Üzeyir Əlizadə - Taleyə düşən 5-lər       
20.04.21

55 nömrəli iş otağının qapısı üzərində yazılmış  iki qoşa beş rəqəminin sifətimin fasad landşafında  yaratdığı xəfif gülüşü  ifadə edən seqmentlərin aktiv vəziyyəti  onun diqqətindən qaçmadı.
     Diplomatlara məxsus təbəssümlə otağa daxil oluram...
     Sağ əlinin beş  barmağını adəti üzrə hansısa musiqinin ritmin tuturmuş kimi stola döyəcləyərək:
-Mənalı təbəssümün nəyi ifadə edir yenə, qardaş? Səni yaxşı tanıyıram, hər jestin, mimikan nəyəsə hesablanır. Yenə nədir müşahidənin obyekti?
-Düzünü de, orta məktəbdə inşadan neçə qiyməti alırdın?
-Ədəbiyyat müəllimim Mehdi Həsənov Allah şahididir,həmişə beşdə beş almışam. İstəyirsən telefon nömrəsin verim, zəng vur soruş.
Onun haqqında bilgilərimdən müəyyən detalları xatırlayıb yenə gülümsədim:
-Qapının üzərindəki əlli beş rəqəmi diqqətimi çəkdi. Maşallah, beş bolluğuna düşmüsən. Mən bilən, orta məktəbdə oxuyanda da jurnalda adın beşinci olub, beşdə beş almısan, beşinci sinifdəykən “Azərbaycan pioneri” və rayon qəzetində ilk dəfə çap olunmusan, otuz il Sumqayıtın beşinci mikrorayonunda beşmərtəbəli evin beşinci mərtəbəsində yaşamısan, əhli-kefliyinin ucbatından camaatın dörd ilə oxuyub qurtardığı institutu beş ilə bitirmisən. Ailənizdə on bir uşaq doğulsa da, sənin mistikan yenə öz hökmünü verib: beş uşaq qalıb. Ən böyük arzun da Bakıda beşotaqlı mənzilinin olmasıdır. Öz aramızdır, hər dəfəsində də vədələşdiyimiz yerə beş dəqiqə gecikirsən.
 Sonuncu fikrimin doğurduğu gülüşün dadı hələ damağımızdan getməmiş özünəməxsus intonasiya ilə davam edir:
-Bir halda ki belə dürüst müşahidə və analiz etmisən, onda ardını mən deyim, sən eşit. Özümə də maraqlı gəldi, bayaqdan sən danışdıqca həyatımda  beş rəqəmiylə bağlı daha nələrin baş verdiyini düşünürdüm. Uşaqlıqda aldığım fiziki travmadan  beş ay gözlərim tutulub, həkimlər məndən əllərini üzsələrdə, beş aydan sonra ayağa durmuşam. Hər gün səhər saat beşdə namaz üçün yuxudan oyanıram. İlk dəfə beş yaşımda qohumlarla birgə şəkil şəkdirən zaman bədii məntiqimi ifadə etmişəm. Belə ki, şəkil şəkdirən zaman təzə ayaqqabılarımı çıxarıb sıraya keçdim. Qohumların təbəssümünə belə cavab verdim:  “Şəkil evdə, rəfdə, albomda saxlanılır, ya da divardan asılır. Evdə ayaqqabılı gəzmək olmaz!” Hə, biri də yadıma düşdü – hərçənd, mənim üçün adiləşib – daxili orqanlarımın (ürək, qaraciyər, dalaq, mədəaltı vəz, öd)  beşi inversiya vəziyyətində yerləşir. Yəni, sağ sola, sol sağa keçib. Buna tibbdə dekstrakardiya da deyirlər. İndiyədək aldığım bütün saatlar beş dəqiqə  plyus-minus intervalında ya geriyə qalır, ya da qabağa qaçır.
   Bunları danışdıqca  öz-özümə fikirləşirəm: bu nə mistikadır, işə bax, mən də onun yaradıcılığından cəmi beş hekayəsini oxumuşam. Ssenari müəllifi olduğu beş sənədli filmə baxmışam. Öz adı da beş hərfdən ibarətdir...
