıx-sıx sözlərin arasında saxlayırdım.
       Südümü içir, sifəti görməkdən ötrü fotoşəkli çevirməyə davam edirdim. Ancaq nə qədər çevirsəm də, sifət geriyə dönmürdü, məlum məsələdir,  işlənmiş, gərəksiz sarı şəkil idi. Bəzən düşünürdüm ki, bu sima yəqin ki, bir vaxtlar orada olmuşdu, bəlkə də o, səhifələrdə sürtünməyin nəticəsində tükənmişdi. Bəlkə mənim anam bütün bu sözlərin altında əzilərək ölmüşdü.
Südümü içib qurtarandan sonra qalxıb gedirdim, həmişə beləcə, əlimdə kitab, gəzib dolaşmaq üçün çıxıb gedirdim. Bütün günlərimi alverlə dolu meydanda keçirirdim, Dakarın meydanını ovcumun içi kimi  tanıyırdım,  gedə - gedə dayanır, adamıarın mənə baxdığını görəndə, çevrilib divara işəyirdim. Meyvələri asanlıqla oğurlayırdım, bir belə adamın arasında bunu heç kim görmürdü və bəzən balığa getmək bəhanəsi ilə çay kənarındakı evlərə tərəf yollanır, bayırda sərilmiş ağları oğurlayıb, sonra bazarda yenidən satırdım.
       Gedəndə həmişə yaşıl jalüzlü evin yanından keçirdim və hər dəfə jalüzün arxasından kiminsə taxta cembe və keçi dərisindən olan təbil(3) çaldığını eşidirdim, mən onu səhər də, axşam da eşidirdim. Bəzən də bir gitaranın səsi gəlirdi. Sonra da gedirdim düz  futbol meydançasına, orada məni gözləyirdilər.

   

        İki

      Meydanda qapıda dayanırdım, oğlanların da arasında şəhərdə ən yaxşılarından idim. Mənim şəhərim Dakar idi, italyanlar və braziliyalılar kimi ən yaxşılarından olmaq istəyən futbolçular şəhəri, özü də bu şəhər başdan ayağa ancaq hücumçulardan, yalnız qol vurmaq arzusunda olan insanlardan ibarət idi. Hamısı da, sanki heç nə imiş kimi, dizi ilə, başı ilə, papayalarla və  manqolarla sənin üçün onlarca dribling göstərərdi, mən isə, bu gün taleyimə yazılmış zərbələri dəf etməkdən, bütün topların güclə soxulmaq istədiyi boşluğun qarşısını almaqdan  ötrü tək-tənha orada, qapıda dayanırdım. Qapıçı idim və qapıda tək-tənha dayanmaqdan qorxum yox idi, hətta əgər belə bir qorxu vardısa da bunu heç kim, heç vaxt duymamalı idi. 
      Vurulan zərbələrin hamısını qaytarırdım, gözləmədiyim, qəfil sıçrayan dəli  topları belə
ram edirdim. Onları havada tutmaq üçün göydə süzür, ya da tozun içərisində yaxalayırdım, quş kimi, dovşan kimi. Yalnız  həqiqətən də tora girməyə layiq,  ədalətli və zərif zərbələri buraxa bilərdim, o dərəcədə gözəl zərbələri  ki, onların qarşısını almağın özü belə  bir qədər yanlış olardı. Başqalarını isə qətiyyən, gözləsinlər...
       Bir dəfə günorta çağı yenə meydançaya yollandım və həmişəki kimi yaşıl jalüzlü evin qarşısından keçdim və bu yaşıl jalüzlü pəncərədən doqquz, on yaşlarında bir oğlan boylanırdı, dedi ki, adı Çakadır, soruşanda təsdiqlədi ki, o çalırdı. Yəni demək istəyirəm ki, cembedə, çünki gitarada kimsə bir başqası ifa edirdi. Onunla vidalaşıb meydançaya getdim, meydançada tez əynimi dəyişib, qapıda dayandım. Kitabı torun  içində yerə qoyub söykədim, əlcəklərimi geydim və artıq hazır idim.
      Bir-birinin ardınca, xoşagəlməz fikirlər tək ağır və güclü zərbələr yağmağa başlayırdı, bəzən əllərinlə topa toxununca, kiçicik bir nəvaziş bəs edirdi ki, topun istiqaməti dəyişsin. Bəzən isə, əksinə, top barmaqlarının arasından sürüşər, qətiyyən dayanmaq istəməzdi və sonra, komandan məğlub olanda, axır hesabda, bu yalnız sənin günahın olardı.
      Bu arada məşqçi uzaqdan mənə baxırdı, sonra tutqun bir görkəmlə yaxınlaşdı, ucaboy, qabırğalı adam olduğundan, bu cür baxışlarla yaxınlaşanda adamın canına vəlvələ düşürdü.Diqqətin yayınmışdısa, içində səni gəmirən nəsə vardısa, - dərhal hiss edəcəkdi. Heç nəyi gizlədə bilməyəcəkdin, adamları müzakirəsiz filansız gözlərindən oxuyurdu, müqavimət göstərmək istəyəndə isə, titrətmə tuturdun.
      -  Nə olub sənə Kato,  bu gün sənə nə olub?
      -  Heç nə.
      -  Onda oyan! Oyan görək! 


