“Hərbi-tibbi terminlərin izahlı lüğəti” nəşr olunub
14.03.19

“Hərbi-tibbi terminlərin izahlı lüğəti” 25 minə yaxın termin və söz birləşməsindən ibarətdir.

Tibb elmləri doktoru Kənan Yusif-zadənin müəllifi və tərtibçisi olduğu “Hərbi-tibbi terminlərin izahlı lüğəti” çap olunub.

“Hərbi-tibbi terminlərin izahlı lüğəti” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyasının qərarı ilə nəşr olunub və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyinə həsr edilib.

Lüğət 25 minə yaxın termin və söz birləşməsindən ibarətdir. Burada sözlərin düzgün yazılışının və izahlarının, mümkün olan yerlərdə isə latın dilində tərcüməsinin verilməsinə riayət olunub. Terminlər ingilis, fransız, Çin, ispan, ərəb, türk, fars və digər dillərdən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib. Lüğətin tərtib olunmasının aktuallığı və yeniliyi ondan ibarətdir ki, burada yalnız elmi-tibbi terminologiyanın deyil, həmçinin praktik həkimin təcrübəsində istifadə olunan terminlərin açıqlaması verilib. Lüğətdə müasir hərbi-tibbi terminologiyaya da xüsusi diqqət ayrılıb.

Qeyd edək ki, müəllif Azərbaycanda ilk dəfə olaraq 2007-ci ildən etibarən tibbi, hərbi-tibbi və hərbi terminləri izahları ilə bərabər toplayıb və bütün bunları lüğətə daxil edib. Bütün terminlərin istifadə qaydasına görə mənaları və latın dilində mövcud transkripsiyaları verilib. Hərbi sahədə alınan zədə və xəstəliklər, hərbi döyüş zədələri, istifadə olunan silahlar və xidmət şəraiti nəticəsində baş verməkdə olan xəsarətlərlə bağlı tibbi anlayışlar da kitabda yer alıb. Lüğətdə hərbi həkimin praktik işində rast gəlinə biləcək simptom və sindromlara geniş yer verilib. Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının başqa ordu növündə təsvir olunmayan “sərhədçi yuxusuzluğu”, “sərhədçi sindromu” kimi yeni terminləri də lüğətə daxil edilib.

Lüğətdə baş sözlər əlifba sırasında iri və qara şriftlə verilib. Çoxmənalı və omonim terminlərin mənalarının izahları bir lüğət məqaləsində sıralamaqla göstərilib (1, 2, 3 və s.). Lüğətin sözlüyündə əsas lüğət məqaləsindən sonra söz birləşmələri və baş sözlər də əksini tapıb. Ehtiyac olduqda “bax” məqalələri verilib. Lüğətdə terminlərin orfoqrafiyası müasir ədəbi dilimizin orfoqrafiya normalarına tam uyğundur. Həmçinin lüğətdə elmi-tədqiqat və tədris prosesində tez-tez rast gəlinən terminlərin şərhinə geniş yer ayrılıb.

Nəşrin redaktoru Əməkdar elm xadimi, akademik Əhliman Əmiraslanovdur. Kitaba Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyasının sədr müavini, AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun terminologiya şöbəsinin müdiri, professor Sayalı Sadıqova “Ön söz” yazıb. O qeyd edir ki, hərbi sahənin həkimlərinin xəstəliklərlə və müalicə ilə bağlı təcrübə mübadiləsi, elmi müşavirələr yeni sözlərdən, alınma terminlərdən istifadə edilməsini sürətlə artırıb. Bütün bunlar həm danışıq, həm də yazılı dildə tibbi terminləri sistemə salmaq, mənalarına aydınlıq gətirmək, düzgün izahlarını və tərifini vermək zərurətini yaradıb. Tibb elminin sürətli inkişafı, yeni sahələrin yaranması bu sahədə yaranan yeni terminlərin toplanmasını, onların sistemləşdirilməsini və izahlı tibb terminləri lüğətinin tərtibini zəruri edir.

