İlham Əziz - O dünyadan gələn səslər
22.01.20

Hər gün tıxacdayam. Səmərəli istifadəsini də tapmışam. Yığmışam maşınıma çeşid-çeşid kitablar, oxuyuram. Bəzən tıxacın tez qurtarmasına heyfsilənməyim də olur. Dünən də “Azneft” dairəsində “mübarək” bir tıxacdaydım. Fürsəti fövtə vermədən Mübariz Örənin “Ağ buludlar”ını götürdüm. Bir Allah bilir, neçənci dəfədir ki, bu povesti oxuyuram.

Əvvəla onu deyim ki, bəzi yazıçıları dəfələrlə oxumaqda yarar var. Musiqi alətlərini kökləmək qabaqlar çətin bir proses idi. Güclü qulaq duyumu lazım olurdu. Texnologiya hər şeyə çarə tapdığı kimi, bunun da öhdəsindən gəldi. İndi telefonlarda bununçün müvafiq applikasiya mövcuddur, çox asanlıqla istənilən aləti kökləmək olur, hətta kar olsan belə. Bu misalı niyə çəkirəm, ondan ötrü ki, yazı adamları da bəzən kökdən düşür, məişətin, qayğıların ucbatından yazı əhvalın tuta bilmirlər. Məhz bu vəziyyətdə bəzi yazıçıların əsərləri dərman kimidi. O ilahi dərmanlardan biri mənimçün Mübariz Örənin hekayələridi. Onun əsərlərini oxuyan zaman ətrafla əlaqəm kəsilir, izahımüşkül həlim ədəbiyyat vakuumuna düşürəm. Böyük yazıçıların əsərləri başqaları üçün həm də kankan kimi bulaq gözünü təmizləyir, insanı özündən çıxarıb yazmağa vadar edir. Mənə elə gəlir ki, bu yazıçı böyüklüyünün meyarlarındandır. Mübarizin əsərlərində təbii axın var, bəzən bu axını mətndə Selincer özbaşınalığı da adlandırıram. Amma bu özbaşınalıq ona görə sevilir ki, gözlə görünməyən, əllə tutulmayan harmoniyadadır.

Hə onu deyirdim axı, “Azneft” meydanında əsərin bir yerinə, bir abzasına, lap doğrusu bir cümləsinə gəlib çıxdım ki, ara qarışdı, məzhəb itdi. Bilmədim nə edim, az qaldım maşından düşüb qışqıram ki, ay camaat gör, nə oxuyuram, gəlin siz də oxuyun! Nədi bu abzas ? Hansıdı bu cümlə?

“Zülmət meşənin dərinliklərindən hansı dünyaya aid olduğu bilinməyən qarmaqarışıq, tükürpədici səslər gəlirdi, o səsi tutub qaçırdı. Hisslərinə hiss qatıb - islanmışın yağışdan nə qorxusu! - qorxu üstündən qorxu geyib qaçırdı. Arabir dayanıb nəfəs dərir, güc yığıb təzədən qaçırdı. Yaxşı ki, hərdənbir lap uzaqdan, qəsəbə tərəfdən boğuq it səsləri eşidilirdi - ya bikarçılıqdan, ya axmaqlıqdan hürüşürdü itlər.

“Və yaxşı ki, o səslər bu dünyadan idi (!!!)”

İlahi, bu cümlənin enerjisinə bax, soyuq qorxusuna bax..
İnsan özünü, sözünü biləndən bəri ölümdən sonrakı vəziyyəti haqqında baş sındırıb bir yerə çıxa bilmir. Hətta dini mətnlər də bu barədə ya susur, ya da “siz nə bilərsiz”lə başlayan cümlələrlə bizi yola verir. İslam peyğəmbəri səhabələrinə qəbirlərdən eşitdikləri barədə danışanda onlara belə deyirdi:

“Siz mənim eşitdiklərimi eşitsəz, heç vaxt gülməz, ömrünüzü səcdədə keçirər, ölənə qədər ağlayardınız”.

