Naşir Müşfiq Xan: “Kitab şokolad qutusu deyil ki, onu yeri gəldi, gəlmədi hədiyyə edəsən” - SƏNƏT VƏ SÖHBƏT
25.10.19

“Hədəf” Nəşrləri ilə yolumuz təxminən yeddi il öncə kəsişib. Elə həmin ərəfədədə sonradan dostlaşdığım nəşriyyatın zəhmətkeş direktoru Müşfiq Xanla tanış olduq. Bir müddət birlikdə çalışdıq, maraqlı layihələr üzərində işlədik, çəkingən, ehtiyatlı münasibətlərimiz möhkəm dostluğa çevrildi. Bu dostluğu həm şəxsi münasibətlərimizdə, həm də yaradıcılığımızda illərdi davam etdiririk.

Müşfiq zəhmətkeş insandır. Onun necə şövqlə işlədiyini, bütün varlığı ilə gördüyü işə bağlı olduğunu birlikdə işlədiyimiz ilk zamanlardan müşahidə etmişəm. Nə vaxt otağının açıq qapısından boylansam, ciddi şəkildə bilgisayar başında oturub hansısa kitabı gözdən keçirdiyini, işə qapıldığını görürdüm. Bəzən gecə yarısına qədər ofisdən çıxmır, hansısa təcili işi gözdən keçirmək, hansısa dərsliyi nəşrə göndərmək üçün həvəslə işləyirdi. Bu gün də eyni həvəslə, eyni şövqlə və eyni templə iş həyatına davam edir. Həmişə həvəslə öyrənir və öyrəndiklərini paylaşmaqdan da zövq alır.
Müşfiq Xan həm də elm, təhsil adamıdır – elmi və pedaqoji fəaliyyətdən uzaq düşsə də, yazdığı kimya və biologiya dərslikləri öz sahəsi üzrə ən tələb olunan dərs vəsaitləri sırasındadır.
Oxucular Müşfiq Xanı  daha çox detektiv romanlar müəllifi kimi tanıyır. Yazdığı romanlar müxtəlif dillərə tərcümə olunub. Həm dərslikləri, həm də romanları vətənimizdə və ölkəmizdən kənarda ciddi mükafatlara layiq görülüb.
Bütün uğur və nəaliyyətlərinə baxmayaraq Müşfiq Xan dərviş hesab etdiyim adamlardandır. Onun üçün şöhrətin, vəzifənin, nüfuzun, populyarlığın bir önəmi yoxdur. Gördüyü işi vicdanla yerinə yetirməkdən, insanlara kömək etməkdən başqa bir qayğı duymur. Böyük ürəkli və eşqli adamdır.
Qarşıdan onun rəhbərlik etdiyi “Hədəf” Nəşrlərinin 10 illik yubileyi gəlir. Bu münsibətlə onu həm təbrik etmək, həm də söhbətə tutmaq üçün ofisindən, qayğılarından, yubiley təlaşından bir az uzaqlaşdırdım.
Nəşriyyatın yaranma tarixçəsindən danışırıq. Bu ideyanın necə yaranması, ümumiyyətlə təhsil sahəsində çalışan, müəllim kimi sevilən və tanınan Müşfiq Fərziyevin yazıçı və naşir Müşfiq Xana çevrilmə prosesinin necə baş verməsi, onun bu “metamarfoz”a münasibəti mənim üçün də maraqlıdır.

- Sənin metamarfoz hesab etdiyin prosesin, modifikasiya olduğu düşüncəsindəyəm. Çünki müəllimlik də ciddi yaradıcılıq tələb edir; ən azından mənimçün beləydi. Nəşriyyat rəsmi fəaliyyətinə 2009-cu ilin 23 oktyabrında başlasa da, bundan əvvəl də bir neçə fəndən əlavə dərs vəsaitlərimiz nəşr olunmuşdu. Rəsmi dövlət qeydiyyatından keçib nəşriyyat kimi fəaliyyətə başlamağımız üçün münbit şərait, tutarlı səbəblər var idi. Çünki o zaman əlavə dərs vəsaitlərimiz çox məşhur idi. Mən pedaqoji fəaliyyətdən yorulduğumçün nəşriyyat sahəsində çalışmağa başladım. Lakin düşünməmişdim ki, bu daha ağır, məşəqqətli, çətin işdi.