   Hafiz Eynullayevi oxucular İmamnəzərli imzasıyla tanıyırlar. “Başsağlığı və doğum haqqında şəhadətnamə” kitabında özü tərəfindən yazılmış  ön söz əsl ədəbiyyat hadisəsidir – boşboğaz qələmçilərə ustad şilləsidir. Özlərini təhlilçi, tənqidçi, araşdırmaçı, ssenarist  kimi təqdim etməyə cəhddə bulunan  istedadsızların “hərşeyşünas”lıq xisləti ona yaddır.
  Hafiz İmamnəzərlinin ekranlaşdırılmış ssenariləri vətənə, millətə, dövlətçiliyimizə xidmət hadisəsidir. O, digərləri kimi, hamının oxuduğu, bildiyi, eşitdiyi hadısələri vərəqə köçürüb, elmi ada iddialılıq nümayiş etdirmir. Korlanmış  imiclərini təmizə çıxarmağa cəhd edənlərdən fərqli  olaraq əxlaq, namus, abır-həya  onun həyat kredosudur.
  Söhbətimiz Hafizin ssenarisi əsasında çəkilib  İctimai Televiziyada  yayımlanmış  erməni terrorundan bəhs edən “Cinayət və cəzasızlıq” sənədli-bədii filminə yönəlir. İxtilatımız müddətində diqqətim bu mövzuda olsa da, həm də qeyri-ixtiyari olaraq düşüncələrim Hafizin yaradıcılığına ekskurs edir.
 Bu ekskursiya barədə  yadımda qalan  bəzi təəssüratlarımı sizinlə bölüşmək istərdim.
 Hafiz İmamnəzərlinin yazı dili  Azərbaycan ədəbi dilinin şəhdi-şirəsini oxucusuna daddıran ifadə tərzində pərvəriş tapır, qulağı yormur. Qəliz terminlər belə onun qələmində həlim  tələffüzlə  lirikalaşır.  
   Onun əsərlərində fəlsəfi yükün “N” kəsiyə düşən ağırlığı cümlələrin  sıxılma və dartılma hərəkətilə yazıya bərabər şəkildə  paylaşaraq, gərginlik  müqavimətədavamlı  bədii konstruksiyaya   tabe olma həllini tapır. Müraciət etdiyi mövzularda ifadənin qramatika hesabatı fikrin  gərilməməsinə uyğun tərtib olunur.
  Hadisələri situasiya planında relyefə uyğun dəqiq oturtmaqla, bədiiliyi “asılı gətirmələr axımı” qanunauyğunluğunun filoloji deqredasiyasından sığortalamağı da bacarır.
   Əsərlərində yalançı, uydurulmuş qəhrəmanlara yer vermir, onun qəhrəmanları təbəddülatlar döngəsində tıncıxsa da, içindəki işıqdan əl çəkməyən və ölüm qabağında belə sabahı düşünən personajlardır. Qəhrəmanları bütün xəyalpərvərlikləri ilə yanaşı gerçəyin özüdür - əl yandıran həqiqət. Didaktikası formula şəklində deyil, hadisələrin mükəmməl vizuallığında ehtiva olunur.
  Qəhrəmanlarının ölüm və kosmik kodlarla bağlı anlaşılmaz ruhi vəziyətinə  bələd olmaq  üçün qələminin naviqatorluq  xidmətinindən asanlıqla  yararlanmaq mümkündür...
- Saat beşdə İctimai Televiziyada olmalıyam, beşə beş dəqiqə qalıb...
“Beş” sözü məni xəyallarımdan oyadır, fikirlərimi gerı çağırıb evə - beynimə topluyuram.
  Həyətə düşüb sağollaşırıq... O, İctimai Televiziya istiqamətində, mən isə maşına tərəf gedirəm...  Arxadan gələn səsə geriyə qanrılıram. Aralıdan uca səslə soruşur:
- Bu gün bir az tələsik oldu, nə vaxt görüşüb çay süfrəsində dərdləşək?
 Mən:
- Şəhərdə olmayacam beş gün, qayıdanda görüşərik.
Bir anlıq fikrə getdi, nəyisə hesablayırdı elə bil... Yanılmamışdım.
-    Beş  gündən sonra aprelin iyirmi ikisi – doğum günümdür.
Uca səslə - kənardan keçənlərin eşidə biləcəyi intonasiyayla:
- Təbrik edirəm! ... Neçə yaşın tamam olur?
-  55!
- Yenə 55,qoşa beş!
    Şərikli gülüşümüz  kənardakıların diqqətini  bizə yönəldir.

