Nemət Mətin - Kitablarımı yandırın!
18.02.19

Rejim, zərərli kitablar yandırılacaq deyə, əmr edəndə
və öküz arabalarına doldurulan kitablar
yanğın yerinə aparılanda
bir şair dəhşətə gəldi...

(B.Brecht)

   Böyük balıq (Big fish) filmində baş obraz meşəni keçəndən sonra cənnət sayılacaq yerə gəlib çıxır. İlk baxışdan hər şey qənaətbəxşdir. Hər zaman yay fəslidir, hamı ayaqyalın gəzir, axşamlar rəqs gecələri, əyləncələr baş tutur. Hər kəs bir-biri ilə mehriban davranır. Bir şair isə 12 ildir poema yazmağa çalışır. İlham verəcək gözəlçələr ətrafında doludur. Baş obraz cızma-qara etdiyi dəftəri alıb baxanda təəccüblənir. Çünki dəftərdə cəmi üç misra var idi. Bəzən yazıçılar, şairlər bilərəkdən çətinliyə düşməyi təcrübədən keçirirlər. Çünki xoşbəxt yaşayan insan yaradıcı ola bilməz. Seyran Səxavət demişkən, dərd adama şeir yazdırır. Elə ona görədə filmdə şair “cənnətdən” qaçır. Şəhərə yollanaraq bank soyur. Yazmaq cəhənnəm işidir...
    Araşdıranda məlum olur ki, bütün dahi yazıçılar çətin həyat sürüblər. Onlarla eyni dövrdə minlərlə yazıçı olub. Qalaq-qalaq kitablar yazıblar. Lakin unudulub gediblər. Elə indinin özündə də ata hesabına ədəbiyyata sığınanlar, vəzifəyə görə oxunanlar gələcəkdə "olmayacaqlar". Müharibə görmüş yazıçı E.M.Remark, aclığın dadını duymuş K.Hamsun, sürgündə ömrü çürümüş F.Dostoyevski... L.Tolstoy müharibədə iştirak etsə də yazır ki, Stendalın "Parma monastrı" kitabını oxumasaydım "Hərb və sülh" əsərinin müharibə epizodlarını dolğun yaza bilməzdim.   
   Əslində bu məqaləni bir suala cavab olaraq yazıram. Sual belədir: Nə üçün indi o cür əsərlər yazılmır? (O cür deyəndə klassiklərin həyat dolu kitabları nəzərdə tutulur.)
   Çünki daha repressiya yoxdur. Repressiya dövründə çoxsaylı yaradıcı insanı itirdik. Cavan yaşda istedadlı şəxslər rejimin qurbanı oldular. İndi isə sürgünə göndərmək dövrü deyil. Dünyanı görmək istəyirsənsə, ən azından viza tələb etməyən ölkələrə bir-iki avtobus dəyişməklə köçmək olar. 3-cü dünya müharibəsi olsa belə, robotlar arasında olacaq. Çətinliyin dərəcəsi azalıb. Rahat həyat tənbəlliyə gətirib çıxardıb.
   Öz həyatıma baxanda yazıçı olmaq şansımın sıfıra bərabər olduğunu görürəm. Əsgərliyi, kasıbçılığı nəzərə almasaq çətinlik görməmişəm. Nə yazım? Porşedə oturub aclıqdanmı yazım? Bircə dəfə qarşımda ölən adam görməmişəmsə, ölüm haqqında hansı fikri ortaya qoy bilərəm?  Evdə oturub müharibələrdən ağız dolusu danışa bilmərəm. Süni alınacaq. Kənan Hacı tez-tez toplaşdığımız ədəbi məclislərin birində deyir ki, 34 yaşında ilk kitabım çıxıb. İndi 18 yaşında roman yazanları saymaqla bitmir. Həyatın ağır yükünü görməyənlər nə yazacaq? Evdə oturub pizza və kola sifariş verirsən. İnterneti qoşub kompüteri işlək vəziyyətə gətirirsən. Word proqramını açıb gözləyirsən. Fikir gəlmir. Stimul yoxdur.
  Yazının əvvəlinə yazdığın şeir şairin dəhşətə gəlməyi ilə bitmir. Əsas məsələ “nə üçün dəhşətə gəlib” sualına cavab tapmaqdır. Ardına fikir verək:

...yandırılan kitabların listəsinə baxıb
 orada öz adını görməyincə.
 Masa arxasına keçdi qəzəblə
 və bir məktub döşədi iqtidardakılara:
 “Məni gözdən sala bilməzsiniz,
 məgər mən hər zaman gerçəkləri yazmadımmı?
 İndi mən necə zərərsiz ola bilərəm.
 Nə olar mənim də kitablarımı yandırın!”
                                                        
(B.Brecht)

   Proqramlaşdırılmış gənclik poeziyadan həzz ala bilmir. Kitabı pdf formatda oxuyub göz xəstəliyi qazanır. Smayliklərlə gülür, virtual sekslə məşğul olmaqdan daxilən çürüyürlər. Yaşayın gənclər! Sizə müraciət edirəmsə, əslində özümə deyirəm. Virtual tanış olduğunuz insanlarla real həyatda görüşün. Çay içmək bəhanəniz olsun...
   Qeyd: Bu məqaləni telefonun qeyd yerinə yazdım...