  
        Üç
     
      Məşqçimiz bizi sərt çalışdırırdı. Məşqlər uzun-uzadı və üzücü keçirdi, adamın canını alırdı. Xoşbəxtlikdən, sonra duş vardı, belə ki yuyuna da bilirdik. Soyunma otağında masaj edən olsa da, bu sadəcə təmizliyə baxan  Paki idı. Yaxşı oğlandı bu Paki, ancaq başındakı çarxların hamısı yerində deyildi. Həmişə fəlakətlərdən danışırdı, deyirdi ki, qarşıdakı illər müharibə və ölüm illəridir və yəqin ki, dünyanın axırı  çatıb. Bu arada o, gəzər, gəzər, sonra, dağları lərzəyə gətirəcəkmiş kimi, mədəsinin  havasını buraxardı. Bir, iki, üç və soyunma otağından parovoz kimi şütüyüb keçərdi. Ancaq o həmişə belə etmirdi, yox, yalnız bir qədər əsəbləşəndə belə olurdu.
        Sonra biz duş qəbul edir, isti suyun altında bir qədər yüngülləşirdik və duşdan sonra daha heç kimin oğurluğa getməyə gücü qalmazdı, heç kim bir daha bu işlə məşğul olmaq istəməzdi, sanki birdəfəlik.
        Bəzən kimsə deyirdi ki, gəlin, çaya gedək,- hə, - və hamımız birlikdə ora yollanırdıq. Başlar yaş, gözlər sabundan qıpqırmızı, pillələrlə düşür, fit çala-çala, tüpürə-tüpürə gedirdik. Ancaq çaya çatanda ətrafa sakitlik çökürdü. Sahildə əyləşirdik, mən kitabı altıma qoyub otururdum, çay özünün füsunkar şırıltısı ilə axırdı, səni tanıyır, səni çağırırdı.
       Bir dəfə yerimdən qalxıb, əllərim cibimdə, yalın ayaqlarım da  tozun içində, tək-tənha yola düzəldim, tozu təpikləyirdim.
         Bir qız keçdi.
         Qəşəng  idi, arıq, güllü paltarda.
    Uzaqlaşıb, mağazaların arxasında, təpəliklə çayın arasındakı yola tərəf üz tutdu. Birdən çevrilib arxaya baxacağından  ehtiyat etsəm də, dalınca düşdüm, çünki çevrilsəydi nə söyləyəcəyimi bilmirdim, yəni demək istəyirəm ki, birdən əgər dayansaydı. Addımlarını yavaşıtdı, qayğılı görünürdü, baxmaqdan ötrü çevrildi, onu izlədiyimi görmüşdü. Yerişini sürətləndirdi, sanki qaçmağa başlamışdı, mağazaların arxasında gözdən itdi və daha onu görmədim.
      Onda kitabımı götürüb, hekayələr söyləmək üçün bara getdim və oradakılar gəldiyimi görən kimi məni qızışdırmağa başladılar,- hə Kato, hə, - danışarkən açıq kitaba baxdığıma görə elə bilirdilər ki, həqiqətən də oxuyuram, söylədiklərimdən riqqətə gəlir, mənə biskvit və çörək uzadır, isti xörək, içməyə bir şey verirdilər.
       Beləcə, axşam evə qarnı tox döndüm, ancaq əvvəlcə yaşıl jalüzlü evin qarşısından keçdim, hətta küləyin qalxmasına baxmayaraq, sanki öz aralarında deyişən kora(4) ilə gitaranın ürəyimə yatan səsi gəlirdi. Qulaq asmaqdan ötrü bir qədər ayaq saxladım, sonra kartondan və  dəmirdən olan evimizin  lamier(5) hasarı arxasındakı  çay sahilinə qayıtdım.

