"Məsəllər, deyimlər" təqdim olundu

31.01.19

AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında (MEK) professor Qulu Məhərrəmli və Rafiq İsmayılovun "Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətinin, Şəhla Əhmədovanın "Koroğlu" dastanının lüğəti" kitablarının təqdimat mərasimi keçirilib. 

Mərasimdə millət vəkilləri, ziyalılar, tanınmış elm xadimləri və media nümayəndələri iştirak ediblər.

Mərasimi giriş sözü ilə açan professor Qulu Məhərrəmli təqdim olunan kitablar haqqında məlumat verib. Q.Məhərrəmli burada R.İsmayılov və Elxan Nəcəfovun birgə hazırladıqları "Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti" ilə "Ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti" kitablarının da təqdimatı keçirildiyini diqqətə çatdırıb. Kitabların hər birini lüğətçilik elminə böyük töhfə adlandıran natiq, onların yalnız ali məktəblərdə, bu sahənin mütəxəssisləri tərəfindən deyil, eləcə də orta məktəb müəllim və şagirdləri, filologiya elmi ilə maraqlanan hər kəs üçün yararlı olacağını vurğulayıb.

"Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti"ndə Azərbaycanın orta ümumtəhsil məktəblərində Azərbaycan dili və Ədəbiyyat fənlərinin tədrisində istifadə olunan 1600-dən çox terminin izahı verilib. Lüğət orta məktəb şagirdləri, müəllimləri və abituriyentlər üçün nəzərdə tutulub.

"Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğəti haqqında müfəssəl məlumat verən professor deyib ki, kitabda bir sıra mənbələrlə yanaşı, professor Musa Adilovun, Beydulla Hüseynovun, Bəşir Əhmədovun və Ayzek Azimovun tədqiqatlarından da istifadə olunub.

Q.Məhərrəmli qeyd edib ki, Rafiq İsmayılovla birgə beş ildən bəri üzərində işlədikləri "Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətində ana dilimizdə işlənən bir çox məsəl, deyim və idiomatik ifadələrin, geniş yayılmış çoxlu sayda frazeoloji vahidlərin etimologiyası, məna xüsusiyyətləri araşdırılmış və işlənmə məqamı izah olunub.

Eyni zamanda, kitabda tədqiqata cəlb edilmiş ifadələr tarixi planda işıqlandırıldığı üçün həmin ifadələrin yaranma şəraiti, bu ifadələri meydana çıxaran situasiya, hadisə və rəvayətlər barədə də qısa bilgi verilib.

Bildirilib ki, bu kitabda toplanmış ifadələrin filoloji təsnifatını vermək çətindir. Frazeoloji ifadələr, məsəllər, atalar sözləri, tarixi deyimlər, məşhur misralar-bunlar hamısı xalqın tarixən sınaqdan çıxardığı həyat müşahidələrinin bədii ifadəsidir. Lakin kitabda toplanmış ayrı-ayrı məqalə başlıqlarını birləşdirən iki cəhət var: obrazlılıq və etimoloji tarixçə.

"Başqa lüğətlərdən fərqli olaraq bu kitab, sadəcə, sorğu nəşri deyil, onu boş vaxtlarda zövq almaq, biliyinizi və dünyagörüşünüzü artırmaq üçün oxuya bilərsiniz. Bu bilgilər isə ünsiyyət prosesində-istər anlamada, istərsə də özünüifadədə insanı həmişə daha uğurlu, daha cazibədar və daha özünəgüvənli göstərir".

Tədbirdə çıxış edən akademik Nizami Cəfərov yeni nəşrlərlə bağlı fikirlərini bölüşüb, müəlliflərə uğurlar arzulayıb: "Bu gün təqdim olunan kitabların hər biri ayrı-ayrılıqda dilçiliyimiz üçün kəşfdir. Lüğətçilik dilçiliyin çox da maraq və diqqət göstərilməyən hissəsidir. Halbuki lüğətçilik çox mükəmməl və lazımlı sahədir. Xüsusən terminoloji lüğətlərə ehtiyac böyükdür. Lüğətlərin hər birinə nəzər salanda görünür ki, müəlliflər kifayət qədər lüğətçilik məktəbi keçiblər. Bu lüğətlər dilçilik tarixində görülmüş böyük işlərdəndir".

Şəhla Əhmədovanın "Koroğlu" dastanının lüğəti dastan araşdırması baxımından da çox əhəmiyyətlidir. Bu, dilçilik və ədəbiyyatı özündə birləşdirir. Dastanlarımızın dilinin araşdırılması, öyrənilməsi və bu cür tədqiqatlar vasitəsilə gələcək nəsillərə çatdırılması olduqca əhəmiyyətlidir".

"Koroğlu" dastanının lüğəti kitabının müəllifi, "Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətin redaktoru, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şəhla Əhmədova kitabın araya-ərsəyə gəlməsindən danışıb, deyib ki, kitabda "Koroğlu" dastanı dilçiliyin, lüğətçiliyin obyekti kimi təhlil edilib. Müəllif bu kitabda zəhməti olan hər kəsə təşəkkürünü bildirib.

"Məsəllər, deyimlər" etimoloji lüğətinin rəyçisi professor Məmmədəli Qıpçaq kitab haqqında fikirlərini bölüşüb: "Bu cür tədqiqatlar konyuktiv dilçilikdə mənbə kimi çox dəyərlidir. Lüğətçilik işi çox çətin işdir. Onun öhdəsindən gəlmək hər tədqiqatçının, alimin işi deyil. Böyük səbr, zəhmət və peşəkarlıq tələb edir. Məsəllər və deyimlər haqqında belə bir lüğətin tərtib olunması çox mühüm hadisədir. Buna çoxdan ehtiyac vardı. Müəlliflərə bunun üçün təşəkkür düşür".

Sonra çıxış edənlər lüğətlərin məziyyətlərindən söz açıb, müəllifləri təbrik ediblər.

Şahanə MÜŞFİQ

Yenililklər
12.07.24
Yelisaveta Baqryana - Ah, belə gecələr əzabdır dostum!
11.07.24
Azad Qaradərəlinin əsərlərinin beşinci cildi cap olunub
08.07.24
“Narqız” qısametrajlı animasiya filminin istehsalı davam edir
05.07.24
"Dünya ədəbiyyatı" jurnalının Çeçenistan sayı işıq üzü görüb
03.07.24
“Ulduz” jurnalı oxucuların görüşünə yeni təqdimatda gəlib
02.07.24
Frans Kafka - Hökm
25.06.24
Mədəniyyət Nazirliyi senzura ittihamlarına aydınlıq gətirib
25.06.24
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı Şirvanda kino günlərinə başlayır
22.06.24
Şahid ifadəsi - Zərdüşt Əlizadə yazır...
13.06.24
“Divanü lüğat-it-türk”ün II və III cildləri nəşr olunub
13.06.24
“Ulduz” jurnalının may nömrəsi çap olunub
13.06.24
Azərbaycanda aparıcı teatrların siyahısı təsdiqlənib, işçilərin maaşları artırılıb
05.06.24
Özbəkistanlı şairlərin şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək nəşr olunub
05.06.24

Qulu Ağsəs haqqında yeni kitab çap edilib

24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.