Mirmehdi Ağaoğlu: Nobel kimi seçir?

15.10.16

2016-cı il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatının sahibinin adı dünən açıqlandı. Bu, dünyanın daha çox rok musiqiçisi kimi tanıdığı Bob Dilan idi.
 
Doğrusu bu qərar məni də təəccübləndirdi. Axı, necə olur ki, dünyada Milan Kundera, Adonis, Haruki Murakami kimi qələm adamları qala-qala Nobeli Bob Dilan alır?
 
Və ya rokçunun vətənində Filip Rot, Don Delilo, Coys Kerol Oats, Pol Oster kimi nəhənglər dura-dura Amerikanı Nobel siyahısına Bob Dilanlamı salmaq olar?
 
Görünür, Nobel Komitəsi üçün bu bir-birindən fərqli adlar heç bir əhəmiyyət daşımır. Məsələn, Nobelə maraqlı deyil ki, Milan Kundera kimi nəhəng imzanın adı Nobellə hallansın. O, özü istəyir, kimin adı Nobellə yanaşı çəkilsin, kimin adı çəkilməsin. Lap “Gərək imam istəsin...” məsəlindəki kimi.
 
Nobellə bağlı bir məsələ də yadıma düşdü, yazım. Borxesin adı namizədlər arasında dəfələrlə hallansa da komitə hər dəfə başqa yazıçını nobelləndirirmiş. Buna görə Borxes zarafatla deyərmiş: “Mənə Nobel mükafatı verməmək milli Skandinaviya ənənəsinə çevrilib.”
 
Biz qəliblərlə yaşamağı öyrənmişik. Hamıya yarlıq yapışdırmağı sevirik. Hansısa bir şair nə vaxtsa roman yazırsa ona yazıçı demərik. Lap “Hər və sülh”ü yazsa belə. Məsələn, Ramiz Rövşən şeirlə yanaşı nəsr əsərləri də yazıb. Amma biz onun nəsrini xatırlamırıq, heç yerdə “şair-yazıçı” demirik, şairdir, vəssalam. Bəzən də tərsinə olur. Roman yazan bir qələm adamının şeirlərini ciddi qəbul etmirik. Həmin adamların ikinci işinə hobbisi kimi baxırıq.
 
Səbəb isə yuxarıda dediyim kimi çox sadədir. Biz qəliblərlə düşünməyi sevirik. Görünür, Nobel komitəsi belə düşünmür. Onlar bu cür qəliblərlə işləməyi sevmirlər. Məsələn, 1953-cü ildə Uinston Çörçill də ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını bu məqsədlə vermişdilər. Onlar Çörçilin memuarlarındakı bədii siqləti qiymətləndirmişdilər. Nə olsun ki, Çörçill dünyanın yaddaşında siyasətçi kimi qalıb.
 
Bob Dilan dünya rok tarixinin canlı əfsanəsi sayılsa da mahnı mətnləri Amerikada, eləcə də dünyada etirazçı sözün, müharibəyə qarşı hayqırışların öndəgedəni, ruporu olub. Bob Dilanın Vyetnam müharibəsinə qarşı, Karib dənizi böhranına qarşı, irqçiliyə qarşı yazdığı musiqilər təkcə etirazçı olduğuna görə yox, həm də yüksək poetik gücə malik olduğuna görə qiymətləndirilib.
 
Və dünya Nobel Komitəsi onun bu istedadını, bu zəhmətini unutmayıb.
 
O gün olsun Nobel komitəsi bizim sənətkarlardan da öz siyahısında görmək istəsin. Musiqiçiləri demirəm. /kulis.az/

Yenililklər
13.06.24
“Divanü lüğat-it-türk”ün II və III cildləri nəşr olunub
13.06.24
“Ulduz” jurnalının may nömrəsi çap olunub
13.06.24
Azərbaycanda aparıcı teatrların siyahısı təsdiqlənib, işçilərin maaşları artırılıb
05.06.24
Özbəkistanlı şairlərin şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək nəşr olunub
05.06.24

Qulu Ağsəs haqqında yeni kitab çap edilib

24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
30.04.24
Ömür gəlib keçər, qalan əməldir
29.04.24
Qulu Ağsəs - 55
29.04.24
 Yazıçı Eyvaz Zeynalovun “Nadir şah” romanı nəşr olunub
26.04.24
Mahir N. Qarayev - Mənə o dünyanı göstər, İlahi
25.04.24
Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılış mərasimi
25.04.24
Abbasqulu ağa Bakıxanovun “Riyazül-qüds” əsəri nəşr olunub
25.04.24
Mədəniyyət Nazirliyi “Nəşrlərin satın alınması müsabiqəsi”ni elan edir
24.04.24
Azərbaycanlı rejissorun ekran əsəri Kann Film Festivalının qısametrajlı filmlər müsabiqəsinə seçilib
24.04.24
IV Kitabqurdu Müəllimlərin Oxu Marafonu elan edilir
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.