Müşfiq Şükürlü - Cavid bizim ustad təqlidçilərimizdəndir
27.02.20

Müşfiq Şükürlünün gənc yazıçı Cavid Zeynallının yeni yayımlanan və oxucular arasında maraq doğuran “Tarix müəlliminin kədəri” hekayəsi haqda yazdığı tənqidi yazını təqdim edir.

Bir də gördün Rəşad Məcid status yazdı. Bütün uğursuz adamlar da ardınca. Onlar Cavid Zeynallı nəsrinin xariqüladə abidəsi önündə baş əyirlər. Hədəqəsindən çıxan iri, şaşqın gözlərlə Cavidə baxırlar...

Cavid neynir bəs? Master yazıçı ədası ilə masteri-xumar olur. Tərifdən başı dumanlanır. Amma hiss edirəm ki, Cavid özü də görür. Nəsə bir çatışmazlıq, sünilik, əskiklik var deyir. Öz-özünə soruşur: “Nəyi bəyənirlər, axı?”

Qısaca söyləyim: köhnə Azərbaycan yazıçılarını təqlid etməyini.

Rəşad müəllim deyir: “Cavidin son hekayəsi məni hayıl-mayıl elədi”.

Amma duya bilmir ki, onu ram edən Cavidin hekayəsi deyil. Qətiyyən! Mövludun, Əkrəmin nəsridir. Klassiklərimizdən aldığı zövqü unuda bilmir Rəşad Məcid. Niyə? Çünki alternativ mətn yoxdur hələ ki. O da məcburdur axı, nədənsə zövq alsın. Təzə mətnlər oxumalıdır. Ədəbiyyat adamıdır. Baxma... Amma tapa bilmir. “Olanımız Caviddir” deyib bir Gənclər Katibi kimi sinəsinə döyür.

Bəli, Cavid təzə hekayə yazıb. Adından göründüyü kimi hekayədir: “Tarix müəlliminin kədəri”. Bəs, nədir təzəlik burda? Odur ki, Cavid oğurladığı adamların sayını artırıb. Hərdən Kamal Abdullanın cümlələrindən də çırpışdırır indi. Təzə adət, köhnə kənd!

Dost-tanışları Cavidin hekayəsini yaman təriflədilər. Elə təriflədilər ki, dedim, Cavid dağıdıb. Ədəbiyyatı alt-üst edib. Yeni ixtirasını öyrənmək arzusu ilə “Cavidin möcüzələr aləmi”nə qədəm basdım. Gördüm, nə ixtira?! Nə möcüzə?! Qığlı-peyinli dünya imiş. Köhnə hamam-köhnə tas. Caviddi ki, Cavid!

Cavid müəllim! Çağdaş nəsrimizlə bağlı yazımda bu haqda demişdim, axı. İzah eləmişdim ki, belə yazmaq olmaz. Sənə yaramaz! Bu qulağından alıb, o qulağından verirsən.

Ay müəllim, kənd nəsri çoxdan bitib. Kənddən yazırsansa, gərək elə yazasan, sovet nəsrinin kənd havası yox, müasir Azərbaycan yazıçısının davası hiss oluna. Yazıçı dava adamıdır. Niyə, axı, biz qoyun qığı iyləməliyik? Axı, bu intonasiya və bu təfəkkür çoxdan ölüb. İndi kimə lazımdır kənddən o cür bədii lövhələr? Kimə lazımdır yeni qədirlər, yeni kazımlar, yeni yel əhmədlər? Yox, yox. Yeni olsaydılar nə vardı ki?

Görünür, Cavid sovet dövrü kitablarını çox oxuyur. Oxusun. Oxumaq yaxşıdır. Amma bu qədər təsirə düşmək necə?

Açığı, mən onun mətnlərində onun özünü görə bilmirəm. Bu onun nəsridir, yoxsa başqalarının? Onun varlığına dair, sadəcə, bir işıq öləziyir mətndə.

Cavid Zeynallının “Tarix müəlliminin kədəri” hekayəsi yeni ədəbi zövqü və mütaliəsi olanları çaşdırmamalıdır. Onun hekayələrində plagiat birbaşa mətnin bədii atmosferinə sirayət edir. Cavid bizim ustad yazıçılarımızdan olmasa da, ustad təqlidçilərimizdəndir.

Ümumi götürsək, məncə, çağdaş nəsrimizdə most duran yazıçılar çoxdur. Onlar elə sentimental, dramatik obrazlar yaradır, elə gərilirlər ki, elə bil, most dururlar. Mən onları “Nəsrimizin most duranları” adlandırardım. Cavid bizim ən yaxşı most duran yazıçılarımızdan biridir.