_____________________________
(1) Cin qızıl gülü ləçəklərindən hazırlanan içki
(2) Eyni adlı bitkidən çəkilən içki
(3) Milli Afrika təbili
(4) Milli musiqi aləti
(5) Ucuz dəmir lay


Ardı var...


  İtalyan dilindən
  tərcümə edən
  Cəmşid Cəmşidov

Yenililklər
16.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
16.07.19
“Qoşa qanad: VI Fizika və lirika konfransı” keçirilib
15.07.19
The Guardian: Audiokitab mütaliənin gələcəyidir
15.07.19
Azərbaycanda növbəti Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat Festivalı keçiriləcək
12.07.19
Alber  Kamyunun "Xoşbəxt ölüm" kitabı çap olunub
12.07.19
Fərid Hüseyn AYB-nin Gənclər Şurasının sədri seçildi
12.07.19
Nəsiminin qəzəl və rübailəri Moldovada nəşr olundu
11.07.19
Məczub Təbrizinin “Divan”ı Təbrizdə nəşr olunub
11.07.19
Məmməd Səid Ordubadinin "Qanlı Sənələr"i çap olunub
11.07.19
Dillər Universitetində Səlim Babullaoğlunun almanca kitabının müzakirəsi
10.07.19
Şəhla Aslan yazır - Eynşteyn və nağıllar
10.07.19
"Ulduz" jurnalının növbəti sayı işıq üzü görüb
10.07.19
Ağstafada tarixi abidənin dağıdılması ilə bağlı araşdırma aparılır
10.07.19
Vudi Allen ilk dəfə “La Skala”da opera səhnələşdirib
09.07.19
Andre Moruanın kitabı Mahir N. Qarayevin tərcüməsində
09.07.19
Əyyub Məmmədov - Vaxt azalıb, gecikirsən ay ürək
08.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər - Siyahı
08.07.19
Azərbaycanın Xan Sarayı və Şəkinin tarixi mərkəzi UNESKO-nun Dünya İrs Siyahısına salınıb
05.07.19
“Azərbaycan musiqi tarixi” çoxcildliliyinin növbəti cildi çapdan çıxıb
05.07.19
Avropa Şurasında “Əbədi ezamiyyət” sənədli filmi nümayiş etdirilib
04.07.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Yunus Oğuzun “Səfəvi Şeyxi” tarixi romanının təqdimatı olub
04.07.19
Akşin Xəyal - Yad əl, doğma sığal
04.07.19
Yaşar Bünyadın yeni kitabının təqdimat mərasimi olacaq
03.07.19
Gülnar Səma şöbə müdiri təyin edilib
03.07.19
Bakıda keçiriləcək "LiFFt" festivallar festivalının seçim müsabiqəsi başladı
03.07.19
Bakıda “Azərbaycan mədəni irsi Luvr Muzeyində” adlı sərgi təşkil olunub
28.06.19
Gənc şair Oğuz Ayvazın "Adını pıçıldadığım” adlı yeni şeirlər kitabı işıq üzü görüb
28.06.19
“Metafizika” jurnalının 2019/2- ci sayı işıq üzü görüb
28.06.19
Nəsiminin dini-fəlsəfi görüşləri
28.06.19
İstiqlal Muzeyində “Azərbaycan: Tolerantlıq ünvanı” adlı sərgi açılacaq
28.06.19
Əbülfəs Qarayev: Azərbaycandakı bir neçə məkanın UNESKO-nun Dünya İrs Siyahısına salınmasını təklif edəcəyik
27.06.19
Vasif Əlihüseyn - Ən gözəl rəsmini çəkdim
27.06.19
İntiqam Yaşar Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı seçildi
27.06.19
Brayan Treysinin “Milyon dollarıq vərdiş” kitabı çap olunub
27.06.19
"Azərbaycan-Pakistan ədəbi-mədəni əlaqələri" müzakirə edilib
27.06.19
Almaz Ülvinin “Şərq təzkirəçilik tarixindən” adlı dərs vəsaiti çapdan çıxıb
25.06.19
Ceyhun Hacıbəyli haqqında monoqrafiya nəşr olunub
25.06.19
Əlyazmalar İnstitutunda Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan konfrans keçirilib
24.06.19
"Qanun" nşriyyatında yeni kitablar çap olunub
24.06.19
Azərbaycan Televiziyası nüfuzlu beynəlxalq mükafata layiq görülüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.