- Müşfiq Xan, yarandığı gündən “Hədəf” Nəşrlərinə rəhbərlik edir və artıq tanınmış naşirdir. Tanıdığım gündən həmişə onu gərgin və məşğul görmüşəm. Şəxsi söhbətlərimizdə də hökmən kitabdan, nəşriyyatla bağlı yeniliklərdən, kitabı sevdirmək üçün görüləcək işlərdən danışır. Azərbaycanda kitabçılığın, kitab bazarının inkişafını, perspektivlərini gözdən keçiririk. Nikbindir. Çəkdiyi əziyyətin boşa getməyəcəyinə inanır. Və ən önəmlisi bu sahədə olmasından, qarşısına çıxan çətinliklərdən şikayətçi deyil?

- Uzun, upuzun bir yol düşünək və biz hələ o yolun əvvəlindəyik – belə qəbul edirəm. Perspektivlərdən danışıb qanımızı qaratlmağa dəyməz. Buna baxmayaraq, istənilən halda qalıcı, cəmiyyət üçün faydalı, üstəlik sevdiyimiz işlə məşğul olduğumuzdan dolayı ürəyim sakitdir.  Naşirliklə bağlı sadəcə onu deyə bilərəm ki, çox çətindir, lakin bu işdə çalışdığım, bu işi seçdiyim üçün peşman deyiləm.

- "Hədəf" ölkəmizdə kifayət qədər populyar, tanınan nəşriyyatdır. Bu populyarlıqda onun da danılmaz payı var. Və bütün uğurlu işlərin arxasında zəhmət, əziyyət, yuxusuz gecələr var.

- Doğrusu ilk illərdə, ələlxüsus tərcümə ədəbiyyatını nəşr eləməyə başladığımız dönəmdə xeyli tənqid olunurduq. Dərs vəsaitlərimizsə bizi həmişə qorumaqla məşğul idi. Yəni, nəşr etdiyimiz dərsliklərlə bağlı ciddi problem yaşamamışıq.  Sonralar redaksiyamıza gələn iradları, təndiqləri, lap elə tərifləri bir yerə toplayıb zaman-zaman təhlil etməklə işimizi dolğunlaşdırmağa, özümüzü doğrultmağa çalışdıq. Məncə alındı.

- Həftənin əsas xəbərlərindən biri “Hədəf Nəşrləri oxucularına 30 min manatlıq kitab hədiyyə edəcək” idi. Biznes maraqları olan, kənardan maliyyələşməyən bir nəşriyyatın kifayət qədər xərci olan kampaniya keçirərək dərslik, bədii kitab hədiyyə etməsi mənim üçün də çox maraqlı görünürdü. Amma işin içində olduğum üçün, buna təəccüb etmirdim. Bu aksiyanı PR, “marketinq hiyləsi” də hesab etmək olardı, amma mən bilirəm ki, kitab hədiyyə etmək artıq “Hədəf”in ənənəsinə çevrilib.

- Hamısı təsisçimiz Şəmil Sadiqin işləridir. Doğrudur, mən də kitab hədiyyə etməkdə çox səxavətliyəm. Lakin son dövrlərdə bu vərdişimdən qurtulmağa çalışıram. Bəlkə bir az qəribə görünə bilər, amma kitab şokolad qutusu deyil ki, onu yeri gəldi, gəlmədi hədiyyə edəsən. Məncə buna bir o qədər də gərək yoxdu. Bəli, nəşriyyat olaraq biz bu işi ənənəyə çevirmişik, təkcə onillik yubileyimizlə bağlı yox, ümumiyyətlə fəaliyyət göstərdiyimiz müddətdə minlərlə kitab hədiyyələrimiz olub. Və bu hədiyyələrin bir qismi sosial aksiyalar üçün ayrılıb.

- Ölkədə “Hədəf”lə yanaşı bir sıra özəl nəşriyyatlar fəaliyyət göstərir, “Hədəf”in digərlərindən fərqi, özəlliyi kənardan müşahidə olunur. Və maraqlıdır, nəşriyyat sektorunda rəqabət mühiti necədir?

- Rəqabətin, ümumiyyətlə bu ismin feilə çevrilməsiyçün tələb olunan sizin buyurduğunuz “mühit”in konturları sezilmir, nə yalan deyim, mən müşahidə etməmişəm. Çünki yoxdur. Fərqliliyimizi isə daha yaxşı olar ki, oxucularımız söyləsinlər.

