Aygun Sadiq - Ətrafı dərk etmək: Zehnimiz informasiyanı hansı tərzdə depolayır?

30.10.18

Qəliz və qaranlıq insanı tam çözmək üçün illərlə cəhd edən psixologiyada 3 fərqli alqılama növü (və ya insan tipi deyək) vardır.

1. Göz informasiyası- görsəl insanlar.
Məlumatı: sağ (reallıq) və ya so (yalan) yuxarıdan alır. Zehin film kimi işləyir, şəkillər çəkir. Həmin şəkillərə istinadən danışırlar. Görməyə istinad edərək davranmağa üstünlük verənlərin zehni daha çox fotoşəkillərlə işlədiyi üçün onlar sürətli danışır və "göz" sözü ilə bağlı cümlələri çox işlədirlər.

Özəlliyi: Göz ilə bağlı cümlə qurmaq. Məcaz çox işlədirlər. Dərindən və sürətli nəfəsalma. Onların zehni məlumatı şəkillər formasında alıb saxlayır. Onlar əşyaların da görünüşünə əsas önəm verir. Xarici görünüş nəzərdə tutulur.
Rəsmli informasiyanı sevirlər.
Göz hərəkətləri: sağ və sol yuxarıya doğru olur.
Onlar informasiyanı  gözləri ilə yoxlayır və zehində o cür depolayır.
Görsəl insanlar gördüklərini əsla unutmaz. İlk baxışda aşiq olur.
Gözünə xoş gələr.

2. Eşitsəl insanlar.
Məlumatı sağ və ya sol qulaq istiqamətindən alır.
Tək-tək, fasilə ilə, şairanə danışıq. Hekayələri gözəl danışırlar. Nitqləri qulağa xoş gəlir. Onların səs tonundan eşitsəlliyi bilinir. Ünsiyyət zamanı qulaqlarını sizə doğru çevirər. Onlar üçün səs tonu önəmlidir. Səs tonuna fikir verirlər. Onlara əşya haqda məlumat verərkən asta səs tonu lazımdır. Əşyanın özəlliklərini astadan və təkrarlayaraq söyləmək lazımdır. Səsli informasiyanı sevirlər.
Nitqlərindəki kəlmələrdə "qulaq", "eşitmək" sözlərinin işlədirlər.
Göz hərəkətləri : sağ və sol qulağa paralel.
Onlar informasiyanı  qulaqlara istinadən  yoxlayır və zehində o cür depolayır.
Eşitsəllər əsla eşitdiklərini unutmaz.
Frekansa əsasən aşiq olur.
Xitab edər.

3. Toxunsal (kinestetik) insanlar. İnformasiyanı aşağıdan alırlar. Bu tip insanlar üçün duyğular çox önəmlidir və duyğularını əsla unutmurlar.
Onlar informasiyanı  duyğuları ilə yoxlayır və zehində o cür depolayır.
Danışarkən: yavaş, ağır-ağır və dərin diafraqma nəfəsi.
Rahatlığına önəm verirlər və fiziki fəaliyyətdə hərəkətli (əsasən də, tələbəlik dövründə) olurlar.

Qeyd: Hər hərəkətli uşağa "hiperaktiv" deməyə tələsməyin, çünki uşaq kinestetik (toxunsal) də ola bilir.
Bu tip insanlar duyğularla davranır deyə, nitqi yavaş olur, çünki duyğu, adətən,  sürətsiz (yavaş) gəlir.
Duyğularla (ürəyi dinləyərək) aşiq olur. Ruhu oxşanar.

Görsəllərlə görsəllər yaxşı uzlaşır. Eşitsəllərlə eşitsələr və toxunsallarla toxunsallar. Çünki eyni dili danışırlar, eyni titrəşim-eyni frekans.
Görsəl tipli insan kinestetik tiplə ünsiyyət edərkən səbrsizlənə bilər.
Üç əlamətə dayanaraq insanları konkret bir növə aid etmək doğru deyil. Çünki insanda bu 3 əlamətdən hər üçü vardır, sadəcə, biri qabarıq, digər ikisi zəif olur.