“Hərbi-tibbi terminlərin izahlı lüğəti” həkimlər, tibb sahəsində çalışan işçilər, tələbələr, müəllimlər, ümumiyyətlə, geniş oxucu kütləsi üçün dəyərli mənbədir. /Azərtac/

Yenililklər
08.07.20
Kanye Uest ABŞ-da prezidentliyə müstəqil namizəd olacaq
08.07.20
“İçərişəhər”də yeni muzey yaradılacaq
08.07.20
Səxavət Sahil - Poeziyamızın problemi
08.07.20
Sankt-Peterburq Mədəniyyət Forumu mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların qarşılıqlı əlaqələri mövzusuna həsr ediləcək
08.07.20
Dövlət Rəsm Qalereyası “+5C” adlı yeni virtual layihəyə start verir
08.07.20
Məşhur rəssamın toz basmış əsəri tapılıb
07.07.20
Türkiyənin Ərdahanda şəhərində Əbülfəz Elçibəy xatirə ormanı salınır
07.07.20
Tbilisidəki Azərbaycan Mədəniyyəti Muzeyi fəaliyyətini bərpa edir
07.07.20
“Hacı Zeynalabdin Tağıyev və Şərqin ilk rus-müsəlman qız məktəbi” foto-sənədli animasiya filmi təqdim edilib
07.07.20
Müslüm Maqomayev adına müsabiqə gələn ilin aprelində keçiriləcək
06.07.20
Tanınmış bəstəkar Ennio Morrikone vəfat edib
06.07.20
Taleh Eminoğlu - Mədəni müxtəliflik və multikulturalizmin labüdlüyü
06.07.20
“Turan eşqi” kitabı Azərbaycanda Atatürk Mərkəzi tərəfindən nəşr olunub
06.07.20
Azərbaycan-rumın mədəni əlaqələrindən bəhs edən yeni kitab
06.07.20
Əməkdar artist Tofiq Hüseynov vəfat edib
03.07.20
Mədəniyyət Nazirliyi Rusiyanın xalq artistinə qanunsuz ödəniş edilib
03.07.20
“Xınalıq” qoruğu UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına namizədlik üçün ilkin siyahıya salınıb
02.07.20
Əhməd bəy Ağaoğlu yaradıcılığında azad insan konsepsiyası
02.07.20
COVID-19 epidemiyasına həsr olunan film çəkilir
02.07.20
Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olunub
01.07.20
Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqı Kann Beynəlxalq Kinofestivalının rəhbərliyinə etiraz məktubu göndərib
01.07.20
Saedinin dünyaca məşhur “Bəyəl əzadarları” romanı Azərbaycanda nəşr edildi
01.07.20
Kinoşünas Azərbaycanda çəkilən serialları tənqid edib
30.06.20
Ermənilərin İranın siyasi həyatında oynadığı rol
30.06.20
Simran Qədimin yeni kitabı çap olunub
30.06.20
Əhməd bəy Ağaoğlu “Difai” təşkilatının qurucusu kimi
27.06.20
Pərviz Cəbrayıl - “Azğın”- onun seçilmiş əsərlərin mündəricatı
27.06.20
Bilal Alarlı - Kiçik hekayənin böyük hikməti
26.06.20
Küyüylü Nəccari Səid - Aslan Əmi
26.06.20
Mark Terensi Varronun “Latın dili haqqında" kitabı Azərbaycan dilində
26.06.20
Fərid Muradzadə - Güclü kişi 
26.06.20
Simran Qədim - Təhlükə: COVID-19
26.06.20
Məmmədov Eşqin - Payız məni darıxdırır, ilahi!
26.06.20
Cavanşir Yusifli - Bir şeirin dedikləri (Həmid Herisçi )
26.06.20
Tarix İnstitutunda “Azərbaycan Səfəvi dövlətinin xarici siyasəti” kitabı çap edilib
26.06.20
Dahilərin, yaradıcı insanların problemi: Bipolar xəstəlik
26.06.20
Azad Qaradərəli - Azər Abdullanın “Qəmərlidən keçən qatar” hekayəsinin ismarıcları
26.06.20
Mübariz Örən: "Yazıçı söz yaratmaqdan qorxmamalıdı" - Müsahibə
26.06.20
Daşkənddə “Azərbaycan Demokratik Respublikası və müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” kitabı çap olunub
26.06.20
“Məhtimqulu və Türk dünyası” adlı Beynəlxalq onlayn konfrans keçirilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.