- Müşfiq Xan nəşriyyat populyarlaşana, bazarda öz yerini tutana qədər detektiv yazıçı kimi daha çox gündəmdə idi. Ardıcıl detektiv romanları çap olunur, çox satılan müəlliflər arasında yerini qoruyurdu. Onu sevən, izləyən, növbəti kitabını həvəslə gözləyən oxucu kütləsi vardı. Əsərləri xaricdə də çap olunurdu. Nəşriyyat populyarlaşdıqdan sonra sanki yazıçılığı ikinci plana keçdi, müxtəlif səpkili kitabları çap olunsa da,  daha çox naşir kimi fəaliyyətinə diqqət ayırdı. Xeyli müddətdir şəxsi söhbətlərimizdə yarımçıq qalmış “Rəqib” romanını ona xatırladıram və o da bu söhbətdən ustalıqla yayınır.

- “Rəqib”in yazılması 2015-in martından başlayıb. Və üstündən dörd il yarım ötməsinə baxmayaraq, hələ də tamamlaya bilməmişəm. Amma zərərli vərdişlərimdən yaxamı qurtarıb yeni təqvim ilindən başlayaraq yalnız detektiv janrda, əvvəlki məhsuldarlıqla yazmağa başlamağı planlaşdırıram. Digər kitablarımdan isə imtina etməyə hazırlaşıram. Davam etməyimçün qarşımdakı əsas əngəl budur.

- Uzun illərdi “Hədəf” Nəşrləri ilə əməkdaşlıq etdiyimi,  eyni zamanda Müşfiq Xanla dostluq etdiyimizi yaxın ətrafımız bilir, oxucuların da bilməyində problem görmürəm. Yaxından tanıdığım adamla həmsöhbət olmaq məsuliyyətlidir. Yəni, həmsöhbətimi suallarla kəşf etmək, danışdırmaq çətinləşir, tanıdığım üçün müsahibdən çox özüm onun haqqında danışıram.
Tanıdığım üçün bilirəm ki, onun da hamımız kimi yorulan vaxtı olur, atdığı hansısa addımı yanlış anlaşılır, kimlərsə küsür, inciyir, ərköyünlük edir. Hazırda nəşriyyatın təsisçisi də, direktoru da, əməkdaşların əksəriyyəti də yaradıcı insanlardır. Bunun üzərinə kitablarını nəşr edilən yazıçıları, tərcüməçiləri gəlsək mənzərə daha da aydın olar. Yaradıcı ambissiyası, eqosu olan insanlarla işləmək çətindir. Görəsən bu qədər yaradıcı adamla işləmək onu yormur ki?

- Bunu nəşriyyatın mətbəxini, pərdəarxasını bildiyinçün deyirəm, mən illərlə qeyri-peşəkarlarla böyük işlər görməyə çalışmışam. Çox axsadığım, çox yorulduğum, usandığım günlər olub, lakin həvəsdən düşməmişəm, öyrətməyə, bildiklərimi paylaşmağa çalışmışam. Yeri gələndə dizaynerin, korrektorun da işini özüm görmüşəm. Nəticələr isə göz qabağındadır. Birmənalı, qəti şəkildə və əminliklə deyirəm, heç kimi küsdürməmişəm, əksinə məni çox incidiblər.

- Nəşriyyatın növbəti illərlə bağlı maraqlı hədəfləri var. O naşir kimi Azərbaycan oxucusunun büdcəsinə uyğun kitablara qovuşması üçün əlindən gələni edir və bundan sonra da edəcək. Kitabın qiymətinin baha olması bütün kitabsevərlər kimi onu da narahat edir. Məndən fərqli olaraq Azərbaycan oxucusu ilə bağlı ümidlidir.

- Təəssüf ki, kitab kifayət qədər bahadır. Bunun bir çox səbəbləri var, lakin əsas səbəbləri kağızın yerli istehsalının olmaması, çap qəliblərinin xaricdən gətirilməsi, əlavə dəyər vergisi, gömrük xərcləri, hələ də yetərli anadilli oxucu kontingetinin olmamasıdır. Nəşri proqnozlaşdırılan kitabların bir qismi özünü doğrultmur, iflasa uğrayır. Böyük zəhmətlər hesabına başa gəlmiş bu nəşrlərin belə acı taleyi işin ən məyusedici qismidir. Amma dediyim kimi, bizim kitabımızda “yorulmaq”, “ruhdan düşmək”, “geri çəkilmək” kəlmələri yoxdur, olmayacaq. Yeni silsilələrimiz, nəşr planlarımız əlbəttə var. “İlk Kitab”, “Aforizmlər”, uşaqlar üçün “Məlikməmməd” silsilələri yeni təsis olunub.
Azərbaycan oxuusundan qismən razıyam, qismən deyiləm. Bu çıxış yolları, konkret həll mexanizmlərinin təklifi ilə yekunlaşan, zaman-zaman əlavə, dəyişikliklər ediləcək uzun-uzun müzakirələr tələb edir. Çağdaş Azərbaycan oxucusu bəlaya düçar olub, elə naşirləri də. Xoşbəxtlikdən müalicə olunandır. Və ümidlərimiz böyükdür.