   Aqoniya halında olan gülüşümlə maşına əyləşib düşünürəm:
  Beşlər necə də kurşun kimi qələmə dolub,  mövzunu  nişan almaq üçün...Əla!

Yenililklər
05.05.21
Azərbaycan Nəşriyyatları İctimai Birliyi poster müsabiqəsi elan edib
04.05.21
“Molla Nəsrəddin” ensiklopediyası”nın təqdimatı keçirilib
03.05.21
“Hədəf Nəşrləri”ndə müəllif tenderi iştirakçıları ilə görüş keçirilib
28.04.21
Balkan türklerinden İlhami Emin’in anısına
25.04.21
Türkiyədə Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 200 illik yubileyi keçirilib
25.04.21
Azərbaycan Nəşriyyatları İctimai Birliyinin növbəti toplantısı keçirilib
21.04.21
Milli Televiziyamızın bu günü
20.04.21
Üzeyir Əlizadə - Taleyə düşən 5-lər       
15.04.21
Tovuz döyüşləri haqqında sənədli film çəkilib
13.04.21
Xətainin “Dəhnamə”si nəsrlə təqdim edildi
13.04.21
Təranə Vahid - Qasırğa
10.04.21
Xəzər Universitetində Fransız dili bayramı
06.04.21
“Hədəf Nəşrləri” müəllif tenderi elan edir
30.03.21
Tanınmış kinoşünas Aydın Kazımzadənin yeni kitabı işıq üzü görüb
30.03.21
“Böyük Qayıdış” qısametrajlı bədii, sənədli və animasiya film layihələri müsabiqəsinə sənəd qəbulu başa çatıb
30.03.21
Təranə Vahidin “Qarışqa təqvimi” Türkiyədə çap olunub
30.03.21
Qalib Şəfahətin "hekayələr kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb
11.03.21

“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olundu

09.03.21
Emil Rasimoğlu -  Tor qurub işıq dirəklərinə Tanrı...
08.03.21
Qadınlarımızı bəşəri sevgi ilə şərəfləndirən 8 Mart ucalığı
08.03.21
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
05.03.21
Əbdürrəhim bəy Haqvеrdiyеvin “Mоzalanbəyin səyahətnaməsi” əsərinin ifşaedici gücü
03.03.21
“Azərbaycan Nəşriyyatları” İctimai Birliyi yaradıldı
26.02.21
Səxavət Sahil - İsa kimi Xocalı
26.02.21
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi fondunun ilk eksponatları təqdim olunub
25.02.21

Azərbaycan kitabları Fransa Milli Kitabxanasında

25.02.21
Nəcəf bəy Vəzirovun “Dələduz” pyesində dövrün həqiqətləri
24.02.21
Görünməyən mötərizələr – Fərid Hüseyn Salam Sarvanı tənqid etdi
24.02.21
“Əlyazmalar yanmır” jurnalının növbəti nömrəsində
23.02.21
Xalq artisti Yalçın Rzazadə vəfat edib
22.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq xalça eskizi müsabiqəsi elan edilib
19.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illiyi münasibətilə İspaniyada xüsusi poçt markaları dövriyyəyə buraxılıb
19.02.21
Mədəniyyət Nazirliyi işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tarix və mədəniyyət obyektlərinin vəziyyətinə dair məlumat yayıb
19.02.21
Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi qeyd ediləcək
18.02.21

“İzahlı dini terminlər lüğəti” nəşr olunub

18.02.21
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edildi
18.02.21

Prezident İlham Əliyev Nəriman Həsənzadəni 90 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib

16.02.21
Paşa Talıblı - Mənim şeirlərim başsağlığıdı...
16.02.21
Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı haqqında monoqrafik tədqiqat
16.02.21
Mədəniyyət naziri ölkəmizdə fəaliyyət göstərən televiziya kanallarının rəhbərləri ilə görüşüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.