“Tarix müəlliminin kədəri” hekayəsi bədii nəsrimizdə most durmağın ən parlaq nümunəsidir.

P.S. Hekayənin müzakirəsini davam etdirəcəyik.
/Kulis.az/

Yenililklər
27.03.20
Nərimanov irsinin öyrənilməsinə layiqli töhfə
25.03.20
Orxan Mərdan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
23.03.20
Muzeyləri onlayn ziyarət etmək imkanı yaradıldı
23.03.20
Milli Kitabxana ölkəmizdə yaranan vəziyyətlə əlaqədar oxuculara onlayn xidmətlərini təklif edir
23.03.20
Antonio Tabukkinin "İzabel üçün. Mandala" romanına ön söz
23.03.20
Məhəmməd İqbal - İlahi eşq və milli düçüncə şairi
23.03.20
Türkiyəli rejissor Xocalı soyqırı haqqında film çəkəcək
21.03.20
Antonio Tabukkinin “İzabel üçün. Mandala” romanı çap edilib
16.03.20
Elmira Axundova - Məmməd Orucun "Oyun havası"
15.03.20
Anar: “Koronavirusa görə yaşlı üzvlərimizin işə gəlməsinə məhdudiyyət qoyulacaq”
15.03.20
Qalib Şəfahətin "Sandıq" romanı çap olunub
14.03.20
Cəlil Cavanşirdən yeni kitab - "Eşq və intihar"
13.03.20
“Tarix və Tale” romanına dünyanın “şəxsiyyət vəsiqəsi” demək olardı, amma…
12.03.20
“Wall Street”də Nigar Əliyeva tərəfindən açılmış “America IDream” şirkəti
12.03.20
İçərişəhərdə keçirilməsi nəzərdə tutulan Novruz tədbirləri ləğv edilib
12.03.20
Xalq yazıçısı səfir təyin edildi
11.03.20
Fevralda ən çox satılan Azərbaycan ədəbiyyatının siyahısı
11.03.20

İstanbulda qədim və nadir Azərbaycan xalçalarının sərgisi açılacaq

11.03.20
“Avroviziya-2020"-də Azərbaycan təmsilçisinin mahnı və klipi təqdim edilib
10.03.20
Səxavət Sahilin “İsanın qadını” romanı 2-ci dəfə nəşr olundu
08.03.20
Müşfiq Şükürlü - Anaravirus
08.03.20
Təranə Vahid - Xırda bəhanələr
06.03.20
Yazıçı Xanəmir Telmanoğlunun yeni kitabı çap olunub
06.03.20
Balaca əclafın sayəsində keçmişinə boylanan qəhrəman - Cəlil Cavanşirin romanı haqda
06.03.20
200 min manat büdcəsi olan “Ədəbiyyat qəzeti nə üçün 15-20 manat qonorar verməlidir?
06.03.20
“Ustad” jurnalının 34-cü sayı nəşr olunub
06.03.20
Səxavət Sahil - Təmənnasız yazmaq
05.03.20
Misirdə yeni mumiyalar məskəni aşkar edilib
05.03.20
Səməd Mənsurun əsərlərindən ibarət toplu çapdan çıxıb
05.03.20
Vasif Əlihüseyn - Darıxmağın beşiyidi bu şəhər 
05.03.20
“İmadəddin Nəsimi - tədqiqlər, məqalələr, məruzələr” kitabı nəşr olunub
04.03.20
Şərif Ağayar - Cana yaxın hekayələr
04.03.20
Qismət Rüstəmov - "Təki başqa ölkədə kitabım çıxsın” düşüncəsi çox primitiv düşüncədir
03.03.20
Rəhman Bədəlov: "Zərdabi və onun “Əkinçi” qəzeti bizim hər şeyimizdir." - VİDEO
03.03.20
Yazıçılara rəhminiz gəlsin - Çingiz Abdullayev yazır
03.03.20
“Suğra və oğulları” filmi bu il kinosevərlərə təqdim olunacaq
03.03.20
Mirzə Baxış Nadimin şeirlər toplusunun ikinci kitabı çapdan çıxıb
03.03.20
Professor Asif Hacıyevin yeni monoqrafiyası çapdan çıxıb
03.03.20
Xaricdə təhsil alan azərbaycanlı: "Ankaranı sevdik, bağlandıq, ikinci vətənimiz oldu" - MÜSAHİBƏ
03.03.20
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin “İçərişəhər” metrostansiyası qarşısındakı heykəli belə olacaq - VİDEO
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.