Mübarizin də yuxarıdakı cümləsi bu qorxunun təsdiqi, o dünyadan səs eşitməməyin sevincidir. Mətndəki bu qorxu vay-şüvən deyil, buz kimi kəsən qorxudu. Bu əsərdə çox məsələlər haqqında gözəl mətnlər yazılıb və yazılacaq, amma mənimçün ən dəhşətli hayqırış, faniliyin ən böyük qorxusu bu cümlədə gizlənib. Yalnız yaxşı mətn təbii axarla özü-özünü gətirib bu hala sala bilər.

Həyatınızda tıxacsız günlər diləyilə...

/Kulis.az/

Yenililklər
30.07.21
“Ulduz”un iyul  sayı çap olunub
30.07.21
Kristian Voqler - Yazıçının səyahəti
30.07.21
Ülviyyə Heydərova Beynəlxalq Ədəbiyyat Festivalının qalibi olub
30.07.21
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
30.07.21
“AMEA Hüseyn Cavidin ev-muzeyinin elmi-yaradıcı fəaliyyəti (müstəqillik illərində)” adlı monoqrafiya nəşr olunub
30.07.21
Türkiyənin Bursa şəhərində Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans başa çatıb
29.07.21
Dünya şöhrətli Dominikan musiqiçisi Conni Ventura vəfat edib
29.07.21
Milli Qəhrəman Polad Həşimovun xatirəsinə ithaf edilmiş kitabın təqdimatı keçirilib
28.07.21
“Erməni nasizmi – terror ideologiyası” kitabı nəşr olunub
28.07.21
Buker mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb
28.07.21
XII Qəbələ Musiqi Festivalı Bakı Musiqi Akademiyasının 100 illik yubileyinə həsr olunacaq
28.07.21
Gənc caz ifaçıları üçün müsabiqə elan olunub
27.07.21
Seyran Səxavət “Nizami Gəncəvi” mükafatına layiq görülüb
27.07.21
Nizami Cəfərov - "Leyli və Məcnun"un türk dünyası - Araşdırma
27.07.21
Azərbaycanlı rəssamın əsərləri “ArtCamp Andorra” layihəsi çərçivəsində UNESCO-da nümayiş olunub
27.07.21
Keşikçidağda Tunc dövrünə aid böyük kurqanlar tapılıb
26.07.21
“Teatr və kinoteatrların açılması müzakirə olunacaq”
26.07.21
Türkiyənin Bursa şəhərində Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans keçirilir
26.07.21
Aşıq Ələsgərin şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olunacaq
26.07.21
Müslüm Maqomayev və Tofiq Quliyevin heykəlləri Bakının bu hissəsində qoyulacaq
26.07.21
Könül Nuriyeva - Vurnuxma...
16.07.21
“Seyran Səxavət” adlı biblioqrafik kitab işıq üzü görüb
16.07.21
Nizami Gəncəvi irsi Avstriya Milli Kitabxanasında
16.07.21
Anar Kərimov Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin nümayəndə heyəti ilə görüşüb
15.07.21
Respublika Kinematoqrafçılar İttifaqı Milli Kino Mükafatının builki sahibinin adını açıqladı
15.07.21
“Qarabağa kitabla gedək” layihəsi çərçivəsində Türkiyədən 10 min nüsxə kitab gətirilib
15.07.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin heykəli burda qoyulacaq
15.07.21
“Yaradanlar” filmi İtaliyada mükafata layiq görülüb
15.07.21
Xorvatiyanın sabiq prezidenti Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzində olub
13.07.21
Akademik Musiqili Teatra baş rejissor təyin olunub
13.07.21
Dilçiliyə dair yeni kitablar nəşr olunub
13.07.21
“Qarabağ Azərbaycandır” ssenari müsabiqəsinin nəticələri elan edilib
12.07.21
“Hədəf Nəşrləri”nin müəllif tenderinin qalibləri bəlli oldu
12.07.21
"Qanun"dan yeni kitablar
12.07.21
TÜRKSOY-un yaradılmasının 28 ili tamam olur
12.07.21
İtaliyada Dantenin əlyazmaları aşkar edilib
09.07.21
Ülvi Babasoy - Yaşamaq sənəti
09.07.21
“Saytların dil mənzərəsi” mövzusunda tədbir keçirilib
09.07.21
Bədirxan Əhmədli - Bu Yol sənin yolundur... - Təbrik yazısı
08.07.21
“Salnaməfilm” studiyasında Aşıq Ələsgərə həsr olunmuş filmin çəkilişlərinə başlanılıb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.