İlham Əziz - O dünyadan gələn səslər
22.01.20

Hər gün tıxacdayam. Səmərəli istifadəsini də tapmışam. Yığmışam maşınıma çeşid-çeşid kitablar, oxuyuram. Bəzən tıxacın tez qurtarmasına heyfsilənməyim də olur. Dünən də “Azneft” dairəsində “mübarək” bir tıxacdaydım. Fürsəti fövtə vermədən Mübariz Örənin “Ağ buludlar”ını götürdüm. Bir Allah bilir, neçənci dəfədir ki, bu povesti oxuyuram.

Əvvəla onu deyim ki, bəzi yazıçıları dəfələrlə oxumaqda yarar var. Musiqi alətlərini kökləmək qabaqlar çətin bir proses idi. Güclü qulaq duyumu lazım olurdu. Texnologiya hər şeyə çarə tapdığı kimi, bunun da öhdəsindən gəldi. İndi telefonlarda bununçün müvafiq applikasiya mövcuddur, çox asanlıqla istənilən aləti kökləmək olur, hətta kar olsan belə. Bu misalı niyə çəkirəm, ondan ötrü ki, yazı adamları da bəzən kökdən düşür, məişətin, qayğıların ucbatından yazı əhvalın tuta bilmirlər. Məhz bu vəziyyətdə bəzi yazıçıların əsərləri dərman kimidi. O ilahi dərmanlardan biri mənimçün Mübariz Örənin hekayələridi. Onun əsərlərini oxuyan zaman ətrafla əlaqəm kəsilir, izahımüşkül həlim ədəbiyyat vakuumuna düşürəm. Böyük yazıçıların əsərləri başqaları üçün həm də kankan kimi bulaq gözünü təmizləyir, insanı özündən çıxarıb yazmağa vadar edir. Mənə elə gəlir ki, bu yazıçı böyüklüyünün meyarlarındandır. Mübarizin əsərlərində təbii axın var, bəzən bu axını mətndə Selincer özbaşınalığı da adlandırıram. Amma bu özbaşınalıq ona görə sevilir ki, gözlə görünməyən, əllə tutulmayan harmoniyadadır.

Hə onu deyirdim axı, “Azneft” meydanında əsərin bir yerinə, bir abzasına, lap doğrusu bir cümləsinə gəlib çıxdım ki, ara qarışdı, məzhəb itdi. Bilmədim nə edim, az qaldım maşından düşüb qışqıram ki, ay camaat gör, nə oxuyuram, gəlin siz də oxuyun! Nədi bu abzas ? Hansıdı bu cümlə?

“Zülmət meşənin dərinliklərindən hansı dünyaya aid olduğu bilinməyən qarmaqarışıq, tükürpədici səslər gəlirdi, o səsi tutub qaçırdı. Hisslərinə hiss qatıb - islanmışın yağışdan nə qorxusu! - qorxu üstündən qorxu geyib qaçırdı. Arabir dayanıb nəfəs dərir, güc yığıb təzədən qaçırdı. Yaxşı ki, hərdənbir lap uzaqdan, qəsəbə tərəfdən boğuq it səsləri eşidilirdi - ya bikarçılıqdan, ya axmaqlıqdan hürüşürdü itlər.

“Və yaxşı ki, o səslər bu dünyadan idi (!!!)”

İlahi, bu cümlənin enerjisinə bax, soyuq qorxusuna bax..
İnsan özünü, sözünü biləndən bəri ölümdən sonrakı vəziyyəti haqqında baş sındırıb bir yerə çıxa bilmir. Hətta dini mətnlər də bu barədə ya susur, ya da “siz nə bilərsiz”lə başlayan cümlələrlə bizi yola verir. İslam peyğəmbəri səhabələrinə qəbirlərdən eşitdikləri barədə danışanda onlara belə deyirdi:

“Siz mənim eşitdiklərimi eşitsəz, heç vaxt gülməz, ömrünüzü səcdədə keçirər, ölənə qədər ağlayardınız”.

Mübarizin də yuxarıdakı cümləsi bu qorxunun təsdiqi, o dünyadan səs eşitməməyin sevincidir. Mətndəki bu qorxu vay-şüvən deyil, buz kimi kəsən qorxudu. Bu əsərdə çox məsələlər haqqında gözəl mətnlər yazılıb və yazılacaq, amma mənimçün ən dəhşətli hayqırış, faniliyin ən böyük qorxusu bu cümlədə gizlənib. Yalnız yaxşı mətn təbii axarla özü-özünü gətirib bu hala sala bilər.