Yenililklər
12.09.19
Ayhan Miyanalı - 40-ncı sınaq
12.09.19
Rəşad Məcidin “Qələmsiz yazılanlar”ı
12.09.19
İsa Həbibbəylinin yeni monoqrafiyası çap olunub
06.09.19
Naxçıvan Dövlət Tarix muzeyi - 95
06.09.19
Ramil Əhmədin “İki Şəhərin Yazıları” adlı kitabının təqdimat və imza günü keçiriləcək
01.09.19
Esmira Fuad - Faniliyin poetik tarixi
01.09.19
Regina Deriyeva - Uşaqlıq-xəzinəsidir gözyaşlarının
19.08.19
Fərid Hüseynin kitabı Serbiyada nəşr edilib
30.07.19
Güclü insan sorağında - Əhməd bəy Ağaoğlu-150
30.07.19
Azərbaycan-Qırğız ədəbi əlaqələrində yeni səhifə
29.07.19
“Türk dilləri araşdırmaları” jurnalının ilk nömrəsi işıq üzü görüb
29.07.19
Əhməd bəy Ağaoğluna həsr olunan konfrans keçiriləcək
29.07.19
“Qoşa qanad” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
29.07.19
Ədəbiyyat İnstitutu Avrasiya Türk Araşdırmaları İnstitutu ilə memorandum imzaladı
26.07.19
“Hüseyn Cavid əbədiyyəti” mövzusunda respublika elmi konfransı keçiriləcək
26.07.19
Məhəmməd Tanhu - 8-ci günün qeydləri
26.07.19
Ədəbiyyat İnstitutunda Qırğızıstan yazıçıları ilə görüş təşkil olunub
24.07.19
XI Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında 11 ölkədən musiqiçilər çıxış edəcək
24.07.19
Nemətullah Naxçıvaninin “Şərhi-Gülşəni-raz” əsərinin iki müxtəlif nüsxəsi əldə edilib
24.07.19
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması Türkiyədə nəşr olunub
23.07.19
Prezident Murad Köhnəqalaya ev verdi
23.07.19
Svetlana Alekseyiviçin növbəti romanı yayımlanıb
23.07.19
Amerikalı yazıçı-satirik vəfat edib
22.07.19
Tanınmış jurnalist Amil Novruzovun 60 illiyinə
22.07.19
Aida Feyzullayevanın “Komparativistikanın işığında” kitabı işıq üzü görüb
22.07.19
"Gənc Qırğız şeiri antologiyası" Bakıda və Bişkekdə təqdim olunacaq
22.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
22.07.19
“Türkologiya” jurnalının əlavəsi akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyinə həsr ediləcək
18.07.19
“Plyus bədii yaradıcılıq” ədəbi almanaxı işıq üzü görüb
18.07.19
İradə Musayeva - Üçlü formul müəmmasına düzəliş... 
18.07.19
Etimad Başkeçid yazır - Qırxayaq hər addımını düşünsəydi...
18.07.19
Nəsiminin dilinin dialektoloji tədqiqinə həsr olunmuş yeni kitab çap olunub
18.07.19
Azərbaycanda ilk dəfə türkdilli əlyazmaların toplu kataloqu nəşr olunub
18.07.19
Yazıçı Andrea Kamilleri vəfat edib
17.07.19
Yeni kitab: “Dilin elmi və estetik problemləri”
17.07.19
Aşıq sənətinə həsr olunmuş növbəti kitab işıq üzü görüb
16.07.19
"Qanun"dan yeni nəşrlər
16.07.19
“Qoşa qanad: VI Fizika və lirika konfransı” keçirilib
15.07.19
The Guardian: Audiokitab mütaliənin gələcəyidir
15.07.19
Azərbaycanda növbəti Nəsimi – şeir, incəsənət və mənəviyyat Festivalı keçiriləcək
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.