Yenililklər
26.02.21
Səxavət Sahil - İsa kimi Xocalı
26.02.21
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi fondunun ilk eksponatları təqdim olunub
25.02.21

Azərbaycan kitabları Fransa Milli Kitabxanasında

25.02.21
Nəcəf bəy Vəzirovun “Dələduz” pyesində dövrün həqiqətləri
24.02.21
Görünməyən mötərizələr – Fərid Hüseyn Salam Sarvanı tənqid etdi
24.02.21
“Əlyazmalar yanmır” jurnalının növbəti nömrəsində
23.02.21
Xalq artisti Yalçın Rzazadə vəfat edib
22.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq xalça eskizi müsabiqəsi elan edilib
19.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illiyi münasibətilə İspaniyada xüsusi poçt markaları dövriyyəyə buraxılıb
19.02.21
Mədəniyyət Nazirliyi işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tarix və mədəniyyət obyektlərinin vəziyyətinə dair məlumat yayıb
19.02.21
Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi qeyd ediləcək
18.02.21

“İzahlı dini terminlər lüğəti” nəşr olunub

18.02.21
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edildi
18.02.21

Prezident İlham Əliyev Nəriman Həsənzadəni 90 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib

16.02.21
Paşa Talıblı - Mənim şeirlərim başsağlığıdı...
16.02.21
Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı haqqında monoqrafik tədqiqat
16.02.21
Mədəniyyət naziri ölkəmizdə fəaliyyət göstərən televiziya kanallarının rəhbərləri ilə görüşüb
16.02.21
İlqar Fəhminin "Yenilməz" romanı işıq üzü görüb
15.02.21
Tural Turan - Sazaqlı şaman ruhu
15.02.21
“Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev arxivindən nümunələr” kitabı çapdan çıxıb
15.02.21
İsmayıllı və Sabirabad Regional Mədəniyyət idarələrinə rəis təyin edilib
15.02.21
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası nəşr olunub
15.02.21
Misirdə Azərbaycan rəssamlarının əsərlərindən ibarət sərgi açılıb
15.02.21
Azərbaycan vokalçıları Mariinski Teatrının səhnəsində
15.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 yubileyi münasibətilə konfrans təşkil edilib
13.02.21
Fotojurnalistika müsabiqəsi elan olunub
12.02.21
Gənc və yeniyetmələr üçün növbəti rəsm müsabiqəsi elan olunub
11.02.21
Sənədli kinoya aid unikal materiallar əldə olunub
10.02.21
Sabir Rüstəmxanlının "Qarabağa dönüş"ü niyə önəmlidir?
10.02.21
Nəcəf bəy Vəzirovun “Daldan atılan daş topuğa dəyər” əsərində cəmiyyətdə geniş yayılan cadugərliyin ifşası
09.02.21
Əbdürrəhim bəy Haqvеrdiyеvin “Dağılan tifaq” faciəsində dövrün inikası
06.02.21
S.S.Axundovun “Laçın yuvası” pyesinin mövzusu və ideya məzmunu
03.02.21
“Bəxtsiz cavan” faciəsində köhnəliklə yeniliyin qarşılaşdırılması
02.02.21
Türkiyənin önəmli jurnalı xüsusi buraxılışını II Qarabağa müharibəsinə həsr edib
02.02.21
“Ozan” elm və sənət toplusunun dördüncü buraxılışı işıq üzü görüb
29.01.21
Aşıq Ələsgərin lirik şeirlərindən ibarət yeni kitab nəşr olunub
29.01.21
"Qarabağ Şəhidləri və Qarabağ Zəfəri" şeir müsabiqəsi keçirilir
28.01.21
Ali Attestasiya Komissiyası dissertasiya müdafiələrinin distant formada keçirilməsi qaydalarını müəyyənləşdirib
28.01.21
Qara Qarayevin “Yeddi gözəl” baleti Moskva Quberniya Teatrında nümayiş olunacaq
28.01.21
Ceyms Bond haqqında yeni filmin premyerası telefona görə yenidən təxirə salınıb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.