Söhbətləşdi: Cəlil Cavanşir
Ölkə.Az






















Yenililklər
14.11.19
Şair Şamxal Rüstəm vəfat edib
13.11.19
Səxavət Sahil: “Tənqidçi mənə deyir ki, istəyirsən sənin romanından yazım?” - MÜSAHİBƏ
13.11.19
Cəlil Məmmədquluzadənin nəslinin davamçıları Bakıya gəlir
13.11.19
"Qanun"dan yeni kitab - Stiv Cobs
13.11.19
Zahid Sarıtorpaqdan yeni romanı çap olunub
11.11.19
Bəsirə Əzizəli - Məhəmməd İqbal və türk sədrəzəmi  Səid Həlim Paşa
09.11.19
Bədrxan Əhmədlinin “Türkçülüyün üçlü formulu. Nəzəri və tarixi aspektləri” kitabının müzakirəsi keçirilib
09.11.19
Bolqarıstanda Cəlil Məmmədquluzadənin “Seçilmiş əsərləri” çap olunub
09.11.19
Qürbətdə kabusa dönüb yuxulara gələn xatirələr
09.11.19
Bəxtiyar Aslanın “Üç əqrəb zamanı” kitabının təqdimatı keçirilib
06.11.19
“Cəlil Məmmədquluzadə 150 il” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib
06.11.19
“İçərişəhər”də Dövlət Bayrağı Günü münasibəti ilə dəyirmi masa keçirilib
04.11.19
Bolqarıstanda Nəsiminin “Mənim müqəddəs məbədim” kitabı çap olunub
04.11.19
Elyar Təbrizli - Mirzə Melkumun siyasi fəaliyyəti və düşüncəsi
01.11.19
 Mədəniyyət Nazirliyi ssenari müsabiqəsi elan edib
01.11.19
Cavanşir Yusiflinin yeni kitabı nəşr olunub
01.11.19
Şahbaz Xuduoğlu məşhur əsəri dilimizə çevirdi
31.10.19
Fərid Hüseynin poetik dünyası
31.10.19
"Ulduz" jurnalının oktyabr sayı işı üzü gördü
31.10.19
Aqşin Yeniseyin yeni romanı çap olunub
31.10.19
Vaqif Yusiflinin “Qanadlandıq uçmağa” kitabının imza günü keçirilib
31.10.19
Qalib Şəfahətin iki kitabı işıq üzü gördü
30.10.19
Dr. Məhəmmədrza Batini İsfahani - Fars dili qeyri-məhsuldar dildir
29.10.19
"Qanun"dan iki yeni kitab
29.10.19
Milli Kitabxanada “İsi Məlikzadə. Qatarda” hekayələr toplusunun təqdimatı olub
29.10.19
Gözəl göy gözlərini mən ovum dimdiyimlə
29.10.19

"Poetika.izm" jurnalının yeni sayı çıxıb

29.10.19
Dilçilik İnstitutunun əməkdaşları Türkiyədə beynəlxalq simpoziumda iştirak edib
25.10.19
Naşir Müşfiq Xan: “Kitab şokolad qutusu deyil ki, onu yeri gəldi, gəlmədi hədiyyə edəsən” - SƏNƏT VƏ SÖHBƏT
25.10.19
Instagram poeziyası - Qədim sənətin yeni forması
24.10.19
Ülvi Babasoy - Seymur Baycanın hekayələri daha çox Mopassanvaridir
23.10.19
Səxavət Sahil - Homerə uduzan Hesiod
23.10.19
Nobel mükafatının layiqli sahibləri, yoxsa bəxtləri üzlərinə gülənlər?
23.10.19
Muhsin Kadıoğlu - Kələbək simvolları
23.10.19
“Hədəf”dən 30 000 manatlıq kitab hədiyyəsi
23.10.19
Uluslararası Vizyon Üniversitesinde uluslararası konferans düzenledi
22.10.19
Nəsiminin qəzəlləri on beş dildə nəşr olunub
21.10.19
VI Beynəlxalq Uşaq və Gənclik Ədəbiyyatı Simpoziumu  keçirilib
21.10.19
“Akademik Məmmədağa Şirəliyev və Azərbaycan dilçiliyi” mövzusunda elmi sessiya keçiriləcək
21.10.19
“Kitabi Dədə Qorqud”un Drezden nüsxəsinin qazax dilində təqdimatı olub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.