Həyatınızda tıxacsız günlər diləyilə...

/Kulis.az/

Yenililklər
09.07.20
Əfsanə Laçın - Atam
09.07.20
Azərbaycanlı alimin “Şumer və türk dastanları” kitabı Avropa dillərində nəşr olunur
09.07.20
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin 150 illik yubileyinə həsr olunmuş xüsusi poçt markaları İspaniyada dövriyyəyə buraxılıb
09.07.20
Əhməd bəy Ağaoğlu və Azərbaycan ədəbiyyatı
08.07.20
Kanye Uest ABŞ-da prezidentliyə müstəqil namizəd olacaq
08.07.20
“İçərişəhər”də yeni muzey yaradılacaq
08.07.20
Səxavət Sahil - Poeziyamızın problemi
08.07.20
Sankt-Peterburq Mədəniyyət Forumu mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların qarşılıqlı əlaqələri mövzusuna həsr ediləcək
08.07.20
Dövlət Rəsm Qalereyası “+5C” adlı yeni virtual layihəyə start verir
08.07.20
Məşhur rəssamın toz basmış əsəri tapılıb
07.07.20
Türkiyənin Ərdahanda şəhərində Əbülfəz Elçibəy xatirə ormanı salınır
07.07.20
Tbilisidəki Azərbaycan Mədəniyyəti Muzeyi fəaliyyətini bərpa edir
07.07.20
“Hacı Zeynalabdin Tağıyev və Şərqin ilk rus-müsəlman qız məktəbi” foto-sənədli animasiya filmi təqdim edilib
07.07.20
Müslüm Maqomayev adına müsabiqə gələn ilin aprelində keçiriləcək
06.07.20
Tanınmış bəstəkar Ennio Morrikone vəfat edib
06.07.20
Taleh Eminoğlu - Mədəni müxtəliflik və multikulturalizmin labüdlüyü
06.07.20
“Turan eşqi” kitabı Azərbaycanda Atatürk Mərkəzi tərəfindən nəşr olunub
06.07.20
Azərbaycan-rumın mədəni əlaqələrindən bəhs edən yeni kitab
06.07.20
Əməkdar artist Tofiq Hüseynov vəfat edib
03.07.20
Mədəniyyət Nazirliyi Rusiyanın xalq artistinə qanunsuz ödəniş edilib
03.07.20
“Xınalıq” qoruğu UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına namizədlik üçün ilkin siyahıya salınıb
02.07.20
Əhməd bəy Ağaoğlu yaradıcılığında azad insan konsepsiyası
02.07.20
COVID-19 epidemiyasına həsr olunan film çəkilir
02.07.20
Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olunub
01.07.20
Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqı Kann Beynəlxalq Kinofestivalının rəhbərliyinə etiraz məktubu göndərib
01.07.20
Saedinin dünyaca məşhur “Bəyəl əzadarları” romanı Azərbaycanda nəşr edildi
01.07.20
Kinoşünas Azərbaycanda çəkilən serialları tənqid edib
30.06.20
Ermənilərin İranın siyasi həyatında oynadığı rol
30.06.20
Simran Qədimin yeni kitabı çap olunub
30.06.20
Əhməd bəy Ağaoğlu “Difai” təşkilatının qurucusu kimi
27.06.20
Pərviz Cəbrayıl - “Azğın”- onun seçilmiş əsərlərin mündəricatı
27.06.20
Bilal Alarlı - Kiçik hekayənin böyük hikməti
26.06.20
Küyüylü Nəccari Səid - Aslan Əmi
26.06.20
Mark Terensi Varronun “Latın dili haqqında" kitabı Azərbaycan dilində
26.06.20
Fərid Muradzadə - Güclü kişi 
26.06.20
Simran Qədim - Təhlükə: COVID-19
26.06.20
Məmmədov Eşqin - Payız məni darıxdırır, ilahi!
26.06.20
Cavanşir Yusifli - Bir şeirin dedikləri (Həmid Herisçi )
26.06.20
Tarix İnstitutunda “Azərbaycan Səfəvi dövlətinin xarici siyasəti” kitabı çap edilib
26.06.20
Dahilərin, yaradıcı insanların problemi: Bipolar xəstəlik
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.