"Məsəllər, deyimlər" təqdim olundu

31.01.19

AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında (MEK) professor Qulu Məhərrəmli və Rafiq İsmayılovun "Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətinin, Şəhla Əhmədovanın "Koroğlu" dastanının lüğəti" kitablarının təqdimat mərasimi keçirilib. 

Mərasimdə millət vəkilləri, ziyalılar, tanınmış elm xadimləri və media nümayəndələri iştirak ediblər.

Mərasimi giriş sözü ilə açan professor Qulu Məhərrəmli təqdim olunan kitablar haqqında məlumat verib. Q.Məhərrəmli burada R.İsmayılov və Elxan Nəcəfovun birgə hazırladıqları "Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti" ilə "Ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti" kitablarının da təqdimatı keçirildiyini diqqətə çatdırıb. Kitabların hər birini lüğətçilik elminə böyük töhfə adlandıran natiq, onların yalnız ali məktəblərdə, bu sahənin mütəxəssisləri tərəfindən deyil, eləcə də orta məktəb müəllim və şagirdləri, filologiya elmi ilə maraqlanan hər kəs üçün yararlı olacağını vurğulayıb.

"Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti"ndə Azərbaycanın orta ümumtəhsil məktəblərində Azərbaycan dili və Ədəbiyyat fənlərinin tədrisində istifadə olunan 1600-dən çox terminin izahı verilib. Lüğət orta məktəb şagirdləri, müəllimləri və abituriyentlər üçün nəzərdə tutulub.

"Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğəti haqqında müfəssəl məlumat verən professor deyib ki, kitabda bir sıra mənbələrlə yanaşı, professor Musa Adilovun, Beydulla Hüseynovun, Bəşir Əhmədovun və Ayzek Azimovun tədqiqatlarından da istifadə olunub.

Q.Məhərrəmli qeyd edib ki, Rafiq İsmayılovla birgə beş ildən bəri üzərində işlədikləri "Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətində ana dilimizdə işlənən bir çox məsəl, deyim və idiomatik ifadələrin, geniş yayılmış çoxlu sayda frazeoloji vahidlərin etimologiyası, məna xüsusiyyətləri araşdırılmış və işlənmə məqamı izah olunub.

Eyni zamanda, kitabda tədqiqata cəlb edilmiş ifadələr tarixi planda işıqlandırıldığı üçün həmin ifadələrin yaranma şəraiti, bu ifadələri meydana çıxaran situasiya, hadisə və rəvayətlər barədə də qısa bilgi verilib.

Bildirilib ki, bu kitabda toplanmış ifadələrin filoloji təsnifatını vermək çətindir. Frazeoloji ifadələr, məsəllər, atalar sözləri, tarixi deyimlər, məşhur misralar-bunlar hamısı xalqın tarixən sınaqdan çıxardığı həyat müşahidələrinin bədii ifadəsidir. Lakin kitabda toplanmış ayrı-ayrı məqalə başlıqlarını birləşdirən iki cəhət var: obrazlılıq və etimoloji tarixçə.

"Başqa lüğətlərdən fərqli olaraq bu kitab, sadəcə, sorğu nəşri deyil, onu boş vaxtlarda zövq almaq, biliyinizi və dünyagörüşünüzü artırmaq üçün oxuya bilərsiniz. Bu bilgilər isə ünsiyyət prosesində-istər anlamada, istərsə də özünüifadədə insanı həmişə daha uğurlu, daha cazibədar və daha özünəgüvənli göstərir".

Tədbirdə çıxış edən akademik Nizami Cəfərov yeni nəşrlərlə bağlı fikirlərini bölüşüb, müəlliflərə uğurlar arzulayıb: "Bu gün təqdim olunan kitabların hər biri ayrı-ayrılıqda dilçiliyimiz üçün kəşfdir. Lüğətçilik dilçiliyin çox da maraq və diqqət göstərilməyən hissəsidir. Halbuki lüğətçilik çox mükəmməl və lazımlı sahədir. Xüsusən terminoloji lüğətlərə ehtiyac böyükdür. Lüğətlərin hər birinə nəzər salanda görünür ki, müəlliflər kifayət qədər lüğətçilik məktəbi keçiblər. Bu lüğətlər dilçilik tarixində görülmüş böyük işlərdəndir".

Şəhla Əhmədovanın "Koroğlu" dastanının lüğəti dastan araşdırması baxımından da çox əhəmiyyətlidir. Bu, dilçilik və ədəbiyyatı özündə birləşdirir. Dastanlarımızın dilinin araşdırılması, öyrənilməsi və bu cür tədqiqatlar vasitəsilə gələcək nəsillərə çatdırılması olduqca əhəmiyyətlidir".

"Koroğlu" dastanının lüğəti kitabının müəllifi, "Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətin redaktoru, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şəhla Əhmədova kitabın araya-ərsəyə gəlməsindən danışıb, deyib ki, kitabda "Koroğlu" dastanı dilçiliyin, lüğətçiliyin obyekti kimi təhlil edilib. Müəllif bu kitabda zəhməti olan hər kəsə təşəkkürünü bildirib.

"Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətinin rəyçisi professor Məmmədəli Qıpçaq kitab haqqında fikirlərini bölüşüb: "Bu cür tədqiqatlar konyuktiv dilçilikdə mənbə kimi çox dəyərlidir. Lüğətçilik işi çox çətin işdir. Onun öhdəsindən gəlmək hər tədqiqatçının, alimin işi deyil. Böyük səbr, zəhmət və peşəkarlıq tələb edir. Məsəllər və deyimlər haqqında belə bir lüğətin tərtib olunması çox mühüm hadisədir. Buna çoxdan ehtiyac vardı. Müəlliflərə bunun üçün təşəkkür düşür".

Sonra çıxış edənlər lüğətlərin məziyyətlərindən söz açıb, müəllifləri təbrik ediblər.

Şahanə MÜŞFİQ

Yenililklər
19.02.19
Əlişir Nəvainin “Külliyyatı”nın rəngli elektron nüsxəsi Fransadan Özbəkistana gətirilib
19.02.19
Heydər Əliyev Mərkəzində rus avanqard rəssamlarının nadir əsərlərindən ibarət sərgi açılıb
19.02.19
Görkəmli teleaparıcı Rafiq Hüseynovun yaşadığı evin qarşısında barelyefi açılıb
18.02.19
Rasim Qaraca - Ra günəş deməkdir, Rasim...
18.02.19
Yazıçı-ədəbiyyatşünas Vaqif Sultanlı Hindistanda beynəlxalq seminarda iştirak edib
18.02.19
Ələddin Məlikov - Alvin Plantinqa; XX əsrin analitik epistemoloqu
18.02.19
Aygün Sadiq - Qələmi təslim etdik duyğuların əlinə
18.02.19
Nemət Mətin - Kitablarımı yandırın!
16.02.19
Asif Rüstəmlinın “Cəfər Cabbarlı və milli istiqlal hərəkatı” kitabı
16.02.19
Xalq yazıçısı ilə bağlı Əbülfəz Qarayevə müraciət olundu
15.02.19
Cəfər Cabbarlının bu vaxtadək naməlum qalan romanı nəşr olunacaq
15.02.19
Strasburq kitabxanasında “Azərbaycan ədəbiyyatı” bölməsi yaradılıb
15.02.19
Bəşəriyyət üçün AVTOPORTRET
14.02.19
Selincerin oğlu:“Söhbət 50 il çap olunmadan yazan birindən gedir, odur ki, çoxlu material yığılıb”
14.02.19

Bu gün Beynəlxalq Kitab Bağışlama Günüdür

14.02.19
Beyləqanda Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin açılışı olub
14.02.19
“Azərbaycan dilinin Zəngilan şivələri sözlüyü” nəşr olunub
14.02.19
Bəxtiyar Vahabzadəyə həsr olunan “Ustada sayğı gecəsi” adlı tədbir keçirilib
14.02.19
Mərahim Nəsib - Sən çıxsan qapıdan həsrətin gələr
13.02.19
 Türk sənətçisi Ozan Arif vəfat edib
13.02.19
“Azərbaycantelefilm” Yaradıcılıq Birliyi dörd sənədli film hazırlayıb
13.02.19
Günel Əhmədova - Sərhədləri aşan vətən eşqi
13.02.19
Vüsal Bağırlı - Qanadlı xilaskarlar...
13.02.19
200-dən çox incəsənət nümayəndəsi ADO üçün müraciət etdi
12.02.19
Nemət Mətin - Roman yazmaq sənəti
12.02.19
“Ustad” dərgisinin 25-ci sayı işıq üzü görüb
12.02.19
Nəvai yaradıcılığında Nəsimi obrazı
12.02.19
Sevil Mehdiyeva - Nəsimi ilk dəfə Azərbaycan türk dili sözlərinə ədəbi dil səlahiyyəti verdi
11.02.19
Kamran İmanov: "Azərbaycanda kitab sahəsində piratçılıq 61 faizdən 25 faizə enib"
11.02.19
“Qanlı kaha” kitabının imza mərasimi keçirilib
11.02.19
Mübariz Örən - Minotavrın ölümü
11.02.19
Şayəstə Yaqubova - Firuz Mustafa “At günü” əsərində qoyulan problemlər
08.02.19
Elçin Hüseynbəylinin "Gözünə gün düşür" kitabı təqdim olundu
08.02.19
İngilis yazıçısı Rozamunda Pilçer vəfat edib
08.02.19
İlqar Fəhmiyə AzTv-də vəzifə verildi
07.02.19
AMEA Nəsiminin 650 illik yubileyi ilə bağlı tədbirlər planı təsdiq edib
07.02.19
Ayaz Salayevdən çağırış: ADO-un yaşamasını istəyirəm
07.02.19
Cəfər Cabbarlının yubileyi Ankarada qeyd olunacaq
06.02.19
Qala kəndi ilə bağlı müsabiqə elan edildi
06.02.19
Bazərin Anara yaltaqlığı - Dram-dialoq
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.