Rövşən Yerfi - Həyasızlıq kabusu bizi məhv edəcək!..
18.01.22

(kiçik esse)

Ölkəmiz müstəqilliyə qovuşandan qazandıqlarımızla yanaşı xeyli itkilərə də məruz qaldıq. Xüsusilə, bu dövrdən başlayaraq mənəviyyatımızda çox qorxulu bir kabus dolaşmağa başladı – həyasızlıq kabusu... Bəşər yaranışından ən gözəl insani keyfiyyətlərdən biri, deyərdim ki, birincisi sayılan həya hissinə sanki, səlib yürüşü, “ölüm” elan edildi. Aşkarlıq - açıq-saçıqlıq, “lütlənmək” kimi başa düşüldü. Həya hissi olanları qorxaq, bacarıqsız, zəif, əfəl sayıldılar. Həyasızlıq az qala yüksək insani keyfiyyət normasına qaldırıldı. Həyasızsansa demək inamlı, qətiyyətli, cəsarətli, qabiliyyətlisən. Yeri gəldi, ya gəlmədən özünü tərifləmək, dürtülmək, gözə soxmaq, adi hala çevrildi. Ardınca məqsədli, sərfəli yalanlar uydurub qırmızı-qırmızı, gözünü qırpmadan  danışmaq bacarığı – artıq bunun vərdişə dönməsi, belə insanlarda həyasızlığın çiçəklənməsindən xəbər verir.

Ağlımız kəsəndən hamımızın bildiyi bir doğru atalar sözü var: utanmasan oynamağa nə var... Həqiqətən utanmayandan sonra insan abırdan kənar hər əməli etməyə qadirdir. Sözümün məğzini çatdırmaq üçün həya haqqında Əli əleyhissalamın gözəl bir hədisini yada salım: “Həya bütün yaxşılıqların açarıdır.” Bu nöqteyi-nəzərdən həyasızlığı da bütün pisliklərin açarı adlandırmaq olar.

Həyasızlığın əmələ gətirdiyi pis əməllərdən biri də acgözlükdür - nəfsin, tamahın çəkən hər şeyin acgözü olmaq. Müqəddəs peğəmbərimiz Məhəmməd əleyhissalam isə nəsihətlərində bildirmişdir ki, “tamahkar adamın şərəfi olmur”. Fikrimizi dəqiqləşdirsək görərik ki, həyasızlıq şərəfsizliyə aparan yolun başlanğıcı, əsas şərtidir..

Göz görə-görə həqiqəti danmaq, çirkab içində ola-ola özünü təmiz, haqlı, lider saymaq, ar etmədən yalanları döğru kimi cəmiyyətə təqdim etmək həyasızlığın aşırı dərəcəsidir. Nə qədər gönüqalın olasan ki, hamının gördüyü, bildiyi olaya sırtıqcasına “həqiqət deyil” deyib üzə durasan... Cəmiyyətimizdə belələri on minlərlədir və bu cür "elit" əxlaqla, tüpürülmüş mənəviyyat heç vaxt düzəlməyəcək.

Mədəniyyət və müasirlik adı altında təbliğ edilən həyasızlıq siyasətdən başlamış şou aləminədək əksər sahələrdə durmadan inkişafdadır. Mənəvi əxlaqsızlıq –saxtakarlıq, haqsızlıq, rüşvətə-korrupsiyaya alışmaq, qanunçuluğu, ictimai rəyi vecinə almamaq, cəmiyyətə saymazlıq – güclü, fərasətli, səlahiyyətli anlamına gətirilir.

Simasız yollarla, haramla, talançılıqla varlanıb, rüşvətxor, korrupsiyaçı ola-ola, adını biznesmen, oliqark qoyub, özünü elitar ziyalı hesab edənlər yəqin ki, utanmağı həmişəlik unudublar.

 Cinsi əxlaqsızlıq - azad seks, yarımçılpaq geyim, bədən əzalarının nümayişi yüksək zövqlülük, mədəniyyət, müasirlik kimi təqdim olunur. İsmət, bakirəlik, adət-ənənələr “avropalaşmışlar” tərəfindən ələ salınır. Diqqətlə nəzər salsaq  bu mövzuda təbliğat aparanlar əsasən “qərb” təsirinə düşən subay və yaşlaşmağa başlamış normal sevgisi, ailəsi olmayan adamlardır. Daxili dünyasının boşluğu üzündən yerini tapmayan, daim “darıxan”, qeyri-standart ömür sürən bu sayaq “istedadlılar” öz aləmlərində guya ehkamlara, köhnəliyə qarşı çıxıb yeni təfəkkür uğrunda mübarizə aparırlar.

 Belə düşüncə və yaşayış tərzinə, istər mənəvi, istərsə də cinsi əxlaqsızlığa rəvac verən “ziyanlılar”, ən azından ailələrinin - ana-bacılarının, sevdiklərinin, övladlarının, nəvələrinin həyadan kənar gələcəyini düşünürlərmi?..

Kim ailə üzvünün bakirə olmaması, sırtıqlığı, seksuallığı, rüşvət, xərac, sələm almağı ilə öyünmək, fəxr etmək istəyirsə, bunun bir rahat yolu var: müsəlman inamından, milli dəyərlərinə mənsub olmaqdan imtina etmək. Sonra, lap bir çox canlılar kimi cəmiyyətdən uzaq, azad və çəkinmədən, həyaya, ara ehtiyac duymadan yaşasınlar. Təki əməlləri ilə başqalarının da mənəviyyatını korlamaq, dünya görüşünə nüfuz etmək yolunu tutmasınlar. Əks halda ətrafımızda xərçəng kimi hər tərəfə yayılan, sıralarımızda boy atan həyasızlıq kabusu bizi məhv edəcək...

Sonda Əli əleyhissalamdan daha bir hədis xatırlatmaq istəyirəm: “Həya və utanma namus və abırla iç-içədir”...

12.2021

Yenililklər
24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
30.04.24
Ömür gəlib keçər, qalan əməldir
29.04.24
Qulu Ağsəs - 55
29.04.24
 Yazıçı Eyvaz Zeynalovun “Nadir şah” romanı nəşr olunub
26.04.24
Mahir N. Qarayev - Mənə o dünyanı göstər, İlahi
25.04.24
Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılış mərasimi
25.04.24
Abbasqulu ağa Bakıxanovun “Riyazül-qüds” əsəri nəşr olunub
25.04.24
Mədəniyyət Nazirliyi “Nəşrlərin satın alınması müsabiqəsi”ni elan edir
24.04.24
Azərbaycanlı rejissorun ekran əsəri Kann Film Festivalının qısametrajlı filmlər müsabiqəsinə seçilib
24.04.24
IV Kitabqurdu Müəllimlərin Oxu Marafonu elan edilir
24.04.24
Nazir: Bakıdakı Qırğız Mədəniyyəti Günləri mədəni əlaqələrdə yeni səhifə açacaq
24.04.24
TRT-Avazın Baş koordinatoru: AzTV ilə birgə çoxlu layihələr reallaşdırırıq - MÜSAHİBƏ
24.04.24
İntiqam Yaşarın yeni şeirlər kitabı çap olunub
24.04.24
Həmid Herisçinin yeni kitabı çap olundu
24.04.24
Saday Budaqlı: Yazan adam gərək sözü hiss eləsin
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.